"این نوع یهودی ستیزی هیچ ریشه ای در تاریخ ایران ندارد"

بخش عمده سخنرانی محمود احمدی نژاد در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، بر کارنامه اسرائیل و تعابیر او از صهیونیسم جهانی متمرکز بود.

برای تحلیل محتوا و واکنشها به سخنرانی آقای احمدی نژاد، گفتگویی داشتم با پروفسور الداد پاردو، استاد دانشکده مطالعات خاورمیانه در دانشگاه عبری بیت المقدس و دبیر گروه پژوهشی "ایران در افق جهانی":

سوال: آیا ترک سالن توسط شماری از نمایندگان کشورها در حین سخنرانی محمود احمدی نژاد، یک اقدام جمعی در حمایت از اسرائیل بود؟

پروفسور پاردو: نمایندگان کشورهای جهان و بویژه کشورهای غربی سالن سازمان ملل را ترک کردند چون در جهان نسبت به خطر نسل کشی اجماع وجود دارد. این اقدام با هدف حمایت از اسرائیل انجام نشد، بلکه نشان دهنده نگرانی آنها از خطر نسل کشی است. هولوکاست یک مورد استثنائی از نسل کشی نبوده. از جنگ دوم جهانی به این سو، موارد متعددی از نسل کشی در جهان رخ داده است و تحقیقات نشان می دهد که در تمام این موارد، جنایت با تبلیغ نفرت آغاز شد.

سوال: این نخستین بار نیست که آقای احمدی نژاد از "توطئه صهیونیستی" در اداره سیاسی/فرهنگی/اقتصادی جهان سخن گفته، به نظر شما به عنوان یک پژوهشگر تاریخ ایران، این اندیشه از کجا ریشه گرفته است؟

پروفسور پاردو: این نوع یهودی ستیزی هیچ ریشه ای در تاریخ ایران ندارد. این بدان معنا نیست کارنامه ایران در خصوص نحوه برخورد با اقلیتها بدون نقص است. ولی آنچه که ما طی ده سال اخیر شاهد آن بوده ایم، بی شک یک پدیده جدید در تاریخ ایران است. این واقعیت دارد که جلال آل احمد از اسرائیل به خاطر سوء استفاده از هولوکاست انتقاد کرده است و البته از منظر اسلام افراطی، پیدایش اسرائیل مشکل ساز تلقی می شود، اما موج فعلی یهودی ستیزی دولت ایران یک مفهوم ایرانی نیست.

ما در گذشته با این پدیده را در کشورهایی که به لحاظ فن آوری در حال توسعه بودند ولی از آزادی سیاسی حراس داشتند تجربه کرده ایم. بهترین نمونه ها اتحاد جماهیر شوروی سابق و آلمان نازی بودند. بر این باورم که وقتی ایران بتواند از این دوره گذار عبور کند، یهودی ستیزی بلافاصله محو و فراموش خواهد شد، حاضرم روی این پیش بینی شرط ببندم.

سوال: شاید تحلیل سخنرانی آقای احمدی نژاد بدون در نظر گرفتن اعتراضات 100 روز اخیر غیر ممکن باشد، آیا این وقایع تاثیری بر رویکرد مردم یا دولت اسرائیل نسبت به ایران داشته اند؟

پروفسور پاردو: بعد از انقلاب ایران، سالها طول کشید تا مردم اسرائیل، نگاهشان به ایران را از دوست به دشمن تغییر دهند. بسیاری از اسرائیلیها، چه ایرانی تبارها و چه افراد دیگر، خاطرات خیلی خوبی از ایران، مردم ایران و حتی غذاهای ایرانی دارند. سینمای ایران در اسرائیل خیلی پر طرفدار بوده و اسامی مثل محسن مخملباف، عباس کیارستمی، مهرجوئی و مجید مجیدی در اسرائیل معروف هستند.

اما در سالهای اخیر، سایه احمدی نژاد، برنامه هسته ای، حمایت ایران از حزب الله و حماس در رسانه ها به تدریج پر رنگ تر شده. اما بعد از انتخابات اخیر، تصاویر مردم ایران که برای کسب آزادی سیاسی به خیابانها آمدند، تاثیر زیادی بر افکار عمومی و بویژه، نوع نگاه نسل جوان اسرائیل به ایران گذاشته است.

بسیاری از جوانها از طریق توئیتر، فیس بوک و سایر راههای مجازی وقایع ایران را دنبال کرده اند، و بار دیگر ایرانی ها برای آنها به آدمهایی مثل خودشان تبدیل شدند. البته هنوز متاسفانه این وقایع در رویکرد سیاسی دولت اسرائیل تغییری ایجاد نکرده، ولی به اعتقاد من، اسرائیل باید نسبت به مردم ایران حساسیت بیشتری نشان دهد و فقط روی تهدیدی که از جانب ایران است، تمرکز نکند.

مطالب مرتبط