کشورهای حوزه قطب شمال مساله مالکیت بر منابع قطبی را بررسی کردند

وزیران خارجه شرکت کننده در اجلاس
Image caption تنها تعدادی از کشورهای حاشیه اقیانوس منجمد شمالی در اجلاس شرکت داشتند

وزیران خارجه چند کشور حاشیه اقیانوس منجمد شمالی نحوه مالکیت بر منابع قطبی را بدون حضور سایر کشورها و گروههای ذینفع بررسی کردند.

وزیران امور خارجه روسیه، دانمارک، نروژ، ایالات متحده و کانادا در نشستی که به دعوت وزیر امور خارجه کانادا در حاشیه اجلاس وزیران خارجه گروه 8 کشور قدرتمندجهان در کانادا تشکیل شده بود مسایل مربوط وضعیت منطقه قطب شمال از جمله حاکمیت بر بخش هایی از اقیانوس، تقسیم منابع و حفاظت از محیط زیست را مورد بررسی قرار دادند.

منطقه قطب شمال اقیانوس منجمد شمالی و بخش هایی از سرزمین های تحت حاکمیت کانادا، گرینلند (متعلق به دانمارک)، روسیه، آلاسکا (یکی از ایالت های آمریکا)، ایسلند، نروژ، سوئد و فنلاند و همچنین محل سکونت بومیان این منطقه تشکیل یافته است.

بخش عمده ای از منطقه قطب شمال در بیشتر مواقع سال از یخ پوشیده است اما به گفته محققان، دارای منابع طبیعی غنی از جمله در کف دریاست.

اقیانوس منجمد شمالی یک گستره آبی بین المللی محسوب می شود و حاکمیت کشورهای ساحلی منحصر به محدوده دویست میل دریایی از سواحل آنهاست.

در عین حال، کنوانسیون سازمان ملل راجع به حقوق دریاها به کشورهای ساحلی اجازه داده است طی زمانی معین، درخواست های خود در مورد توسعه فلات قاره و احراز مالکیت بر منابع کف دریا را برای بررسی تسلیم این سازمان کنند.

در حال حاضر، کشورهای روسیه، کانادا، آمریکا و دانمارک درخواست هایی را در این زمینه به کمیسیون سازمان ملل برای رسیدگی به ادعای گسترش فلات قاره قطبی تسلیم کرده اند.

غیبت کشورهای و گروههای ذینفع

در سال 2007، روسیه با اعزام یک زیر دریایی تحقیقاتی به قطب شمال، پرچم این کشور را بر کشف اقیانوس منجمد شمالی نصب کرد تا به شکلی نمادین، مالکیت خود بر آن را ابراز دارد.

Image caption وزیر خارجه آمریکا از غیبت نمایندگان بومیان قطب و سایر کشورهای قطبی انتقاد کرد

روند گرمایش آب و هوای زمین در سال های اخیر باعث ذوب شدن یخ در بخش هایی از اقیانوس منجمد شمالی شده و در فصولی از سال، استفاده از برخی مسیرهای کشتیرانی و دسترسی به منابع قطبی را امکانپذیر ساخته است.

نخست وزیر کانادا از زمان آغاز زمامداری در سال 2006، توجه به منطقه قطبی را از جمله اولویت های دولت خود اعلام داشته و وعده داده است که حضور نظامی این کشور بر آبراه "شمال غرب" را که مدعی حاکمیت بر آن است افزایش دهد.

در نشست وزیران خارجه کشورهای حاشیه دریای منجمد شمالی، هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا، دولت کانادا را به خاطر دعوت نکردن از "دیگر کسانی که دارای منافع مشروع در قطب هستند" مورد انتقاد قرار داد.

خانم کلینتون گفت که نمایندگان برخی از گروه های حمایت از بومیان ساکن قطب با وی تماس گرفته و از اینکه از آنان برای بررسی آینده این منطقه دعوت نشده ابراز ناخرسندی عمیق کرده اند.

به گفته وزیر امور خارجه آمریکا، دولت های سوئد، فنلاند و ایسلند که از کشورهای ساحلی اقیانوس منجمد شمالی هستند هم از محروم ماندن از مشارکت در مذاکراتی پیرامون آینده منطقه نگران و گله مند بوده اند.

هیلاری کلینتون گفت "در مذاکرات عمده بین المللی در مورد مسایل مربوط به قطب شمال، لازم است تمام کسانی که دارای منافع و علایق مشروع هستند حضور یابند و من امیدوارم که قطب شمال همیشه نمایانگر توانایی ما برای همکاری باشد نه اینکه شکاف و اختلاف بیشتری را ایجاد کند."

وزیر امور خارجه نروژ نیز که به این اجلاس دعوت شده بود غیبت تعدادی از کشورهای حاشیه اقیانوس منجمد شمالی را باعث تاسف توصیف کرد.