آشتی کلیسای کاتولیک با کوپرنیک

کوپرنیک

کوپرنیک (نیکلاس کوپرنیکوس) روز شنبه ۲۲ ماه مه به طور رسمی در کلیسای بزرگ فرومبورک در شمال لهستان به خاک سپرده شد.

کاشف منظومه شمسی ۴۶۷ سال قبل درگذشت، اما با نظریات علمی خود خشم کلیسا را برانگیخته بود.

کوپرنیک خود از خدمه کلیسای کاتولیک بود، اما انتشار نظریات او خشم کلیسا را برانگیخت و مقامات مسیحیت او را "کافر" خواندند.

انتقال جسد کوپرنیک (۱۴۷۳ – ۱۵۴۳) از گوری بی نام و نشان به آرامگاهی در کلیسای بزرگ فرومبورک به دستور اسقف کاتولیک این شهر صورت گرفت.

اسقف یاشک یزیرسکی در مراسم خاکسپاری کوپرنیک گفت: «این مراسم تدفین، ارزشی نمادین دارد و به مثابۀ آشتی میان علم و ایمان است.» او افزود: «علم و ایمان می‌توانند با هم آشتی کنند.»

کوپرنیک در آستانه عصر جدید در پروس شرقی با تکیه بر مشاهدات عینی و مطالعات ریاضی در نظریات رایج پیرامون مرکزمداری زمین در آرایش کیهانی تردید کرد.

تا زمان او ستاره‌شناسی سنتی بر پایه نظریات نجوم یونان باستان به زمین‌مداری کائنات معتقد بود، و آیین کاتولیک نیز بر پایه سِفر آفرینش (تورات) به همین اعتقاد باور داشت.

کوپرنیک فرضیۀ زمین‌مداری را در منظومه بطلمیوس، که مورد قبول عامه بود، نقض کرد.

پیش از کوپرنیک نظریات پراکنده‌ای، در شرق و غرب، دایر بر مرکز نبودن زمین مطرح شده بود، اما تنها او بود که با بیانی مستدل و منسجم، نظریۀ منظومه شمسی را تدوین کرد.

اجزای نظریه کوپرنیکی

كوپرنيك در منظومه خود خورشيد را مركز قرار داد كه زمين و ديگر سيارات به دور آن می‌چرخند. بیشتر اجزای منظومه کوپرنیک تا روزگار ما معتبر است. بنابر این نظریه:

۱- مركزی دقیق و هندسی برای مدار اجرام آسمانی وجود ندارد.

۲- خورشيد در مرکز قرار گرفته است، زمين و ديگر سيارات به دور آن گردش می‌کنند.

۳- زمين علاوه بر حركت گردشی به دور خورشيد، به دور خود نيز می‌چرخد.

کوپرنیک که دهها سال برای تکمیل پژوهش‌های خود تلاش کرده بود، از اهمیت کشف خود باخبر بود و دریافت‌های علمی خود را پنهان نگه می‌داشت. تنها اندکی پیش از مرگ کوپرنیک بود که برخی از نظریات او منتشر شد.

کلیسا به آرای علمی کوپرنیک با خشم و نفرت واکنش نشان داد. مارتین لوتر – پایه‌گذار مذهب پروتستان- عقاید او را در تقابل آشکار با احکام الهی دانست.

در سده‌های بعد تنها دانشمندان اندکی بودند که به آرای کوپرنیک توجه نشان دادند.

گالیلئو گالیله‌ئی، اخترشناس ایتالیایی، که به عقاید کوپرنیک رسیده بود، از جانب کلیسا تکفیر شد. تنها در سال ۱۹۹۲ بود که پاپ ژان پل دوم گالیله را مورد بخشش قرار داد.

آرامش ابدی برای اخترشناس جسور

روز شنبه ۲۲ مه ۲۰۱۰ جسد نیکلاس کوپرنیکوس با مراسم کامل مذهبی در کلیسای بزرگی که زمانی در آن موعظه کرده بود، به خاک سپرده شد. بر روی گور او یادبودی پرشکوه قرار گرفت.

جستجوی بقایای جسد کوپرنیک از شش سال پیش شروع شد. پس از کاوش‌‌های فراوان و به کمک تحلیل ژنتیکی جمجمه و استخوان‌های این اخترشناس پیدا شد.

کوپرنیک در تدفین دوم با شکوه و اجلال فراوان به خاک سپرده شد.