راز دانش: تحولات تازه در درمان ایدز و چرا باید به اندازه کافی بخوابید

در برنامه این هفته راز دانش که از برنامه بامدادی رادیو بی بی سی پخش شد به این خبرها پرداختیم: ناپدید شدن آثار ویروس اچ آی وی از بدن دو بیمار که به خاطر سرطان تحت عمل پیوند مغز استخوان قرار گرفته بودند، محققان اروپایی می گویند ثابت کرده اند که چرا خواب کافی می تواند تاثیری قابل توجه بر سلامت داشته باشد. و مبارزه ای برای کاهش مرگ ناشی از سرطان ریه که می گوید با تشخیص زودهنگام می توان از خطر مرگ کاست.

ناپدید شدن اچ آی وی

Image caption اچ آی وی عامل بیماری ایدز است و در داخل دی ان ای ریشه می کند

پزشکان گزارش داده اند که دو بیمار مبتلا به ویروس اچ آی وی، عامل بیماری ایدز، پس از پیوند مغز استخوان ظاهرا از این ویروس رهایی یافته اند.

یکی از بیماران تقریبا چهار ماه و دیگری نزدیک به دو ماه را را بدون دارو سپری کرده اند بدون آنکه نشانه ای بازگشت ویروس در آنها مشاهده شود.

تیم پزشکان در بیمارستان بریگام و زنان در بوستون آمریکا می گویند هنوز خیلی زود است از درمان این بیماری صحبت شود چون هنوز احتمال بازگشت ویروس وجود دارد.

این یافته ها در کنفرانس انجمن بین المللی ایدز عرضه شد.

رهایی یافتن از اچ آی وی دشوار است چون این ویروس در داخل دی ان ای پنهان می شود و ذخایر غیرقابل دسترسی در بدن تشکیل می دهد.

در معالجه عادی، داروهای ضدویروسی اچ آی وی را در جریان خون تحت کنترل نگه می دارد اما با قطع دارو، ویروس بازمی گردد.

دو مردی که معالجه شده اند برای حدود ۳۰ سال مبتلا بودند.

هر دو آنها به سرطان لنفاوی مبتلا شدند که پیوند مغز استخوان را لازم آورد.

مغز استخوان محل ساخته شدن سلول های خون است و تصور می شود که ذخیره گاه بزرگ اچ آی وی باشد.

پس از پیوند، در یک بیمار تا دو سال و در بیمار دیگر تا چهار سال اثری از ویروس مشاهده نشد.

به این ترتیب پزشکان داروی یکی از آنها را پانزده هفته پیش و نفر دیگر را هفت هفته قبل قطع کردند.

دکتر مایکل بریدی مدیر پزشکی ترنس هیگینز تراست به بی بی سی گفت: "قضاوت در مورد اهمیت این خبر دشوار است. برای این دو بیمار و زندگی شان فوق العاده مهم است اما عمل پیوند مغز استخوان عملی ریسکی است. مبتلایان به اچ ای وی اگر داروهای ضدویروسی بخورند طول عمرشان تقریبا عادی است. خطر مرگ در سال های اول پس از عمل پیوند مغز استخوان حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد است بنابراین این عمل هرگز نمی تواند درمانی برای همه مبتلایان باشد."

به علاوه به گفته او وقتی به یاد می آورید که بیشتر موارد بیماری در جنوب آفریقاست این شیوه خیلی هم پرهزینه است، بنابراین اهمیت آن احتمالا در درک عمیق تر چگونگی پنهان شدن اچ آی وی در بدن است و اینکه چگونه می توان این ذخایر اچ آی وی یا مخفی گاه های ویروسی را پاکسازی کرد.

بیماران مبتلا با کمک داروهای ضدویروسی یک زندگی نسبتا عادی را می گذرانند.

دکتر تیموتی هنریش به بی بی سی گفت که این نتایج مهیج است، اما افزود: "ما به یک درمان دست نیافته ایم، به بررسی بیشتر نیاز داریم."

"می توانیم بگوییم که اگر ویروس برای یک سال یا دو سال پس از قطع دارو بازنگشت، احتمال بازگشت آن خیلی کم خواهد شد."

به گفته او هنوز زود است لغت درمان به کار برده شود.

چندی قبل هم گزارش شد که بدن یک کودک متولد شده در می سی سی پی آمریکا از ویروس اچ آی وی پاک شده است.

البته او هنگام تولد با داروهای ضدویروسی معالجه شد بنابراین هیچ نوع پایگاه ویروسی در بدنش شکل نگرفت.

