راز دانش: خطر بالقوه موبایل برای چشم

در برنامه این هفته راز دانش به سه خبر می پردازیم: هشدار در مورد خطر بالقوه تلفن های همراه و سایر وسایل الکترونیکی برای چشم، اعلام پاک شدن جنوب شرقی آسیا از بیماری فلج اطفال و تلاش آژانس فضایی اروپا برای تعیین نقطه فرود برای کاوشگری در مریخ.

موبایل و سلامت چشم

حق نشر عکس PA
Image caption محبوبیت تلفن های هوشمند مسائلی را پیش می آورد که گاه نادیده گرفته می شود

چشم پزشکان می گویند اعتیاد روز افزون مردم به استفاده از تلفن های همراه ممکن است خطر آسیب چشمی را افزایش دهد.

آنها اخطار می دهند که نور تلفن همراه و سایر وسایل الکترونیکی مثل کامپیوتر، تبلت و تلویزیون های تخت می تواند به آسیب دراز مدت چشم منجر شود.

یک بررسی تازه در بریتانیا به روی دو هزار نفر نشان می دهد که افراد زیر ۲۵ سال روزانه ۳۲ بار تلفنشان را چک می کنند.

اندی هپوورت متخصص نمره عینک می گوید: "نور آبی بنفش به طور بالقوه خطرناک و برای پشت چشم به اصطلاح سمی است. بنابراین در طول یک دوره طولانی به طور بالقوه می تواند به چشمتان آسیب بزند."

به گفته او "وقتی به صفحه تلفن هوشمند نگاه می کنید، نوری که می تابد آبی بنفش است."

او می گوید آزمایش ها نشان داده که قرار گرفتن در معرض این نوع نور اگر زیاد باشد خطر دژنراسیون ماکولار، از عوامل اصلی نابینایی، را بالا می برد.

متخصصان چشم می گویند هرچند نور آبی "خوب" (آبی فیروزه ای) برای تنظیم ساعت بیولوژیکی بدن لازم است، اما همچنین تصور می شود که آبی بنفش می تواند نظم خواب را به هم بزند و بر حال روحی اثر بگذارد.

اندی هپوورت می گوید: "هرچند نمی دانیم که آیا رابطه ای مستقیم این نوع نور با مشکلات چشم وجود دارد یا نه، اما شواهد قوی آزمایشگاهی هست از اینکه به طور بالقوه چنین رابطه ای هست."

به گفته او ترکیبی از پلک نزدن و نزدیک نگه داشتن تلفن به چشم است که به چشم فشار می آورد.

یک ناحیه دیگر جهان مبرا از فلج اطفال

Image caption واکسینه سازی کودکان در هند بسیار موفق بوده است

سازمان بهداشت جهانی هفته پیش منطقه جنوب شرقی آسیا را فارغ از بیماری فلج اطفال اعلام کرد.

این اعلامیه به عنوان یک "گام تاریخی" در نبرد جهانی با ویروس مرگبار این بیماری مورد ستایش قرار گرفته است.

هند در سه سال گذشته حتی یک مورد فلج اطفال ثبت نکرده است که بخشی از این دستاورد است.

این بدان معنی است که هم اکنون ۸۰ درصد جهان از فلج اطفال مبرا هستند، هرچند این بیماری هنوز در افغانستان، نیجریه و پاکستان وجود دارد.

سایر کشورها در منطقه جنوب شرقی آسیا مثل سریلانکا، مالدیو و بوتان برای ۱۵ سال از ویروس بیماری مبرا بوده اند.

با این حال علیرغم "اهمیت جهانی عظیم" این اعلامیه، سازمان بهداشت جهانی اذعان می کند که هنوز چالش های عمده ای در راه رسیدن به هدف ریشه کنی فلج اطفال تا ۲۰۱۸ دارد.

بعضی کشورهای مناقشه زده مثل سوریه که قبلا موفق به زدود این ویروس شده بودند شاهد شیوع مجدد آن هستند.

فلج اطفال عمدتا کودکان زیر پنج ساله را تحت تاثیر قرار می دهد.

ویروس آن از طریق غذا و آب آلوده منتقل می شود و در روده رشد می کند. بعد می تواند به سیستم عصبی حمله کند و باعث فلج در یک مورد از هر ۲۰۰ مورد آلودگی شود.

جنوب شرقی آسیا چهارمین منطقه از مناطق شش گانه سازمان بهداشت جهانی است که مبرا از فلج اطفال اعلام می شود. مناطق قبلی قاره آمریکا، غرب اقیانوسیه و اروپا بودند.

شرق مدیترانه و آفریقا هنوز مبرا اعلام نشده اند.

کاوشگر اروپایی مریخ کجا فرود خواهد آمد؟

حق نشر عکس ESA
Image caption تصویر ساختگی از اگزومارس

آژانس فضایی اروپا (اسا) فهرست بلندی از هشت نقطه در سیاره مریخ که برای فرود آوردن یک کاوشگر به نام "اگزومارس" مناسب می داند منتشر کرده است.

این کاوشگر ۳۰۰ کیلوگرمی در ماه ژانویه سال ۲۰۱۹ بر مریخ فرود خواهد آمد تا به جستجوی شواهد حال و گذشته حیات بپردازد.

انتظار می رود "اگزومارس" که به دریل حفاری مجهز خواهد بود و می تواند تا عمق دو متری را حفر کند برای حداقل هفت ماه روی مریخ فعالیت کند.

هشت محل انتخاب شده عموما در یک ناحیه محدود در نزدیکی خط استوای مریخ متراکم هستند.

نام های عجیب و غریب آنها هم به این ترتیب است: هیپانیس ولیس، سیمود ولیس، مارت، اوکسیا پلانوم، (اکس ۲)، کوگون والس، اوکسیا پالوس و سادرن ایسیدیس.

کارگروه انتخاب محل فرود اگزومارس هفته قبل در شهر مادرید اسپانیا دیدار کرد تا فرآیند انتخاب نهایی را شروع کند.

تیم هایی که پیشنهاد این نقاط را داده اند در نشست مادرید استدلال خود را مطرح کردند.

انتظار می رود که این فهرست تا ماه ژوئن یا ژوئیه به چهار جا محدود شود.

بعد این نقاط به طور جدی بررسی خواهند شد، از جمله با گرفتن عکس های دقیق و کسب اطلاعات معدن شناسی آنها با کمک ماهواره هایی که گرد مریخ می گردند.

تصمیم نهایی احتمالا در سال ۲۰۱۷ اعلام خواهد شد که شامل یک نامزد اصلی و یک نامزد بدل خواهد بود.

این پروژه به طور مشترک میان سازمان فضایی اروپا و روسیه انجام می شود.

کاوشگر با یک راکت روسی در مه ۲۰۱۸ پرتاب خواهد شد و بعضی از تجهیزات آن و همچنین سیستم های فرود ساخت روسیه خواهد بود.

این کاوشگر خودکار در جستجوی نشانه های حیات برخواهد آمد و بهترین شانس آن در جایی است که بدانیم در گذشته آب زیادی داشته است.

و اگر بخت با کاوشگر همراه باشد نشانه هایی از ملکول های زنده که به صورت فسیل ثبت شده اند خواهد یافت.

مطالب مرتبط