راز دانش: درمان نسبی نوعی نابینایی ژنتیکی

در برنامه این هفته راز دانش به این خبرها پرداخته شد: موفقیت جراحان بریتانیایی در بازگرداندن بخشی از بینایی شش بیمار که در معرض خطر کوری بودند، هشدار در مورد خطر انقراض جمعیت شیرها در آفریقای غربی، تاثیر ورزش بر جلوگیری از دیابت در زنان و تداخل چای سبز در جذب یک داروی فشار خون.

درمان نوعی نابینایی

Image caption وین تامپسون از 17 سالگی شروع به از دست دادن بینایی کرد اما حالا می تواند ستارگان را ببیند

جراحان در آکسفورد با استفاده از تکنیک های ژن درمانی توانسته اند قوه بینایی شش بیمار که با خطر نابینایی کامل روبرو بودند را بازگردانند.

بیماران مورد معالجه به بیماری کورویدرمیا choroideremia مبتلا بودند که باعث مرگ سلول های دریافت کننده نور در پشت چشم می شود.

محققان یک ژن خاص را به چشم این بیماران تزریق کردند، عملی که سلول های دریافت کننده نور را احیا کرد.

پزشکان آکسفورد معتقدند که این درمان می تواند در آینده برای معالجه کوری به دلایل شایع دیگر رخ می دهد به کار گرفته شود.

پروفسور رابرت مک لارن، سرپرست تیم جراحان، گفت او از این نتایج "بی نهایت خوشحال" است.

او گفت که واقعا نمی توانسته انتظار نتیجه ای بهتر از این را داشته باشد.

اولین بیمار جاناتان وایات ۶۳ ساله بود که معالجه اش دو سال قبل شروع شد. او نه فقط شاهد توقف روند وخیم تر شدن بیماری بوده بلکه بینایی اش بهبود یافته.

همسرش می گوید که او اکنون به تنهایی برای خرید بیرون می رود.

سایر بیماران که در مراحل اولیه تر این بیماری بودند هم شاهد بهبود بینایی بوده اند.

یکی از آنها گزارش داده که اکنون بعد از عمل درختان و گل ها را خیلی روشن تر می بیند و برای اولین بار از ۱۷ سالگی زمانی که بینایی اش رو به وخامت گذاشت می تواند ستارگان را ببیند.

این درحالی است که او زندگی اش را با پذیرش این واقعیت سپری می کرد که پایان کارش جز نابینایی نیست.

اگر تاثیر این درمان پایدار باشد در مرحله بعد در بیماران جوان مبتلا به کرویدرمیا به کار گرفته خواهد شد تا مانع از دست رفتن بینایی در آنها شود.

کرویدرمیا یک بیماری نادر است اما پروفسور مک لارن معتقد است که موفقیت در مورد این بیماری نشان دهنده این اصل است که ژن درمانی می تواند برای درمان سایر انواع کوری که ریشه ژنتیکی دارد از جمله دژنراسیون ماکولار به کار رود.

دژنراسیون ماکولار عامل نابینایی ۳۰۰ هزار نفر در بریتانیاست و باعث وخیم شدن قوه بینایی در یک چهارم جمعیت ۷۵ سال بالاتر در بریتانیا می شود.

خطر انقراض شیرها در آفریقای غربی

حق نشر عکس Panthera
Image caption شمار این شیرها اکنون حدود ۴۰۰ قلاده رقم زده می شود

سال هاست که در مورد نابودی پستانداران عالی در آفریقا از جمله شیرهای این قاره هشدار داده می شود. و اکنون یک مطالعه تازه نشان می دهد که شمار شیرها در یک بخش این قاره به طور فاجعه باری افت کرده است. سینا علی نژاد گزارش می دهد:

آفریقای غربی که ناحیه ای شامل بیش از پانزده کشور است زمانی جولانگاه بزرگی برای شیرهای آفریقایی بود.

اما اکنون مطالعه تازه ای توسط سازمان غیرانتفاعی پنترا نشان می دهد که فقط حدود ۴۰۰ شیر در این ناحیه باقی مانده است.

از این تعداد کمتر از ۲۵۰ شیر در سن تولید مثل باقی هستند بنابراین این نگرانی وجود دارد که کل جمعیت آنها ناپدید شود.

تحقیقات پنترا در ۱۷ کشور از سنگال تا نیجریه طی مدت شش سال انجام شد.

شیرهای منطقه آفریقای غربی عموما از سایر انوع این گونه در آفریقا متمایزند.

در سال ۲۰۰۵، شیرهای آفریقای غربی در ۲۱ ناحیه حفاظت شده زندگی می کردند.

اما این مطالعه که در نشریه علمی پلاس وان چاپ شده حاکیست که شیرها اکنون فقط در چهار عدد از این نواحی باقی مانده اند.

این گزارش می گوید که مساحت جولانگاه شیرهای آفریقای غربی اکنون فقط ۱.۱ درصد زیستگاه تاریخی آنها است.

فیلیپ هنشل از نویسندگان این مطالعه می گوید که بخش اعظم زیستگاه آنها به نواحی کشاورزی تبدیل شده.

