کاوشگر 'بامداد' بررسی سیارک وستا را آغاز کرد

سیارک وستا حق نشر عکس NASA
Image caption تصویر ارسالی بامداد از سیارک وستا از فاصله چهل و یک هزار کیلومتری

آژانس فضایی آمریکا اعلام کرده است که کاوشگر "بامداد" اکنون باید در مدار اطراف سیارک وستا باشد.

این ربات- ماهواره به مدت یک سال این تکه سنگ ۵۳۰ کیلومتری را بررسی خواهد کرد و سپس به طرف 'سیاره کوتوله' سرس حرکت خواهد کرد.

انتظار نمی‌رفت تصاویر نزدیک شدن کاوشگر بامداد به وستا جزییاتی تا این حد از این سیارک را نشان دهد.

این سیارک شبیه به یک توپ فوتبال کم باد است. دلیل این شکل ظاهری، برخوردی است که در گذشته باعث از بین رفتن قطب جنوب این سنگ شده است.

کاوشگر بامداد، روز یکشنبه اطلاعات تازه‌ای را به زمین خواهد فرستاد که با مطالعه آن معلوم می‌شود هنگام گشتن در مدار وستا با اشکالی روبرو نشده است.

وستا در سال ۱۸۰۷ میلادی کشف شد. این سیارک چهارمین سیارک بزرگ در 'کمربند اصلی سیارک‌ها' است که بین مریخ و مشتری وجود دارد. اندازه بزرگ آن باعث شد ابتدا وستا به عنوان یک سیاره شناخته شود، اما با گذشت زمان و پس از این که محققان طبقه‌بندی‌های تازه‌ای برای اجرام آسمانی تعریف کردند، وستا در گروه‌ سیارک‌ها قرار گرفت.

سیارک‌ها، اجرام آسمانی هستند که اندازه آنها از سیاره کوچکتر است و فاقد جو هستند. بیشتر سیارک‌ها در فاصله بین مدار مریخ و مشتری وعموما خارج از صفحه منظومه شمسی به دور خورشید می چرخند.

کاوشگر بامداد اکنون ۱۸۸ میلیون کیلومتر از سطح زمین فاصله دارد. این کاوشگر با یک موتور یونی حرکت می‌کند و مهندسان، این فضاپیما را در مسیری قرار داده‌اند که نیروی جاذبه وستا آن را به خود نزدیک کند.

با احتیاط نزدیک شدن

در ابتدا بامداد در فاصله شانزده هزار کیلومتری سیارک قرار خواهد گرفت، اما به مرور زمان این فاصله کم می‌شود.

دانشمندان امیدوارند بامداد بتواند تا دویست کیلومتری سطح سیارک برود، اما آنها نمی‌خواهند برای نزدیک‌تر شدن به سطح وستا، موقعیت فضاپیما را به خطر بیاندازند.

مطالعه سیارک‌ها به اخترشناسان کمک می‌کند تا درباره آغاز تشکیل منظومه شمسی تحقیق کنند. گفته می‌شود این تکه سنگ‌های سرگردان بازمانده زمانی است که سیاره‌ها شکل گرفته‌اند.

وستا و سرس موضوعات بسیار جالبی برای تحقیق هستند، چرا که هر دو اجرامی چند لایه‌اند که دمای حرارتشان افزایش یافته است.

کریس راسل، یکی از محققان این تحقیق می‌گوید: "ما فکر می‌کنیم هسته وستا فلزی است و از آهن شکل گرفته است و روی آن صخره‌هایی از جنس سیلیکات قرار دارد."

به گفته آقای راسل "زمانی در گذشته در اثر ضربه‌ای به جنوب این سیارک، مقدار زیادی از این مواد در فضا آزاد شده است و بخشی از آن به داخل جو زمین کشیده شده است. از هر بیست سنگ آسمانی که به زمین برخورد کرده است، یکی با مشخصات وستا همخوانی دارد."

سرس که قطر آن ۹۵۰ کیلومتر است بزرگترین جرم کمربند سیارک‌ها است و شاید به اندازه وستا در طول زمان تغییر نکرده است.

دانشمندان عقیده دارند زیر این سیارک آب به شکل یخ وجود دارد.

وظیفه کاوشگر بامداد در ماه‌های آینده نقشه برداری از سطح سیارک‌ وستا است. این فضاپیما دستگاه‌هایی دارد که می‌تواند مواد شیمیایی و فراوانی آنها را در سیارک‌ها تشخیص دهد. همچنین این کاوشگر تغییرات جغرافیایی مانند پیدایش کوه‌ها و دره‌ها را در این سیارک بررسی می‌کند.

دانشمندان امیدوارند در نهایت بفهمند این سیارک چطور در طول زمان به دلیل برخورد یا احتمالا جریان مواد مذاب تغییر شکل داده است.

مطالب مرتبط