خفاش‌های خون آشام مزه تلخ را نمی‌چشند

حق نشر عکس AP
Image caption ضعف حس چشایی خفاش‌های خون آشام در تشخیص مزه تلخ به نسبت سایر گونه‌های خفاشان بیشتر است

یک پژوهش جدید نشان داده که خفاش‌های خون آشام به خاطر تغذیه از خون بخش زیادی از حس چشایی خود برای تشخیص مزه تلخ را از دست داده‌اند.

مزه تلخ بخشی از سیستم دفاعی برای پرهیز از خوردن مواد سمی است و تاکنون اینطور تصور می شد که تمام جانوران از این قابلیت برخوردار هستند. پژوهشگران می گویند که تغذیه مطلق این نوع خفاش ها از خون و استفاده از بو و درجه حرارت برای تشخیص موقعیت خود، احتمالا باعث شده که توان چشیدن مزه تلخ دراین جانوران به مرور کاهش یابد.

این پژوهش در عین حال نشان داده که ضعف در تشخیص مزه تلخ درمیان جانوران از آنچه که تاکنون تصور می شد فراگیرتر است. نتایج این تحقیقات در مجله آکادمی سلطنتی علوم بریتانیا منتشر شده است.

معمولا مواد سمی برای جانوران مزه تلخ می دهند. اما مشخص شده که برخی از انواع دلفین ها و نهنگ ها برای تشخیص این مزه حس چشایی ضعیفی دارند. احتمالا دلیلش این است که آنها غذای خود را یکجا می بلعند و بنابراین چشیدن مزه برای آنها غیرضروری است.

خفاش های خون آشام تنها گونه پستانداران هستند که فقط از خون تغذیه می کنند و به این خاطر بعید است در محیط وحش با مواد سمی روبرو شوند. هدف پژوهشگران این بود که ببینند آیا بین منبع تغذیه و ضعف چشایی آنها ارتباطی وجود دارد یا نه.

پروفسور هوبین ژائو از دانشگاه ووهان مسئول این پژوهش جدید قبلا کشف کرده بود که خفاش های خون آشام قدرت تشخیص مزه شیرین و ترش را از دست داده اند. پژوهشگران با بررسی ژنوم های چهار گونه مختلف از خفاشان ژن های مسئول تشخیص مزه تلخ را در بدن آنها پیدا کردند. به همین خاطر آنها ابتدا به این نتیجه رسیدند که همه خفاشان قدرت تشخیص مزه تلخ را دارند.

سپس نتایج این نمونه برداریها در سه گونه از خفاشان خون آشام را با یازده گونه از خفاشان معمولی مقایسه کردند. آنها متوجه شدند که خفاشان خون آشام حدود ۴۷ درصد از قدرت تشخیص مزه تلخ را از دست داده اند در صورتیکه این ضعف چشایی در خفاشان معمولی حدود ۴ درصد بود.

هر چند خفاشان خون آشام هنوز حدی از گیرنده های مربوط به تشخیص مزه تلخ را حفظ کرده اند ولی پژوهشگران معتقدند که بعید است که این گیرنده های حسی در انتخاب نوع غذای آنها دخیل باشد. شاید بتوان به این نتیجه رسید که اجداد خفاشان خون آشام در اصل از خون تغذیه نمی کردند.

پروفسور ژائو می گوید:"ما در این پژوهش متوجه شدیم که خفاش های خون آشام به تشخیص مزه تلخ نیازی ندارند ولی هنوز هم به گیرنده های حسی مربوط به تشخیص این مزه برای سایر فعالیت های خود نیاز دارند. به نظر می رسد که خفاش های خون آشام برخلاف سایر پستانداران در مراحل اخیر تحول خود این قدرت چشایی را از دست داده اند. بنابراین شاید بتوان گفت که آنها در این اواخر منبع تغذیه خود را از حشرات به خون تغییر داده‌اند."

او می افزاید:" نکته مهم این است که خفاشان یک نمونه منحصر به فرد برای تشخیص روند تکامل گیرنده های حس چشایی در کل پستانداران هستند."

قرار است پژوهش در مورد نقش حس چشایی مزه تلخ خفاشهای خون آشام در سایر زمینه های حیات این جانور ادامه یابد.