نقش فن آوری فرمول یک در زندگی عادی

Image caption علاوه بر تکنولوژی، نحوه فعالیت تیم های فرمول یک نیز بر دیگر حوزه ها تاثیر گذار بوده است

مجموعه ای از محصولات و مواردی که با استفاده از فن آوری مورد استفاده در ساخت اتومبیل های فرمول یک ایجاد شده اند، در موزه علوم لندن به نمایش در آمده اند.

در این نمایشگاه که تا روز پنجم ماه مارس سال 2010 برقرار خواهد بود از صندلی های چرخدار تا چکمه های صنعتی ضد لغزش که با کمک تکنولوژی فرمول یک ساخته شده در معرض دید عموم قرار گرفته اند.

آنطور که در این نمایشگاه مشخص می شود فن آوری های بکار گرفته برای افزایش ایمنی رانندگان و طراحی لاستیک اتومبیل، و حتی نحوه سازماندهی مهندسان و مکانیک های یک تیم فرمول یک تاثیراتی غیرقابل تصور در زندگی روزمره داشته است.

بسیاری از محصولات و فن آوری های به نمایش درآمده هم تنها الهام گرفته از فرمول یک نیستند و با کمک کارشناسان فرمول یک ساخته شده اند.

فیبر کربن

Image caption صندلی چرخدار ساخته شده با فیبر کربن

یکی از پیشرفت های اساسی که فرمول یک نقشی عمده در آن داشته استفاده روزمره از فیبر کربن است که به خاطر نسبت بالای قدرت و به دلیل وزن آن شهرت دارد.

در حال حاضر کل "پوسته" (monocoque) کابین راننده اتومبیل های فرمول یک که در واقع راننده درون آن محصور می شود و غشاء ایمنی راننده در برابر ضربات وارده به اتومبیل در هنگام تصادف در سرعت های بالا محسوب می گردد، با استفاده از لایه های درهم تنیده و پخته شده فیبرکربن تولید می شود.

ساختار این ماده به گونه ای است که توان آن برای تحمل ضربات از به هم پیوستگی شدید در پوسته آن حاصل می شود، نه وجود یک اسکلت داخلی قدرتمند.

این ماده پس از آنکه در دهه 60 میلادی با نتایجی نه چندان مطلوب در صنعت هواپیمایی به کار گرفته شد، باعث انقلابی در مسابقات اتومبیلرانی گردید و اولین بار از سوی جان بارنارد، مهندس تیم مکلارن در سال 1981 برای ساخت پوسته کابین راننده اتومبیل های فرمول یک مورد استفاده قرار گرفت.

این فن آوری که در نهایت به استانداردی در ساخت پوسته کابین فرمول یک تبدیل شد، به دیگر صنایع نیز راه پیدا کرد.

در موزه علوم لندن صندلی چرخداری ساخته شده از فیبرکربن به نمایش درآمده که متناسب با طرح بدن فرد معلول یا آسیب دیده ساخته می شود و به واسطه وزن کم انعطاف پذیری زیادی را در حرکت از مسیرهای صعب العبور در اختیار کاربر قرار می دهد.

Image caption اتاقک حمل نوزاد

محصول دیگر به نمایش درآمده، اتاقک کوچکی موسوم به BabyPod است که می توان، به عنوان مثال از آن برای انتقال نوزادان از بیمارستان به هلی کوپتر استفاده کرد.

این محصول به این دلیل ساخته شده که در حال حاضر وسایل مورد استفاده برای انتقال نوزادان از توان کافی برای ایجاد اسکلتی محکم که علاوه بر حفاظت از بدن ظریف نوزاد، امکان حمل وسایل جنبی پزشکی را بدون نگرانی از تغییر شکل دادن تحت بار فراهم کند، برخوردار نیستند.

جان بارنارد، خود برای نشان دادن قدرت این ماده یک میز نهارخوری ویژه را طراحی کرد که با طولی بیش از چهار متر، تنها دو میلی متر قطر دارد.