کارشناسان گفتند که هرچند پیوند مغز استخوان گزینه ای عملی برای مبتلایان به اچ آی وی نیست اما موارد تازه این مطالعه می تواند به رویکردی تازه برای معالجه و نهایتا ریشه کن کردن این ویروس منجر شود.

چرا باید به اندازه کافی بخوابید

تحقیقات تازه حاکیست که هفت ساعت یا بیشتر خواب شبانه به عنوان بخشی از یک زندگی سالم برای قلب مفید است.

Image caption این اولین بار است که ارتباط خواب و طول عمر ثابت می شود

براساس مطالعه ای گسترده توصیه های متعارف در مورد ورزش، رژیم غذایی، مصرف الکل و سیگار باعث کاهش مرگ در اثر حمله قلبی و سکته مغزی می شود، و اگر خواب کافی به این ترکیب افزوده شود طول عمر زیاد می شود.

از لحاظ نظری امکان جلوگیری یا به تاخیر انداختن مرگ ناشی از حمله قلبی و سکته مغزی وجود دارد.

تیم پژوهشگران در هلند موارد سکته قلبی و مغزی در بیش از ۱۴ هزار مرد و زن را برای بیش از یک دهه دنبال کرد.

در پایان مطالعه حدود ۶۰۰ نفر از آنها دچار یکی از این دو عارضه شده بودند و ۱۲۹ نفر هم درگذشته بودند.

این مطالعه دریافت که موارد مرگ در کسانی که هر چهار توصیه مربوط به سبک زندگی سالم را رعایت کردند کمتر بود. این چهار توصیه شامل ورزش، تغذیه سالم، نوشیدن الکل به اندازه مناسب و نکشیدن سیگار است.

ابتلا به بیماری قلب و عروق برای این افراد ۵۷ درصد کمتر و خطر مرگ در اثر سکته قلبی و مغزی ۶۷ درصد کمتر بود.

اما وقتی خواب کافی یعنی هفت ساعت یا بیشتر در شب هم رعایت می شد این درصدها بیشتر شد. میزان ابتلا به بیماری قلب و عروق ۶۵ درصد کاهش یافت و میزان خطر مرگ در اثر آنها ۸۳ درصد.

محققان می گویند مطالعات دیگر نشان داده که رابطه ای میان خواب بد یا کم و بیماری قلب و عروق وجود دارد. اما این اولین بار است که نشان داده می شود خواب می تواند از خطر بیماری و مرگ بکاهد.

محققان این مطالعه گفتند که پیام اصلی مطالعه این است که باید خواب را عامل مهمی برای سلامتی بدانیم.

به گفته آنها باید مردم را به خواب کافی تشویق کرد و این هم مثل همه عادات خوب دیگر در زندگی باید در خانه به بچه ها آموزش داده شود.

راه پیشگیری از سرطان ریه: تشخیص زودهنگام

مبارزه ای که برای کاهش مرگ ناشی از سرطان ریه راه افتاده حاکیست که هر کسی که سرفه اش برای سه هفته یا بیشتر ادامه پیدا می کند باید به پزشک مراجعه کند.

سرطان ریه که سالانه جان ۲۸ هزار نفر را در بریتانیا می گیرد مرگبارترین سرطان در این کشور است. علت این پدیده تا حدودی تشخیص دیرهنگام بیماری است.

علامت اصلی بیماری سرفه مزمن است – هرچند بیشتر سرفه ها به خاطر سرطان ریه نیست.

کمپین "بی کلیر آن کنسر" (در مورد سرطان روشن باشید) برای افراد ۵۰ سال به بالا انجام می شود چون این گروه با بیشترین خطر روبروست.

سایر نشانه های بیماری سرطان از جمله اینهاست:

  • سرفه ای که بدتر شده یا تغییر کرده
  • عفونت مکرر سینه
  • سرفه کردن خون
  • نفس تنگی
  • خستگی بیش از حد نسبت به حالت عالی
  • کاهش وزن بدون دلیل آشکار
  • درد در سینه یا شانه مدتی ادامه یافته

جرمی هانت وزیر بهداشت بریتانیا گفت: "در انگلستان سرطان ریه بیش از هر سرطان دیگری جان مردم را می گیرد اما خیلی ها نشانه های آن را که می تواند باعث نجات جان شود نمی دانند."

"پیام این مبارزه روشن است – اینکه اگر سرفه شما دایمی است دکتر را ببینید. این بیماری هرچه زودتر تشخیص داده شود، شانس موفقیت معالجه بیشتر خواهد بود."

مطالب مرتبط