گروه پنترا خواستار قرار گرفتن شیرهای آفریقای غربی در فهرست گونه های به شدت در معرض خطر شده است.

آقای هنشل می گوید که نتایج مطالعه آنها را کاملا غافلگیر کرد.

یکی از مشکلات این بود که بیشتر پارک های بررسی شده عملا به خاطر فقدان بودجه مدیریت و نیروهای گشتی تحت محافظت نبودند و نه فقط شیرها بلکه سایر پستانداران بزرگ آنها هم از بین رفته بود.

به گفته او محافظت از شیرها در آفریقای غربی عموما نادیده گرفته شده درحالی که در شرق و جنوب آفریقا سالانه میلیون ها دلار صرف این کار می شود.

محققان متوجه شدند که شیرهای آفریقای غربی اکنون فقط در پنج کشور سنگال، نیجریه، بنین، نیجر و بورکینافاسو باقی مانده اند.

این جمعیت ها دارای ترکیب ژنتیکی خاص خود هستند که در سایر شیرهای جهان یافت نمی شود.

بنابراین اگر منفرض شود یک جمعیت منحصر به فرد محلی از دست خواهد رفت.

تداخل دارویی

Image caption چای سبز فواید بهداشتی زیادی دارد اما با یک نوع داروی فشار خون تداخل می کند

کارشناسان اخطار داده اند که چای سبز می تواند تاثیر یک داروی رایج فشار خون را کم کند.

نتایج مطالعه تازه نشان داد چای سبز اثر نادولول در ده داوطلب را پایین می آورد.

محققان ژاپنی دریافتند که چای سبز سلول های ویژه ای که به جذب داروی نادولول کمک می کنند را مسدود می کند.

این سلول ها در لایه معده قرار دارند.

نادولول از دسته داروهای فشار خون موسوم به مسدود کننده بتا است.

آزمایش ها نشان داد کسانی که همراه با قرص نادولول چای سبز نوشیده بودند میزان این دارو در خونشان پایین تر بود.

دانشمندان تخمین می زنند که دو فنجان چای سبز کافی است تا اثر نادولول در بدن کاهش یابد.

هنوز معلوم نیست که سایر انواع چای اثر مشابهی دارند یا نه.

به علاوه آنها اشاره می کنند که صرف نظر از این تداخل، چای سبز می تواند حاوی فواید بهداشتی زیادی باشد.

چای سبز کمتر از سایر انواع چای پردازش می شود و بنابراین میزان آنتی اکسیدان های آن بیشتر است.

پزشکان قبلا هشدار داده اند که بعضی آب میوه ها از جمله آب گرپ فروت می تواند در عملکرد بعضی داروها از جمله بعضی از انواع داروهای فشار خون از دسته مسدود کننده های بتا تداخل کند.

ورزش و دیابت

محققان می گویند که خطر ابتلا به دیابت در زنانی که وزنه می زنند کمتر است.

این یافته ها ناشی از مطالعه ای است که در آن سلامتی تقریبا صد هزار پرستار آمریکایی طی مدت هشت سال دنبال شد.

براساس این یافته که در نشریه پزشکی پلاس وان چاپ شده وزنه زدن، شنا رفتن یا حرکات مقاومتی مشابه برای ورز دادن عضلات به کاهش خطر دیابت مرتبط است.

به بزرگسالان توصیه می شود هفته ای حداقل دو بار از این نوع ورزش ها انجام دهند.

فواید مشاهده شده در این مطالعه علاوه هر فایده دیگری بود که با ورزش های تنفسی به دست می آید. ورزش هایی مثل دویدن، دوچرخه سوای و شنا که به قلب و ریه فشار می آورد.

میزان توصیه شده برای ورزش های تنفسی ۱۵۰ دقیقه در هفته است.

زنانی که ورزش های مقاومتی و تنفسی هر دو را انجام می دادند بیشترین فایده را بردند. خطر ابتلا به دیابت نوع دو در آنها ۳۳ درصد کاهش نشان داد.

کارشناسان از قبل می دانستند که ورزش های تنفسی اگر منظم باشد می تواند به دفع خطر دیابت نوع دو کمک کند.

محققان دانشگاه هاروارد اشاره می کنند که مطالعه آنها کامل نیست چون مثلا عمدتا شامل زنان سفید پوست می شد. به علاوه بر اطلاعاتی تکیه کرد که شرکت کنندگان در مورد میزان ورزش ارائه کردند.

اما پژوهشگران می گویند که این نتایج شبیه به همان چیزی است که در مورد مردان به دست آمده بود.

دیابت نوع دو زمانی عارض می شود که سلول های تولید کننده انسولین در بدن توانایی تولید میزان کافی از آن را ندارند یا وقتی که انسولین تولید شده درست عمل نمی کند.

انسولین به بدن امکان می دهد از شکر به عنوان منبع انرژی استفاده کند و اضافه آن را در کبد و عضلات ذخیره کند.

اضافه وزن می تواند باعث دیابت شود.

به گفته موسسه دیابت بریتانیا هر یک کیلوگرم که از وزنتان کم شود می تواند ۱۵ درصد از خطر ابتلا به این بیماری بکاهد.

مطالب مرتبط