راز دانش: ناسا در جستجوی کربن ناپدید شده

تلاش ناسا برای شناسایی میزان دی اکسید کربن موجود در جو و میزان جذب آن توسط زمین و خبری درباره آینده پنگوئن های قطب جنوب گزارش های این هفته راز دانش است.

رصدخانه مداری کربن

حق نشر عکس NASAJPL
Image caption قرار است این ماهواره برای دو سال فعالیت کند

آژانس فضایی آمریکا، ناسا، روز چهارشنبه ماهواره ای را برای نظارت بر دی اکسید کربن زمین راهی مدار کرد.

تلاش قبلی ناسا برای پرتاب ماهواره ای مشابه در سال ۲۰۰۹ به خاطر ایراد فنی ناکام ماند و ماهواره به دریا افتاد.

دانشمندان و مهندسان ناسا از آن زمان ماهواره ای تقریبا عین نمونه قبلی ساخته اند که از پایگاه هوایی وندنبرگ در کالیفرنیا پرتاب شد.

دانشمندان شاید به جز شمار معدودی از آنها اطمینان دارند که روند سریع گرمایش زمین ناشی از فعالیت انسانی است. مهم تر از هر چیز ۴۰ میلیارد تن دی اکسید کربنی است که هر ساله بشر وارد جو زمین می کند.

حدود نیمی از این مقدار در اتمسفر می ماند که به گرمایش دامن می زند اما نیم دیگر جذب زمین می شود.

اما اینکه دقیقا چطور این میزان جذب می شود یک معماست.

و همین معماست که ناسا امیدوار است با کمک ماهواره تازه موسوم به رصدخانه مداری کربن (او سی او ۲) آن را بگشاید.

آنماری الدرینگ از تیم علمی پروژه می گوید: "ماموریت این رصدخانه مداری ناسا اندازه گیری دی اکسید کربن است. ما قصد داریم میزان دی اکسید کربن در همه اطراف زمین را به طور خیلی دقیق با این ماهواره اندازه گیری کنیم."

"ما با سوزاندن سوخت های فسیلی دی اکسید کربن را به هوا اضافه می کنیم. بخشی از آن جذب دریاها می شود و بخشی دیگر وارد خشکی اما نمی دانیم این جذب در کدام نقاط اتفاق می افتد."

به گفته دانشمندان کربن جذب بخش هایی از جنگل ها و مراتع می شود اما نحوه جذب کربن در هر منطقه سال به سال تغییر می کند.

این رصدخانه حامل یک ابزار واحد است. یک طیف سنج که نور منعکس شده از سطح زمین را به نورهای متشکل تجزیه می کند.

رصدخانه سپس طیف نور را تحلیل می کند تا ببیند چقدر دی اکسید کربن و ملکول اکسیژن در هر ناحیه هست.

رلف باسیلیو مدیر پروژه می گوید: "گیاهان رشد می کنند و نوری از خود پس می دهند که ابزارهای ماهواره ما قادر به رؤیت این امواج نور هستند. درختان نور آبی را جذب می کنند و زرد و آبی را بازمی تابنند."

به این ترتیب سوال مهمی که دانشمندان قصد دارند به آن جواب دهند این است که جنگل ها چقدر از دی اکسید کربن را جذب می کنند. و آیا توانایی پوشش گیاهی در جذب دی اکسید کربن کاهش یافته یا نه.

دیوید کریسپ مدیر تیم علمی ماهواره می گوید: "اندازه گیری هایی که قراره توسط رصدخانه کربنی ناسا انجام بشه اهمیت زیادی در درک این مساله داره که دی اکسید کربن چطور با آنچه به چرخه کربنی معروفه تراکنش داره. اگر می خواهیم از تراکم دی اکسید کربن در اتمسفر جلوگیری کنیم ابتدا باید به این سوالات پاسخ دهیم."

به علاوه هدف دانشمندان این است که بدانند مثلا نیم قرن دیگر وضع زمین از نظر گرمایش چه خواهد بود.

