کوچکترین عینک سه بعدی دنیا بر چشمان آخوندک

حق نشر عکس Newcastle University
Image caption آخوندک با عینک سه بعدی بر چشم

دانشمندان دانشگاه نیوکسل برای بررسی دید سه بعدی، کوچکترین عینک سه بعدی دنیا را بر چشمان یک آخوندک قرار دادند و همانطور که ما در سینما با عینک سه بعدی به تماشای فیلم می نشینیم، این آخوندک "عینکی" هم جلوی یک مانیتور قرار داده شد تا تصاویری را که کامپیوتر تولید کرده تماشا کند.

هدف از این تحقیق یک میلیون پوندی در موسسه علوم اعصاب (نوروساینس) دانشگاه نیوکسل این است که مکانیسم دید سه بعدی آخوندک را بشناسند و ببینند آیا چنین مکانیسمی در انسان یا دیگر مهره‌داران وجود دارد یا منحصر به آخوندک است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption از آخوندک بدلیل مهارتش در شکار برای ورزشهای رزمی الهام گرفته شده است

دکتر جنی رید، سرپرست این تیم تحقیقاتی می‌گوید: "آخوندک‌ها مغز کوچکی دارند، اما شکارچیانی با دید بسیار پیشرفته هستند که می توانند با مهارتی ترسناک شکار خود را به دام بیندازند."

دانشمندان احتمال می‌دهند که بینایی آخوندک به دید مهره‌داران شباهت داشته باشد. در مهره‌داران مغز از روی تفاوت تصویر شی در دو چشم، موقعیت و جای آن را تعیین می‌کند، اما احتمالا در آخوندک قدرت پردازش سه بعدی مغز تکامل بیشتری یافته است.

حق نشر عکس Newcastle University
Image caption آخوندک در حال تماشای یک تصویر متحرک با عینک سه بعدی

روش کار در تحقیق دانشگاه نیوکاسل به این صورت است که عینک سه بعدی پنج میلی متری را با موم عسل به چشمان آخوندک می‌چسبانند و به او تصاویر کامپیوتری را نشان می‌دهند.

دکتر ویوک نیت‌یاناندا، یکی از محققان این پروژه می‌گوید "هدف ما این است که با ایجاد خطای دید، آخوندک را گمراه کنیم، همانطور که فیلم سه‌بعدی مغز ما را فریب می‌دهد."

دانشمندان می خواهند بفهمند آیا آخوندک مثل انسان و میمون اشیا متحرک را در عمق میدان می‌بیند یا نه.

اگر آخوندک در دیدن اشیا متحرک با عینک سه بعدی به اشتباه بیفتد، به تصور اینکه شی به او نزدیک می‌شود به آن حمله خواهد کرد.

اما اگر آخوندک مانند انسان تصاویر سه بعدی را پردازش نکند در آن صورت به گفته دکتر نیت‌یاناندا، "هر نوع احتمالی" مطرح می‌شود و برای برنامه نویسی برای دید سه بعدی روبوت‌ها باید الگوریتم‌های ساده‌تری طراحی کرد.

حق نشر عکس SPL
Image caption آخوندک در فارسی شترزنک، فال‌بین و قاطرکُش هم نامیده می‌شود

اگر آخوندک هم مثل انسان اشیا متحرک را ببیند، از نتایج مطالعه این توانایی در این حشره می توان در تکنولوژی های آینده استفاده کرد.

در واقع این تحقیق، مدل پیشرفته آزمایشی است که ساموئل راسل در سال ۱۹۸۳ انجام و نشان داد آخوندک دید سه بعدی دارد.

او با قرار دادن منشور در مقابل آخوندک، در آنها خطای دید ایجاد کرد و آخوندک‌ها به هدف خیالی حمله کردند.

دانشمندان قصد دارند با رفتارشناسی مشاهده‌ای و بررسی‌های الکتروفیزیولوژیک، الگوریتم‌های عصبی جدیدی را برای دید سه بعدی طراحی کنند.

برای ساخت چشم روبوتی و دید کامپیوتری، تشخیص سه بعدی و عمق میدان اهمیت اساسی دارد و شناخت بیشتر مکانیسم بینایی آخوندک می‌تواند اطلاعاتی مهمی را در اختیار پژوهشگران قرار دهد.