چرا داروی ضد باروری مردان ضروری است؟

Image caption بیش از نیم قرن از تولید قرص ضدبارداری زنان می‌گذرد، اما قرص ناباروری مردان هنوز ساخته نشده است

حدود یک ماه پیش بود که پژوهشگران استرالیایی اعلام کردند یک قدم به ساخت داروی ضدباروری مردان نزدیک‌تر شده‌اند.

آنها موفق شدند با ایجاد تغییر ژنتیکی در موش‌ها، دو پروتئین را که برای انتقال اسپرم از بیضه‌ها به خارج بدن ضروری هستند از کار بیندازند.

این موشها کاملا سالم هستند و میل جنسی طبیعی دارند، اما قدرت باروری ندارند.

دکتر ساباتینو ونتورا، مسئول تیم تحقیقاتی موناش می‌گوید: "تحقیقاتی که تاکنون بر روی داروی ضدباروری آقایان انجام می‌شد، بر نابارور کردن اسپرم متمرکز بوده و در نتیجه عوارض جانبی غیرقابل تحملی داشته است."

به گفته وی، این داروها شاید در ناباروری موثر بوده‌اند، اما درعین حال تاثیر زیادی بر میل جنسی داشته‌ یا تولید اسپرم را با مشکل روبرو می‌کرده‌اند.

اما تیم دانشگاه موناش از راه دیگری اقدام کرده‌ است.

در شرایط عادی اسپرم‌ از بیضه به سمت لوله‌های منی‌بَر یا واز دفران (vas deferens) رانده می‌شود تا از بدن خارج شود.

این پژوهشگران با از کار انداختن دو پروتئین که برای انقباض عضلات مربوطه ضروری هستند، موش‌هایی تولید کردند که قادر به راندن اسپرم به لوله‌های واز دفران نیستند.

در نتیجه، هنگام آمیزش، اسپرم‌ها در بیضه‌ها باقی مانده و مایع انزال بدون اسپرم خارج می‌شود. این روش تا حدودی شبیه به وازکتومی عمل می‌کند.

در وازکتومی با یک جراحی کوچک مسیر وازدفران مسدود می‌شود و اسپرم‌ها پشت محل انسداد جمع می‌شوند و به تدریج جذب بدن می‌گردند.

دکتر ونتورا می‌گوید: "ما در این تحقیق ثابت کردیم که اسپرم‌های ذخیره شده سالم باقی‌ می‌مانند."

به گفته او این موش‌ها کاملا عادی به نظر می‌رسند و دچار هیچ عارضه جانبی نشده‌اند. اسپرم این موشها کاملا سالم بود و وقتی اسپرم‌ها را از بدنشان خارج کردند و با تخمک موش‌های ماده لقاح دادند بچه موشهایی کاملا سالم بدنیا آمدند.

دکتر ونتورا و تیم تحقیقاتی‌اش در صدد هستند دارویی تولید کنند که همین کار را بدون تغییر ژنتیکی انجام دهند، یعنی دو نوع پروتئین عامل انتقال اسپرم را با دارو کار بیندازند.

به این ترتیب، قدرت باروری با قطع دارو دوباره باز می‌گردد.

دکتر ونتورا می‌گوید: "به لحاظ نظری هرگاه دارو قطع شود، اسپرم‌های سالمی که ذخیره شده‌اند دوباره می توانند در هر انزال خارج شوند، بدون اینکه تغییری در میل جنسی و یا قدرت باروری فرد ایجاد شود."

"این دارو به احتمال زیاد به شکل قرص‌‌های خوراکی عرضه خواهد شد و باید روزانه مصرف شود."

به نظر دکتر ونتورا، در مقایسه با تولید قرص‌های ضدبارداری زنان، فرآیند تولید نسخه مردانه آن بسیار پیچیده تر است.

او می گوید: "ظاهرا به همین دلیل است که در ابتدا قرص‌های ضدبارداری زنان ساخته شده‌؛ چرا که زنان فقط یکبار در ماه یک تخمک‌ آزاد می‌کنند اما مردان هزار و پانصد اسپرم در ثانیه تولید می‌کنند."

