داروی 'مهیج' تازه اچ آی وی را از مخفیگاه بیرون می کشد

اچ آی وی حق نشر عکس ThinkStock
Image caption اچ آی وی با پنهان شدن در درون سلول ها خود را محافظت می کند

دانشمندان می گویند که موفقیت آنها در بیرون راندن ویروس اچ آی وی از مخفیگاه هایش در بدن گام "مهیج" تازه ای به سوی معالجه بیماری است.

اچ ای وی می تواند خود را در دی ان ای بیمار پنهان کند و برای چند دهه در بدن مخفی شود بی آنکه علایم ایدز ظاهر شود. همین وضعیت است که درمان این بیماری را غیرممکن می کند.

اکنون در مطالعه ای که در کنفرانس ۲۰۱۴ ایدز عرضه شده تحقیقات اولیه در شش نفر نشان می دهد که شیمی درمانی در حد خفیف می تواند ویروس را به اصطلاح بیدار یا ظاهر کند.

کارشناسان می گویند که این شروعی نویدبخش است اما بعید است به تنهایی برای نابود کردن اچ آی وی کافی باشد.

داروهای ضدویروسی می تواند شمار ویروس اچ آی وی در جریان خون را به یک سطح پایین و غیرقابل ردیابی تنزل دهد به این معنی که افراد آلوده به ویروس می توانند یک زندگی تقریبا عادی داشته باشند.

اما یک مشکل هست. اچ‌ آی وی می تواند دی ان ای خود را در دی ان ای انسان جا دهد و دور از دسترس داروها و سیستم ایمنی پنهان شود.

وقتی معالجه دارویی متوقف شد، ویروس از این مخفیگاه بیرون می آید و دوباره حمله را شروع می کند.

تیمی در دانشگاه آرهاس در دانمارک سعی کرد با کمک رومیدپسین که داروی شیمی درمانی برای سرطان غده لنفاوی است با پنهانکاری اچ آی وی مقابله کند.

شش بیمار که میزان اچ آی وی آنها غیرقابل ردیابی بود مورد آزمایش قرار گرفتند.

هرکدام آنها برای سه هفته، هفته ای یک دوز کم رومیدپسین دریافت کردند.

در این دوره میزان اچ آی وی در خون پنج نفر از بیماران به طور قابل توجهی افزایش یافت.

دکتر اوله سوگارد از دانشمندان مطالعه گفت:‌ "هر یک گامی که به جلو برداشته شود مهیج است، و به نظرم این قدم خیلی مهمی است."

او گفت علیرغم شک و تردیدهای زیادی که از سوی شماری از دانشمندان ابراز می شد تیم او توانسته ویروس را از سلول بیرون بکشد. قدم بعدی نابود کردن ویروس خواهد بود.

او می گوید: "مطالعه اکنون وارد یک مرحله تازه می شود که رومیدپسین را با دارویی برای تقویت سیستم ایمنی - که در مورد کار ما واکسن اچ آی وی است - ترکیب می کند."

عوارض جانبی این شیوه همان است که معمولا با شیمی درمانی ظاهر می شود از جمله خستگی مفرط.

چالش دشوار

هنوز چالش های زیادی در این مسیر وجود دارد.

تیم محققان نمی تواند بگوید چه درصدی از ویروس های پنهان در بدن با تجویز رومیدپسین فعال می شوند.

یک سوال مشکل آفرین دیگر این است که کدام ذخیره مخفی از اچ آی وی با ورود رومیدپسین ظاهر شده است. اچ آی وی می تواند در سلول های ایمنی خون پنهان شود، اما ذخایر بزرگتری از آن در شکم و سیستم مرکزی عصبی مخفی می شود و معلوم نیست آیا این ذخایر هم با شیمی درمانی از مخفیگاه خارج می شوند یا نه.

دکتر سوگارد می گوید: "می دانیم که این یک گام به جلوست، اما نمی دانیم چقدر بلند است، ممکن است فقط یک قدم کوتاه باشد یا شاید هم یک جهش بلند به جلو."

رومیدپسین با "شل کردن" حلقه مارپیچی تنگ دی ان ای کار می کند. این باعث می شود کد ژنتیکی پنهان اچ آی وی در معرض دید قرار گیرد که به تولید ویروس های تازه منجر می شود.

دکتر اندرو فریدمن متخصص بیماری های عفونی در دانشگاه کاردیف به بی بی سی گفت که تحقیقات تازه نویدبخش است.

او می گوید که یافتن درمانی برای ایدز آسان نیست و بعید است که یک دارو به تنهایی کفایت کند.

او می گوید: "تردید زیادی هست که این دارو برای نابودی کامل ذخیره پنهان اچ آی وی کافی باشد. بیشتر مردم فکر می کنند که یک رویکرد واحد کافی نخواهد بود و دارویی مثل این احتمالا باید با واکسن یا حتی ژن درمانی به کار گرفته شود."

مطالب مرتبط