انسان باستانی اروپا، چشم آبی و پوست تیره داشت

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آزمایش‌های ژنتیک نشان داد که موهای انسان باستانی ساکن اروپا قهوه ای تیره و یا مشکی و رنگ پوست او بسیار تیره بوده است

دانشمندان نکات بسیار مهمی را در مورد ظاهر انسان‌های باستانی ساکن قاره اروپا کشف کرده اند.

آزمایش‌های ژنتیک نشان می دهد که انسان‌های شکارچی- گردآورنده که حدود هفت هزار سال پیش در بخش‌های جنوبی اروپا زندگی می کردند از نظر ظاهر، ترکیب بسیار غیرمعمولی داشتند، چشم‌های آنها آبی و پوست بدن و موهای بسیار تیره ای داشتند.

کشف این اطلاعات دانشمندان را بسیار متعجب کرده چون تاکنون اینطور تصور می شد که اکثریت ساکنان اروپا از ده‌ها هزار سال پیش پوست و موهای روشنی داشتند. این تحقیقات جدید توسط "موسسه زیست شناسی تکاملی" در شهر بارسلون اسپانیا انجام شده و نتایج آن در مجله علمی "نیچر" ( طبیعت) منتشر شده است.

یکی از مسئولان این پژوهش گفت: "یکی از دلایل آن می تواند این باشد که تغییرات در رنگ پوست و موی انسان‌های باستانی اروپا بسیار دیرتر از آنچه که تصور می شد، روی داده است."

خویشاوندی با مردمان اسکاندیناوی

این دستاوردهای علمی جدید نتیجه انجام آزمایش‌های طولانی روی دو اسکلت نسبتا کاملی است که در سال ۲۰۰۶ در کوهستانهای شمال غرب اسپانیا کشف شدند. آب و هوای سرد و نرسیدن نور به محل دفن این اسکلت ها باعث شده که بسیار سالم باقی بمانند.

پژوهشگران با برداشتن نمونه های دی ان ای از دندان‌های یکی از این اسکلت ها توانستند سلولهای مادر ( ژنوم های) یکی از این انسانهای باستانی را بشناسند. آنها متوجه شدند که ترکیب سلول مادر این اسکلت ها بیش از همه به مردمان ساکن فنلاند و سوئد شباهت دارد.

اما با وجودیکه چشمان این انسان باستانی به رنگ آبی بوده، آزمایشهای ژنتیک نشان داد که موهای آن قهوه ای تیره و یا مشکی و رنگ پوست او بسیار تیره بوده است. چنین نتیجه ای برای پژوهشگران عجیب و غیرقابل انتظار بود.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption اسکلت نسبتا کامل هفت هزار ساله‌ای در سال ۲۰۰۶ در کوهستان‌های شمال غرب اسپانیا کشف شد

دانشمندان تاکنون بر این باور بوده اند تغییرات ظاهری انسانهای ساکن قاره اروپا پس از مدت کوتاهی که آنها قاره آفریقا را ترک کرده و به اروپا رسیدند، یعنی حدود ۴۰ تا ۴۵ هزار سال پیش، اتفاق افتاده و رنگ چشم ، پوست و موهای آنها روشن تر شد.

دکتر لالولزا فوکس مسئول این پژوهش در موسسه زیست شناسی تکاملی شهر بارسلون می گوید:" اینطور تصور می شد که تغییرات در ظاهر مردمان ساکن قاره اروپا تحت تاثیر زندگی در مناطق مرتفع و قرار گرفتن در برابر اشعه ضعیف تر ماوراء بنفش صورت گرفته است. کمبود این اشعه باعث می شود که رنگدانه های موجود در پوست ضعیف تر شده و به مرور رنگ پوست روشن تر شود. اکنون با توجه به نتایج این پژوهش جدید می توان گفت که این فرضیه صحت ندارد چون نمونه این دو اسکلت نشان داد که این گروه انسانی حتی پس از حدود ۴۰ هزار سال سکونت در اروپا پوست و موهای بسیار تیره ای داشته اند."

بررسی ژنوم های اسکلت این دو انسان که مربوط به دوره شکارچی- گردآورنده هستند اطلاعات جدیدی را در مورد دوران انتقال انسان از کوچ و گردآوری غذا به دوران سکونت دائم و کشاورزی در اختیار دانشمندان قرار داده است.

رژیم غذایی انسانهای اولیه ساکن اروپا عمدتا از مواد پروتئینی تشکیل می شد و آزمایشهای دی ان ای این اسکلت ها نشان می دهد که آنها به لاکتوز یا قند شیر به شدت حساسیت داشته و نمی توانستند نشاسته را هضم کنند. پس از آغاز دوران کشاورزی و دامپروری گسترده، انسانها به مرور لبنیات و مواد غذایی حاوی نشاسته را به رژیم غذایی خود افزودند.

دیوید رایش از دانشکده پزشکی دانشگاه هاروارد در مورد این پژوهش جدید می گوید:" نکته مهم این تحقیقات این است که قدیمی ترین توالی ژنوم ها در مورد ساکنان قاره اروپا را روشن کرده است، ژنوم هایی که مربوط به دوران ماقبل کشاورزی است. مو و پوست تیره این انسانها نکته بسیار مهمی است و بنابراین می توان نتیجه گرفت که پوست و موهای روشن که عناصر ظاهری بخش اعظم مردم امروزی قاره اروپا است تغییراتی هستند که در طول چندین هزار سال گذشته روی داده اند."

او می افزاید:" اگر در آینده شواهد مشابهی مثل این توالی ژنوم ها درنقاط دیگر اروپا کشف شوند می توان تصویر کلی تری از مردمان باستانی و دوران ماقبل کشاورزی دراین قاره به دست آورد."

پروفسور دیوید رایش در مورد ژنوم های انسانهای باستانی و اولین گروه های انسانهای کشاورز در قاره اروپا تحقیقات گسترده ای انجام داده است. تحقیقات او نشان می دهد که مجموعه ساکنان امروزی قاره اروپا از سه جامعه باستانی ساکن این قاره مشتق شده اند.

مطالب مرتبط