ابزاری که عکس شما را پیر یا جوان می‌کند؛ آیا می‌توان به فیس‌اَپ اعتماد کرد؟

FaceApp screenshots حق نشر عکس FaceApp
Image caption این اپلیکیشن به طور گسترده با استقبال رو به رو شده است. اما به راستی چه تعداد از افراد مقررات استفاده از آن را خوانده‌اند؟

به تازگی یک اپلیکیشن یا برنامه موبایل به نام فیس‌اَپ، که با ایجاد تغییرات در عکس چهره اشخاص، عکس آنها را پیر یا جوان می‌کند، با استقبال گسترده رو به رو شده است.

هزاران نفر از کاربران شبکه‌های اجتماعی، عکس‌های چهره خود را در حالیکه پیر یا جوان شده است، در شبکه‌های اجتماعی منتشر کردند.

اما از چند روز پیش که موضوع استفاده از این ابزار ادیت چهره مطرح شده است، نگرانیهایی هم درباره مقررات و شرایط استفاده از آن هم بالا گرفته است.

منتقدان این اپلیکیشن می‌گویند که شرکت تولید کننده این اپلیکیشن که یک شرکت روسی است، با اطلاعات کاربران "برخوردی بی‌ملاحظه" دارد اما فیس‌اَپ در یک بیانیه اعلام کرد که اغلب عکس‌ها از سرور این شرکت تا حداکثر ۴۸ ساعت پس از آپلود، حذف می‌شود.

این شرکت همچنین می‌گوید که فقط عکس‌هایی آپلود می‌شود که بوسیله کاربر برای تغییر و ادیت انتخاب شده است و عکس دیگری آپلود نمی‌شود.

فیس‌اَپ چیست؟

فیس‌اَپ اپلیکیشن جدیدی است. دو سال پیش یک نسخه از آن که "فیلترهای اقوام و نژادهای مختلف" را به عکس‌ها می‌داد به بازار آمده بود.

اما این ابزار که چهره نژادهای مختلف را به نژادهای دیگر تبدیل می‌کرد به شدت با انتقاد رو به رو شد، به طوری که طراحان آن مجبور شدند، فعالیت آن را متوقف کنند.

اپلیکیشن تازه، نه فقط سن افراد را تغییر می‌دهد و آنها را جوان یا پیر می‌کند، بلکه می‌تواند روی چهره افراد لبخند و خنده بنشاند و یا اینکه صورت‌ها را آرایش کند یا مدل موهای افراد را تغییر دهد.

حق نشر عکس Olly Gibbs
Image caption این اپلیکیشن روی پرتره‌های نقاشی شده هم کار می‌کند و آنها را تغییر می‌دهد

این تغییرات به کمک هوش مصنوعی (artificial intelligence) انجام می‌شود. این اپلیکیشن یک الگوریتم از تصویر چهره شما گرفته و با انطباق آن بر اساس سایر عکس‌ها عکس جدید را تولید می‌کند.

این نرم افزار این امکان را ایجاد می‌کند که طوری چهره افراد را خندان کند که دندانهایشان مشخص شود و در عین حال خطوط اطراف لب، چانه و گونه‎ها هم کاملا طبیعی باشد.

اما مشکل چیست؟

نگرانی‌ها وقتی بالاگرفت که یوشوآ نوزی (Joshua Nozzi) یک طراح اپلیکیشن، در توییتی نوشت که اپلیکیشن فیس‌اپ بدون اجازه کاربران همه عکس‌های آنها را از روی گوشی‌های هوشمند جمع‌آوری می‌کند."

البته او روز بعد توییت خود را حذف کرد و ادعای خود را رد کرد اما همین اشاره کافی بود که نگرانی‌ها افزایش پیدا کند.

به هر حال، یک کارشناس امنیت سایبری فرانسوی که از نام مستعار الیوت اندرسون استفاده می‌کند، درباره ادعای آقای نوزی تحقیق کرد و دریافت که چنین آپلود فله‌ای عکس‌ها انجام نمی‌شود و فقط عکس‌های خاصی که خود کاربران تصمیم می‌گیرند و بوسیله فیس‌اَپ آپلود می‌شود.

