راز دانش: نوع کشاورزی روحیات آدم ها را تعیین می کند

اظهار خوشبینی دانشمندان برای شناسایی آثار حیات در اطراف ستارگان دور دست راه شیری ظرف فقط دو دهه و تحقیقات یک روانشناس آمریکایی که نشان می دهد صراحت آدم ها یا پرهیز آنها از مناقشه ممکن است به این بستگی داشته باشه که به جوامع کشت گندم تعلق دارند یا شالی کار خبرهای این هفته راز دانش است.

حق نشر عکس European Southern Observatory Images
Image caption تجسمی از یک کره دوردست در راه شیری

دانشمندان اخیرا در یک نشست علمی ناسا، آژانس فضایی آمریکا، گفته اند که انتظار دارند آثار حیات در خارج از منظومه شمسی را ظرف ۲۰ سال آینده ردیابی کنند.

این خوشبینی البته دلایل محکمی دارد.

تلسکوپ فضایی کپلر ناسا که ماموریتش یافتن سیارات در اطراف ستارگان راه شیری بود موفقیت چشمگیری داشته.

فقط در سال ۲۰۱۴ داده های کپلر به شناسایی صدها سیاره تازه کمک کرد.

مایکل مریفیلد استاد نجوم در دانشگاه ناتینگهام با پیش بینی این منجمان موافق است: «پیش بینی در نجوم کار خطرناکیست چون معمولا دچار اشتباه می شویم، اما ما همین ۲۰ یا ۲۵ سال قبل نمی دانستیم سیاره ای در خارج از منظومه شمسی وجود دارد اما حالا تا دو هزار عدد از آنها کشف شده و حالا به تدریج درحال یافتن آنها در منطقه قابل سکونت اطراف ستاره ها هستیم جایی که ممکن است آثار حیات پیدا شود چون امکان وجود آب بر آن هست. و درحال ساختن ابزارهایی هستیم که به ما امکان خواهد داد حیات را اگر وجود داشته باشد ردیابی کنیم بنابراین حدس می زنم که شاید ظرف ده تا ۲۰ سال آینده شروع به یافتن زندگی در سایر نقاط کیهان کنیم.»

به لطف داده های تلسکوپ کپلر و سایر تلسکوپ ها اخترشناسان حالا مطمئن هستند که تقریبا همه ستارگان حداقل یک سیاره در مدارشان دارند و در بسیار موارد چندین سیاره مثل آنچه که ما اینجا در منظومه شسمی می بینیم.

با توجه به این که بیش از ۲۰۰ میلیارد ستاره در راه شیری هست می توان حدس زد که چند برابر آن سیاره هم وجود داشته باشد.

با این حال کپلر فقط قادر به استنباط وجود سیارات است و نمی تواند جزییات زیادی از مشخصات آنها به دست دهد.

اما ناسا درحال تدارک دیدن پرتاب دو تلسکوپ تازه است. تلسکوپ های تس و جیمز وب که سه و چهار سال دیگر پرتاب می شوند قادر به شناسایی نه فقط تعداد خیلی بیشتری سیاره بلکه کشف مشخصات آنها خواهند بود.

از جمله اتمسفر این سیارات برای یافتن آثار گاز متان که می تواند سرمنشا زیستی داشته باشد بررسی خواهد شد.

اما حیات در سایر کرات چه شکل و شمایلی خواهد داشت.

پروفسور مریفیلد می گوید:‌ «ما به نوعی فرض می کنیم که آثار حیات در سایر نقاط جهان شبیه به زمین خواهد بود و حدس من این است که اگر سیاره ای شبیه به این پیدا کنیم موجوداتش هم شبیه به زمین خواهند بود اما می شود سیاره ای را تصور کرد که سراسر آن پوشیده از آب باشد و حیات روی آن به شکل کاملا متفاوتی تکامل یافته باشد و مثلا دلفین های فوق العاده هوشمند یا چیزی شبیه به آن در آنجا تکامل یافته باشد. بنابراین جا به جا فرق می کند اما یک سری قواعد اصولی وجود دارد به این معنی که اگر سیاره ای شبیه به زمین وجود داشته باشد احتمالا حیات در آن هم چیزی شبیه به زمین خواهد بود.»

