به روز شده:  14:46 گرينويچ - سه شنبه 20 ژانويه 2009 - 01 بهمن 1387

اختلاف نظر درباره توسل ساسانیان به سلاح شیمیایی

بقایای کشف شده در زیر دیوار دورا

بقایای کشف شده در زیر دیوار دورا

انتشار نتایج پژوهش تازه یک باستان شناس بریتانیایی بحثی را در باره کابرد یا عدم کاربرد گاز های شیمیایی از سوی سربازان ساسانی علیه رومیان در نبرد برای گرفتن شهر«دو را» در شرق سوریه کنونی به راه انداخته است.

شهر « دو را» یک شهر ایرانی بوده است که در زمان حمله یونانیان به تصرف آنان در آمد و با قدرت گیری پارتی ها اداره آنان را شاهان اشکانی به دست گرفتند اما در فاصله نزول قدرت پارتیان تا زمان قدرت گرفتن ساسانیان رومی ها بر آن مسلط شدند. در نیمه قرن سوم میلادی سربازان "شاهپور اول" شهر دورا را محاصره کردند و آن را به تصرف در آوردند.

از سال 1920 که سربازان هندی ارتش بریتانیا بقایای این شهر باستانی را در هنگام ایجاد سنگر کشف کردند و استحکام برج های دفاعی آن دیده شد همواره این پرسش در میان باستان شناسان مطرح بوده است که سربازان ایرانی چگونه این شهر را فتح کرده اند.

جیمز سایمور باستان شناس بریتانیایی در گزارشی که در نشست سالانه موسسه باستان شناسی آمریکا ارایه کرده این فرضیه را مطرح کرده است که ایرانی ها از دود و گاز ناشی از کریستال های فسفر استفاده کرده اند که از منطقه ای در عراق کنونی به دست آورده اند.

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش با "ریل پلیر" یا "ویندوز میدیا پلیر"

آقای سایمور در گفت و گویی به بخش فارسی بی بی سی گفته است که "شواهد نشان می دهد که ارتش ساسانی بسیار پیشرفته بوده و مهندسان و سربازانش با همه تکنیک های محاصره به خوبی آشنا بوده اند. آنها از همان شیوه های رومی های معاصر برای حمله به شهرها استفاده می کردند . البته این تکنیک ها را یونانی ها چند قرن پیشتر ابداع کرده بودند و یکی از آن ها استفاده از دود و گاز در عملیات حفر تونل برای تضعیف دیواره های شهر و پس زدن یا کشتن سربازان دشمن بوده است."

او افزود: "دلیل این که فکر می کنم ارتش ساسانیان از این شیوه استفاده کرده این است که سربازانش موفق شده اند حدود بیست سرباز رومی را به سرعت در فضایی کوچک از بین ببرند و دشوار می توان این کار را با جنگ افزار های متعارف مثل شمشیر و نیزه انجام داد."

آقای سایمور که متخصص در زمینه ارتش و عملیات نظامی رومیان است این انتقاد را که این گزارش به معنای متهم کردن ایرانیان به بنیاد نهادن استفاده از سلاح شیمیایی در جنگ باشد رد کرد و گفت این بیشتر نشان دهنده پیشرفت های ارتش ایران است و پیش از این یونانیان هم از این شیوه استفاده کرده اند.

دکتر مازیاراشرفیان بناب که استاد انسان شناسی زیستی و ژنتیکی در دانشگاه پرسموت بریتانیا است در گفتگو با بی بی سی ادعای مطرح شده در گزارش آقای سایمور را رد کرد و بر نا کار آمدی گاز مورد اشاره در این گزارش در کشتن انسان ها تاکید کرد.

آقای اشرفیان بناب گفت اجساد این کشته شده ها احتمالا از سوی خود رومیان در پی درگیری با سربازان ایرانی و برای بستن راه نفوذ آنان در تونل حفر شده به کار گرفته شده است. بنا به گفته آقای اشرفیان بناب قرینه این امر آن است که سربازان شاهپور اول از طریق تونل دیگری که به اندازه عبور همزمان 4 سرباز ساسانی وسعت داشته است موفق به نفوذ در شهر و فتح آن شده اند.

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.