تغییرات اقلیمی؛ موضوعی تجملی برای ایرانیان؟

Image caption تغییرات اقلیمی از اوایل قرن بیستم دغدغه کشورهای در حال توسعه شد

اجلاس تغییرات آب و هوایی در کپنهاگ پایتخت دانمارک در شرایطی برگزار می شود که دولت ایران هم در این نشست شرکت دارد.

نگاهی به پیشینه فعالیت های جهانی ایران در زمینه تغییرات آب و هوایی نشان می دهد که مسائل محیط زیستی در مقیاس کلان و جهانی آن معمولا دغدغه سیاستمداران ایرانی نبوده است.

رسول نفیسی، جامعه شناس ایرانی در آمریکا، می گوید که به دلیل بحران های فوری تر و مسائل حاد تر سیاسی و اقتصادی، موضوعات محیط زیستی معمولا مسائل تجملی بوده و دولت توجه مقتضی به آن نداشته است.

بر این اساس احزاب و گروه های سیاسی ایران هم برنامه مشخصی در قبال محیط زیست ندارند و به جز موارد نادری، نامزد های انتخابات مختلف در ایران حتی در انتخابات ریاست جمهوری طرحی قابل ارائه ای در باره مسائل فراگیر محیط زیستی همچون آلودگی شهرهای بزرگ ندارد.

ماندانا کریمی، کارشناس محیط زیست ساکن در بریتانیا می گوید که ایران تعهدات زیست محیطی بین المللی دارد، اما به اعتقاد او عملکرد دولت در حفظ محیط زیست باید بیش از این باشد.

قهرمان سلیمانپور، کارشناس محیط زیست که با حزب دموکرات آمریکا در مسائل محیط زیستی همکاری می کند، نقش احزاب و گروه های غیر دولتی را در حساسیت دادن دولت ها به مسائل کلان محیط زیستی مهم می داند.

آقای سلیمانپور به تجربه ای که در همکاری با حزب دموکرات دارد اشاره می کند و می گوید حزب از طریق آشنا کردن بیشتر مردم با مسائل محیط زیستی و خطرات ناشی از تغییرات اقلیمی، زمینه پاسخگو شدن سیاستمداران و دولتمردان را در قبال تصمیم هایشان فراهم می کند.

تغییرات آب و هوایی که در دهه های اخیر نگرانی برخی کشورهای توسعه یافته را به دنبال داشته، موضوعی است که بیش از این کشورها، شهروندان ممالک در حال توسعه یا توسعه نیافته را به دلیل نداشتن آمادگی، دانش و امکانات بهداشتی و حفاظتی تهدید می کند. مردم ایران از آسیب های این تغییر مستثنی نیستند.

در این بین اکثر کارشناسان محیط زیست معتقدند که ایران توجه چندانی به این موضوعات ندارد.

به اعتقاد آقای نفیسی، کشورهای در حال توسعه که اینک برای صنعتی شدن تلاش می کنند، هشدار های کشورهای توسعه یافته را درباره خطراتی که صنایع آلاینده برای محیط زیست می سازد را مانعی برای توسعه خود تلقی می کنند.

توجه کشورهای توسعه یافته به موضوع تغییرات اقلیمی و مخاطرات زیست محیطی از اوایل قرن بیستم آغاز شد اما کشورهایی همچون چین و هند که با سرعت خیره کننده به سوی توسعه اقتصادی پیش می روند، به معاهدات بین المللی همچون اجلاس زیست محیطی بی توجهی می کنند.

ایران هم در شمار کشورهای در حال توسعه است که گرچه عملا تغییرات اقلیمی را مورد توجه قرار نداده، اما تلاش دارد تا در مواردی نشان دهد که به موضوعات زیست محیطی بی توجه نیست.

در انتخابات اخیر ریاست جمهوری در ایران از میان ۴ کاندیدای انتخابات تنها میرحسین موسوی برنامه مشخصی درباره محیط زیست ارائه داد. به این ترتیب، برای اولین بار موضوع تغییرات آب و هوایی و مشکلات محیط زیستی در ایران در قالب یک برنامه انتخاباتی توجه شد. اما از نگاه طرفداران محیط زیست، این قدم های اول است.

کارشناسان حوزه محیط زیست امیدوارند حضور ایران در اجلاس تغییرات اقلیمی در کپنهاک بتواند هم دولت این کشور را نسبت به خطرات تغییرات آب و هوایی و سهم ایران را در آن حساس کند، و هم افکار عمومی را به سوی این مسائل و اهمیت آن بر سلامت شهروندان توجه دهد.

مطالب مرتبط