حفاظت از زانو، مبارزه با لغزش و جلوگیری از انسداد

شرکت "فن آوری های کاربردی مکلارن" (McLaren Applied Technology) شرکتی که در کنار فعالیت های فرمول یک تیم مکلارن تاسیس شد، همچنین زانوبندی را به نمایش گذاشته که می تواند ضرباتی را که در طی زمان به مفصل زانو آسیب می رسانند جذب کند و مانع رسیدن آن به زانو شود.

این زانوبند که در حال حاضر توسط ارتش آمریکا مورد استفاده قرار گرفته به ویژه به کوتاه شدن دوران نقاهت پس از عمل های جراحی زانو کمک می کند.

Image caption چکمه های ضد لغزش مورد توجه کارگران قرار گرفته است

کنار گذاشتن لاستیک های بدون عاج در طی یک دهه گذشته هم باعث ایجاد تحولات تازه ای در صنعت تولید لاستیک شد که کاربردهای تازه ای خارج از صنعت اتومبیل یافته اند.

یکی از موارد به نمایش در آمده در موزه علوم چکمه های صنعتی ضد لغزش است که از شمار مصدومیت های صنعتی بی شماری که در اثر زمین خوردن کارگران بر روی سطوح لغزنده ایجاد می شود جلوگیری می کند.

با این حال یکی از کاربردی ترین محصولات به نمایش درآمده در این نمایشگاه قطعه ای است که می توان از آن در سیستم های حرارت مرکزی بهره گرفت.

در موتور فرمول یک، فیلترهای روغن از آهن رباهایی قوی برای بیرون کشیدن ذرات معلق آهن در روغن که در اثر استهلاک موتور ایجاد شده اند استفاده می کند تا از خوردگی بیشتر سطوح داخلی موتور جلوگیری کند.

انباشته شدن این ذرات که به شیوه ای مشابه درون لوله سیستم های حرارت مرکزی و رادیاتورها ایجاد می شوند در نهایت به انسداد لوله ها و کاهش کارایی سیستم حرارتی منجر می شود، اما می توان با استفاده از فیلترهای مغناطیسی مانع ایجاد این گونه انسدادها شد.

مدیریت فرایند

با این حال تمام نوآوری های به نمایش درآمده لزوما به فن آوری مربوط نمی شود.

Image caption انتقال بیمار از اتاق عمل به بخش مراقبت های ویژه کاری بسیار حساس است

پزشکان بیمارستان گریت اورموند استریت در لندن با تیم های فرمول یک فراری و مکلارن تماس گرفتند تا بلکه از سازماندهی دقیق مهندسان و مکانیک های این تیم ها در هنگام مسابقات و به ویژه در هنگام توقف اتومبیل ها برای تعویض لاستیک و سوختگیری بیاموزند.

با همکاری مهندسان این تیم ها، تصاویر ویدئویی انتقال مسئولیت بیمار از اتاق عمل به بخش مراقبتهای ویژه (ICU) مورد تحلیل قرار گرفت و اعضای تیم های فرمول یک به پزشکان کمک کردند فرایند انتقال را موثرتر و کم خطاتر سازند.

کیتی مگز، مدیر مجموعه به نمایش در آمده در این باره گفت:"پزشکان معتقد بودند که آنچه را در توان دارند انجام می دهند اما تماشای روند کار در کنار اعضای تیم های فرمول یک و دیدن اینکه آنها چگونه فرایند های خود را مدیریت می کنند باعث شگفتی آنها شد."

او افزود: "این مهندسان متوجه خطاهای کوچکی شدند که در نهایت به مشکلاتی عمده تبدیل می شد."

"با همکاری تیم های فرمول یک آنها خطاهای فنی و خطاهای ناشی از ضعف ارتباطات را تا 40 درصد کاهش دادند و اکنون به کل نحوه عملکرد پزشکان و کادر پزشکی تغییر کرده است."

خانم مگز در نهایت گفت: "همه اینها نشان می دهد که انتقال فن آوری واقعا بر زندگی مردان و زنان عادی تاثیر می گذارد."

مطالب مرتبط