او در مورد آینده سیاره شناسی می گوید: «آینده به نظر من درخشان خواهد بود. وقتی من نجوم را شروع کردم کهکشان ها موضوع جذاب روز برای مطالعه بود و من هم کهکشان ها را مطالعه کردم اما اگر امروز مطالعه نجوم را شروع می کردم به دنبال زیست شناسی در فضا می رفتم تا درباره زندگی در سایر سیارات یاد بگیرم چون به نظرم هیجان واقعی نجوم در این بخش خواهد بود.»

کشاورزی و روحیات انسان

حق نشر عکس AFP

اخیرا مطالعه ای در نشریه ساینس چاپ شده که می گوید روحیات یک جامعه کشاورزی می تواند به این بستگی داشته باشد که برنج کشت می کنند یا گندم.

توماس تلهلم رواشناس و کارشناس فرهنگ از دانشگاه ویرجینیا در شارلوتسویل متوجه شد که مردمان نواحی تولیدکننده برنج بیش از کسانی که در نواحی کشت گندم زندگی می کنند روحیات جمعی دارند.

آقای تلهلم بعد از چند سال زندگی به عنوان آموزگار در چین به فکر چنین تحقیقاتی افتاد.

او متوجه اختلافات فرهنگی در شمال و جنوب چین شد.

او که حالا در پکن مشغول مطالعه است به بی بی سی فارسی گفت اواخر دهه قبل بود که به فکر چنین مطالعه ای افتاد:

«من ابتدا در جنوب چین در شهری به نام کوانگجو زندگی می کردم که یک ناحیه شالی کاری بود و آنجا متوجه شدم که مردم ناحیه خیلی از درگیری پرهیز می کنند مثلا وقتی توی فروشگاه تنه شان به من می خورد متوجه شدم که حرف نمی زنند و بدون اینکه به من نگاه کنند خیلی آرام راهشان را کج می کنند. به نظرم رسید که خیلی روی پرهیز از درگیری تمرکز دارند و وقتی به شمال چین نقل مکان کردم جایی که گندم کشت می شود به نظرم رسید که مردم خیلی بیشتر تمایل به بحث و جدل و بیان صریح افکارشان دارند.»

تلهلم متوجه شد که یانگ تسه چین را به دو دسته کشت گندم در شمال و کشت برنج در جنوب تقسیم می کند.

او می گوید: «رود یانگ تسه در واقع خط تقسیم بین دو بخش کشت برنج و گندم در چین است و به همین دلیل به نظرم رسید که برنج و گندم اختلافات فرهنگی دو طرف یانگ تسه را توضیح می دهد.»

تلهلم می گوید شالی کاری، همکاری و تلاش جمعی خیلی بیشتری از کشت گندم می طلبد.

برنجکاری برای اینکه موفق باشد نیازمند همکاری کشاورزان برای ساختن سیستم های پیچیده آبیاری و تبادل نیروی کار است.

در طول زمان نیاز به کار تیمی باعث ایجاد وابستگی و روحیه جمعی می شود.

کشت گندم اما می تواند کاری مستقل باشد به این ترتیب به اعتقاد تلهلم گندم کاران بیشتر روحیات فردگرایانه دارند. مطالعه با تست های روانی به روی ۱۱۶۲ دانش آموز چینی از سراسر این کشور انجام شد.

اختلاف ها در جوامع کشت گندم و برنج در نواحی نزدیک به هم اما واقع در دو سوی یانگ تسه هم آشکار بود که نشان می دهد سایر عوامل مثل آب و هوا در شکل گیری روحیات دو جامعه نقش نداشته.

او می گوید: «نتایج خیلی روشن است از این نظر که اختلافات زیادی میان شمال و جنوب چین وجود دارد و حداقل می توان استنباط کرد که این نتایج به کشت برنج یا گندم مربوط است. البته ثابت کردن رابطه علت و معلولی دشوار است اما این مطالعه حداقل حکایت از چنین ارتباطی دارد.»

با این حال آقای تلهلم می گوید نمی خواهد این نتایج را بیش از حد پررنگ کند: "فرهنگ پیچیده است و یک متغیر همه چیز را توضیح نمی دهد."

اما اضافه می کند که مطالعاتش در هند هم دال بر اختلاف فرهنگی مشابهی در بخش های کشت برنج و گندم در هند است.

مطالب مرتبط