کشف یک انسان ناشناخته کهن در سیبری

غار دنیسووا (عکس از جی کراسه)
Image caption استخوان انگشت این موجود در سال 2008 در غار دنیسووا در سیبری کشف شد

دانشمندان یک انسان کهن که تاکنون ناشناخته بود را با تحلیل دی ان اِی استخوان انگشت در غاری در سیبری شناسایی کرده اند.

این "هومینین" (موجودی شبیه انسان) منقرض شده از 48 هزار تا 30 هزار سال پیش در منطقه آسیای مرکزی زندگی می کرده است.

تیمی بین المللی مواد ژنتیکی به دست آمده از فسیل این موجود را که از نئاندرتال و انسان امروزی متمایز است، سلسله بندی کرده است.

جزئیات یافته های مربوط به این موجود موسوم به "زن ایکس" در نشریه علمی "نیچر" چاپ شده است.

زیورآلاتی شامل دستبند نیز در همان لایه از خاک که استخوان انگشت در آن قرار داشت پیدا شده است.

پروفسور کریس استرینگر پژوهشگر در زمینه سرمنشا انسان در موزه تاریخ طبیعی لندن این یافته را یک "تحول خیلی هیجان انگیز" خواند.

او گفت: "این مطالعه تازه با کمک دی ان اِی یک راه کاملا جدید برای بررسی تکامل انسان در آسیای مرکزی و شرقی که هنوز درک درستی از آن وجود ندارد فراهم می کند."

کشف جدید این احتمال جالب را مطرح می کند که سه نوع انسان - هومو سیپین، نئاندرتال و هومینین - ممکن است در جنوب سیبری با هم ملاقات کرده و تعامل داشته اند.

تکه ریز استخوان انگشت توسط باستان شناسانی که در سال 2008 در غار دنیسووا در کوه های آلتای سیبری کار می کردند کشف شد. به جز استخوان انگشت بقایای دیگری از این موجود به دست نیامد.

تیمی بین المللی از پژوهشگران دی ان اِی میتوکوندریال را از استخوان استخراج کردند و کد ژنتیکی آن را با انسان های مدرن و نئاندرتال ها مقایسه کردند.

سرمنشاء نامعلوم

دی ان اِی میتوکوندریال از نیروگاه های سلول می آید و تنها از طریق مادر منتقل می شود.

تحلیل انجام شده توسط ژوهانس کراس و همکارانش از موسسه ماکس پلانک برای تحقیقات مردم شناسی تکاملی در لایپزیگ آلمان، نشان داد که موجود کشف شده در دنیسووا آخرین بار حدود یک میلیون سال پیش جد مشترکی با انسان و نئاندرهال داشته است.

آن تاریخ به عنوان زمان واگرایی شناخته می شود؛ یعنی زمانی که اجداد این انسان از خطی که در نهایت به تکامل نئاندرتال و ما منجر شد، جدا شد.

خط تکاملی نئاندرتال و انسان امروزی خیلی دیرتر از هم جدا شد، یعنی در حدود 500 هزار سال قبل. این نشان می دهد که فردی که در دنیسووا پیدا شده نماینده یک دودمان ناشناخته انسان است که از آفریقا به آسیا مهاجرت کرده بود.

پروفسور سوانته پابو از موسسه ماکس پلانک که از نویسندگان مقاله تازه است گفت: "هرکسی که این ژن را حدود یک میلیون سال قبل از آفریقا بیرون برد موجودی تازه است که تاکنون در صفحه رادار ما دیده نشده بود."

هومینین که نمونه آن در دنیسووا پیدا شد نمی توانسته از اعقاب هومو ارکتوس باشد که حدود دو میلیون سال قبل از آفریقا به آسیا مهاجرت کرد.

به علاوه این موجود کهنتر از آن است که از اعقاب هومو هایدلبرجنسیس، یک انسان قدیمی دیگر که تصور می شود سرمنشاء آن به 650 هزار سال قبل می رسد باشد.

دکتر کراس گفت که لایه ای از خاک که بقایای زن ایکس در آن پیدا شد حاوی ابزارهایی شبیه آنچیزی است که انسان های امروزی ده ها هزار سال قبل در اروپا می ساختند.

البته او به بی بی سی گفت به راحتی نمی توان ثابت کرد که استخوان انگشت لزوما به این زیورآلات مرتبط است زیرا امکان جابجایی استخوان در این محوطه باستانی وجود دارد.

تحقیقات تازه به ایجاد تصویری پیچیده تر از نوع بشر در دوره نهایی پلیستوسین که انسان مدرن آفریقا را ترک کرد و به شکل گروهی در نقاط دیگر زمین سکنی گزید کمک می کند.

به نظر می رسد که نئاندرتال ها نیز حدود 40 هزار سال قبل در غار اوکلادنیکوف در کوه های آلتای زندگی می کردند. و تیمی تحت سرپرستی پروفسور آناتولی درویانکو از آکادمی علوم روسیه نیز شواهدی از حضور انسان مدرن در این منطقه در تقریبا همان زمان پیدا کرد.

اما دانشمندان می گویند که پاسخ این معما را که آیا این موجودات با یکدیگر تعامل یا آمیزش داشته اند یا خیر را نمی دانند، اما به احتمال قوی تر آمیزشی میان آنها صورت نگرفته است.

مطالب مرتبط