کمپین بین‌المللی علیه 'روبات‌های قاتل' آغاز می‌شود

هواپیمای بدون سرنشین
Image caption هواپیماهای بدون سرنشین به سرنشین نیازی ندارند اما فرمان عملیاتی خود را از انسان دریافت می کنند

کمپین بین‌المللی جلوگیری از توسعه و تکمیل "روبات‌های قاتل" کار خود را آغاز می کند.

به منظور جلوگیری از توسعه و کاربرد تجهیزات و تسلیحات نظامی که بدون دخالت انسان قادر به انجام عملیات جنگی است، روز سه شنبه، ٣ اردیبهشت (٢٣ آوریل)، کمپین بین‌المللی "روبات‌های قاتل را متوقف کنید" در لندن به راه می افتد.

روبات قاتل به تسلیحانی گفته می شود که بدون نیاز به دخالت و نظارت بشر، قادر به یافتن و حمله به هدف‌های نظامی است.

به گفته سخنگوی این کمپین، اینگونه تسلیحات هنوز به مرحله تولید و بهره برداری نرسیده اما تلاش در این مورد آغاز شده و در نتیجه، اقدام پیشگیرانه در این زمینه ضرورت دارد.

وی گفته است که تلاش برای تولید اینگونه تسلیحات در حالی آغاز شده که استفاده از چنین وسایلی در جنگ "منزجر کننده" و از نظر اخلاقی، غیرقابل قبول است.

دولت بریتانیا تاکید کرده است که در حال حاضر، هیچگونه برنامه‌ای برای انجام تحقیقات و تولید اینگونه تسلیحات ندارد و برخی از محققان نیز معتقدند که معاهدات بین‌المللی مربوط به قوانین جنگ برای "نظام بخشیدن" و نظارت بر تولید و کاربرد چنین تسلیحاتی کفایت می کند.

البته در حال حاضر هم تسلیحاتی مورد استفاده قرار می گیرد که هدایت و هدفگیری با آنها مستلزم حضور و مداخله مستقیم انسان نیست.

به عنوان مثال، هواپیماهای بدون سرنشین می تواند هدف‌هایی را شناسایی و آنها را مورد حمله قرار دهد اما در این نوع جنگ افزارها، هنوز هم اجرای عملیات مستلزم صدور فرمان توسط انسان است.

اصطلاح روبات قاتل به اسلحه ای اطلاق می شود که بدون دریافت فرمان از کنترل کننده انسانی، می تواند هدف مورد نظر را شناسایی و آن را نابود کند.

حد روبات‌های قاتل

Image caption دفاع ضد موشکی به حد روبات‌های قاتل نزدیک شده است

برخی از کارشناسان گفته اند که در حال حاضر برخی جنگ افزارها به حد "روبات‌های قاتل" نزدیک شده است و به عنوان نمونه، از سیستم دفاع ضدموشکی پاتریوت نام می برند که می تواند به طور خودکار، موشک مهاجم را شناسایی و آن را منهدم کند.

در عین حال، هنوز گزارشی از تولید تجهیزات کاملا مستقل از انسان در دست نیست.

سازمان دهنگان کمپین "روبات‌های قاتل را متوقف کنید" گفته اند که پیشرفت در فن‌آوری تولید و استفاده از روبات‌ها چنان سریع است که نمی توان تولید جنگ افزارهای مستقل از اراده انسان در آینده نزدیک را نادیده گرفت.

به گفته آنان، توانمند سازی ماشین برای تصمیم گیری در مورد حیات یا مرگ انسان، ولو در صحنه نبرد، به معنی کاربرد غیرقابل قبول فن‌آوری است و خطری جدی را متوجه حقوق بشر و قوانین بشردوستانه می کند.

کارشناسان در مورد زمان تکمیل تحقیقات در زمینه تولید "روبات‌های قاتل" و به کارگیری عملی آنها نظر واحدی ندارند اما مخالفان استفاده از این نوع تجهیزات معتقدند که باید پیشاپیش معاهدات بین‌المللی لازم برای منع تولید و کاربرد آنها تدوین و تصویب شود.

در مقابل، برخی دیگر از صاحب‌نظران در مورد لزوم معاهده بین المللی منع چنین وسایلی ابراز تردید کرده و گفته اند که به جای آن، باید به بررسی تبعات اخلاقی و حقوقی چنین تحولی پرداخت.

به گفته آنان، به جای ممنوعیت تلاش برای دستیابی به روبات‌های قاتل، بهتر است معاهده ای در "تعلیق" تحقیقات در این زمینه به امضا برسد تا جنبه های مختلف این مساله در سطح بین‌المللی مطرح و در مورد آنها تصمیم گیری شود.