"مشکل اصلی اینجاست که باید اطمینان یافت که هیچ کدام از این میلیون‌ها اسپرم قادر به باروری نباشند. بنابراین باید روشی ابداع می‌شد که تمام آنها را متوقف کند. چرا که تنها یک اسپرم کافی است که زنی باردار بشود."

از او پرسیدم چه تفاوتی دارد که کدام جنس قرص پیشگیری از بارداری استفاده کند و چرا به این فکر افتاده است.

او توضیح داد: "تنها دلیل این کار مشاهده آمار بارداری‌های ناخواسته بود. تنها در سال گذشته ۸۰ میلیون بارداری ناخواسته در دنیا گزارش شده است. بنابراین اگرچه روش‌های ضدبارداری برای زنان موثر واقع شده‌اند، اما هنوز لازم است که انتخاب‌های ممکن را افزایش داد تا از این ارقام کاسته شود."

تیم دانشگاه موناش عاقبت به مردان این نوید را می‌دهد که در آینده با خیالی راحت کنترل زندگی جنسی خود را در دست می‌گیرند، اما دکتر ونتورا تخمین می‌زند که برای عرضه این قرص‌ها به بازار به ده سال وقت نیاز است. پس از آن باید اندیشید که آیا آقایان به خاطر خواهند سپرد که دارویشان را به موقع مصرف کنند.

چرا همیشه زنان؟

با نگاهی به تاریخ علم می‌بینیم که گویا بشر در دوران های مختلف همیشه راه کنترل جمعیت را در زنان جسته است.

در پاپیروس ابرس (Ebers) که از ۱۵۵۰ سال پیش از میلاد مسیح در مصر به جای مانده است، نوشته شده که زنان از عسل و برگ اقاقیا برای مسدود کردن راه اسپرم در واژن استفاده می‌کردند.

به نوشته مجله امریکن ساینتیست، مورخان بر این باور هستند که در یونان باستان گیاه سیلفیون (سیلفیوم) به عنوان اولین داروی ضد بارداری استفاده می‌شده است.

به نوشته این مجله، این گیاه دارویی آنقدر در اقتصاد آفریقای شمالی، یعنی تنها صادر کننده آن به سراسر مدیترانه، تاثیر داشت که تصویر آن را بر سکه‌های آن زمان حک کردند.

در اروپای قرون وسطی، کلیسای کاتولیک هر نوع عملی را که سبب پیشگیری از بارداری می‌شد، ممنوع کرد و در نتیجه، به نوشته دائره‌المعارف زنان در رنسانس، زنان پنهانی به روش‌هایی برای جلوگیری از بارداری و یا حتی نوزادکشی روی آوردند.

جاکومو کازانووا، نویسنده ایتالیایی قرن هجدهم، از پوشش‌هایی از جنس روده گوسفند می‌گوید که به منظور پیشگیری از ورود اسپرم به واژن بکار برده می‌شد. با این وجود استفاده از کاندوم تنها در قرن بیستم شروع شد.

در قرن نوزدهم اقتصاددانان انگلیسی و آمریکایی طی مناظره‌هایی سیاستمداران را متقاعد کردند که جریمه‌های ضد کنترل جمعیت را حذف کنند و در عین حال اهمیت تنظیم خانواده را تبلیغ کنند و آموزش دهند.

کم کم با تلاش پیشتازان فمینیسم همچون استلا براون، جامعه شناس و دورا راسل، نویسنده و همسر فیلسوف معروف برتراند راسل، اولین کلینیک‌های تخصصی تنظیم خانواده ایجاد شد.

پس از آن، اولین قرص ضد بارداری در دهه پنجاه میلادی ساخته شد و سقط جنین نیز دو دهه پس از آن به یکی از انتخاب‌های زنان در راه تنظیم خانواده اضافه شد.

اما قرص‌های ضدبارداری برای بعضی زنان عوارض جانبی ایجاد می‌کنند و اگر زنان مبتلا به برخی بیماری‌ها باشند یا احتمال برخی بیماری‌ها در آنها زیاد باشد، پزشکان این قرص‌ها را برای پیشگیری از بارداری تجویز نمی‌کنند.

علاوه بر این قرص ضد باروری مردان برخلاف قرص ضدبارداری زنان فاقد هورمون خواهد بود و در سیستم هورمونی بدن تغییری ایجاد نمی‌کند.

مطالب مرتبط