دیوید کریسپ می گوید: "برای پاسخ دادن به این سوال که ۵۰ سال دیگر دی اکسید کربن چه تاثیری بر آب و هوا خواهد داشت ابتدا باید بتوانیم تخمین بزنیم که ۵۰ سال دیگر چقدر دی اکسید کربن در جو زمین خواهد بود."

پیش از این ژاپن در سال ۲۰۰۹ ماهواره موسوم به گوست را برای ردیابی دی اکسید کربن به مدار فرستاده بود.

البته گوست حساسیت رصدخانه جدید را ندارد.

با این حال دانشمندان ناسا می گویند که چیزهای زیادی از ماهواره ژاپنی آموخته اند.

ماهواره ۴۶۸ میلیون دلاری ناسا با موشک دلتای ۲ راهی مدار شد و انتظار می رود برای دو سال فعال باشد.

سرنوشت پنگوئن های قطب جنوب

حق نشر عکس SPL
Image caption براساس این تخمین شمار پنگوئن ها از 600 هزار به حدود 100 تا 200 هزار افت خواهد کرد

پنگوئن های امپرور از عجایب قطب جنوبند.

قد این پرندگان بی پرواز بیش از یک متر هست، وزنشون از ۲۰ تا ۴۵ کیلوگرم و عمرشان حدود ۲۰ سال هرچند بعضی از آنها تا ۵۰ سال زندگی می کنند.

و درحال حاضر شمارشان در این ناحیه به ۶۰۰ هزار می رسد.

اما آنها حتی در یکی از سردترین نقاط زمین از روند گرمایش زمین در امان نیستند.

مطالعه تازه ای حاکیست که تغییرات آب و هوایی احتمالا باعث نابودی ۸۰ درصد جمعیت کنونی پنگوئن های موسوم به امپرور قطب جنوب تا پایان قرن خواهد شد.

تهدید اصلی علیه پنگوئن ها ناشی از تغییرات در میزان پوشش یخی قطب جنوب است که بر جفت گیری و تغذیه آنها اثر می گذارد.

البته انتظار می رود افت جمعیت در کلونی های مختلف پنگوئن ها یکسان نباشد اما انتظار می رود که شمار همه کلونی ها تا آخر قرن افت کند.

نتایج این مطالعه در نشریه نیچر کلایمت چنج چاپ شده است.

محققان آمریکایی، بریتانیایی و هلندی دولت ها را تشویق کرده اند این پرندگان را در فهرست گونه های در معرض خطر قرار دهند، تا امکان اعمال محدودیت بر توریسم و ماهیگیری در زیستگاه آنها فراهم شود.

تیم محققان تحت سرپرستی استفانی ژنووریر از موسسه اقیانوس شناسی وودز هول گفت که جمعیت جهانی پنگوئن های امپرور تا پایان قرن به ۱۹ تا ۳۳ درصد امروز خواهد رسید.

دکتر ژنووریر گفت که پنگوئن ها در آینده قابل پیش بینی در بخش قابل توجهی از زیستگاه خود با خطر انقراض روبرو هستند.

او اضافه کرد که کلونی های پنگوئن های دریای راس در قطب جنوب ممکن است دیرتر از سایر جمعیت ها شاهد افت جمعیت باشند چون شرایط حاکم بر پوشش یخی این ناحیه هنوز مناسب زندگی پرندگان است.

یکی از این تدابیر استراتژی هایی برای تخفیف عوارض گازهای گلخانه ای است.

پنگوئن های امپرور برای تغذیه جوجه هایشان کلونی را گاه برای چند ماه ترک می کنند تا برای پیدا کردن غذا به آب های باز برسند.

آنها به چند دلیل نیازمند حداکثر میزان پوشش یخی هستند. از جمله به این دلیل که هنگام جستجو برای یافتن غذا در معرض حمله سایر حیوانات هستند و می توانند زیر لایه یخی دریا پنهان شوند.

محققان می گویند که اعمال یک ناحیه حفاظت شده در دریای راس می تواند به عقب انداختن روند انقراض و اعمال تدابیر لازم برای حفاظت از این گونه ها کمک کند.

مطالب مرتبط