مدیر اجرایی فیس‌اَپ هم به بی‌بی‌سی گفت: "فقط عکس‌هایی که خود کاربران آپلود کنند وارد سرور می‌شود."

درخواست از اف‌بی‌آی برای تحقیق

چاک شومر، رهبر اقلیت دموکرات مجلس سنا آمریکا، در توییتی نسبت به استفاده گسترده از فیس‌اَپ واکنش نشان داده است و از پلیس فدرال آمریکا، اف‌بی‌آی خواسته که درباره این اپلیکیشن تحقیق کند.

او در نامه‌ای که در توییتر خود منتشر کرده است این مساله را که به این شکل اطلاعات شخصی شهروندان آمریکا به دست "قدرت خارجی متخاصم" می‌افتد، عمیقا ابراز نگرانی کرده است.

فیس‌اَپ در بیانیه خود این اتهامات را رد کرده است.

استفاده برای تکنولوژی تشخیص چهره

اما نگرانی‌هایی هم درباره استفاده این اپلیکیشن از کاربرد تشخیص چهره که در گوشی‌های هوشمند جدید به کار می‌رود و نوعی پسورد استفاده از گوشی و اپلیکیشن مختلف است مطرح شده است.

منتقدان گفتند که در این صورت حتی اگر عکس اشخاص از سرور حذف شود ممکن است الگوریتم چهره آنها باقی بماند و برای چنین مقاصدی استفاده شود.

رئیس اجرایی فیس‌اَپ این مساله را رد کرد و گفت که از الگوریتم عکس‌ها "فقط برای ادیت و ایجاد تغییرات در آن استفاده می‌شود."

حق نشر عکس FaceApp
Image caption فیس‌اَپ به جز تغییر سن عکس کاربران، تغییرات دیگری هم روی چهره افراد ایجاد می‌کند؛ مثلا لبخند به چهره افراد می‌اورد

سرور فیس‌اَپ در آمریکاست نه روسیه

فیس‌اَپ یک شرکت روسی است که مرکز آن در شهر سن پترزبورگ است اما در جاهای مختلف دنیا دفتر دارد. اما می‌گوید سرورهای فیس‌اَپ در آمریکا قرار دارد.

سوال‌هایی مطرح شده است که درباره اینکه چرا فیس‌اَپ که تغییرات عکس‌ها را روی گوشی کاربران انجام می‌دهد لازم است که عکس‌ها را اصولا روی سرور خود آپلود کند.

یک محقق امنیت اینترنت معتقد است که این مساله برای فیس‌اَپ، فقط مزیت تجاری و رقابتی دارد. این کارشناس هم می‌گوید که علائمی از فیشینگ در این اپلیکیشن ندیده است اما تاکید کرده که کاش گزینه‌ای بود که کاربران می‌توانستند خودشان عکس‌ها را بعد از تغییر از سرور پاک کنند.

نگرانی‌هایی هم درباره استفاده تجاری فیس‌اَپ از عکس‌های کاربران و قید شدن این مساله در مقرارت و شرایط استفاده از اپلیکشن مطرح شده است. مقرراتی که اغلب کاربران بدون خواندن با آن موافقت می‌کنند.

اما لانسی اولانوف، سردبیر سایت تکنولوژی "لایف‌وایر"، در واکنش به این نگرانی برای مثال به مقررات توییتر اشاره کرده و یادآوری کرده که "دقیقا مشابه چنین شرایطی" را دارد.

حق نشر عکس Instagram/azarijahromi
Image caption وزیر ارتباطات ایران هم در اینستاگرام خود چند عکس تغییریافته بوسیله فیس‌اَپ را منتشر کرد و نوشت: "شما می‌دونید چه خبره؟... بیش از ده عکس از افراد مختلف از پیری خودم دریافت کردم. یک اَپ فراگیر شده یا دوست دارن زود پیر بشم؟"

امنیت سایبری یکی از موضوعاتی است که در سال‌های اخیر به آن توجه قابل ملاحظه‌ای شده و با نگاهی به اخبار دنیای تکنولوژی کمتر ماهی است که خبری در زمینه نفوذ و انتشار مشخصات حساب‌های کاربران منتشر نشود.