عملیات فرود کاوشگر فیله بر ستاره دنباله‌دار آغاز شد

حق نشر عکس PA
Image caption کاوشگر فیله پس از جدا شدن از روزتا سفر خود به سوی سطح دنباله‌دار را آغاز کرده است

روز چهارشنبه، ٢١ آبان (١٢ نوامبر) کاوشگر فضایی "فیله" از بدنه سفینه فضایی روزتا جدا شد و سفر هفت ساعته خود به سوی سطح ستاره دنباله‌دار موسوم به پی٦٧/چوریوموف-گراسیمنکو - چوری - را آغاز کرد.

ستاره دنباله‌دار چوری سطحی لغزنده دارد و با سرعت بسیار در حرکت است. این نخستین بار است که بشر در صدد برآمده است تا یک دستگاه تحقیقاتی را بر سطح یک ستاره دنباله دار بنشاند.

جدا شدن کاوشگر فیله از "سفینه مادر" آغاز مرحله نهایی فرود آن بر سطح ستاره دنباله‌دار است. پیشتر، مرکز کنترل زمینی سازمان فضایی اروپا در دارمشتات در آلمان گفته بود که سه مرحله از چهار مرحله فرود کاوشگر فیله بر سطح ستاره دنباله‌دار با موفقیت انجام شده و با انجام مرحله چهارم، فیله عازم سفر بیست کیلومتری خود به سوی ستاره دنباله‌دار خواهد شد.

سفینه روزتا، که کاوشگر فضایی را به فضا حمل کرده، در ماه اوت به نزدیک دنباله‌دار چوری رسید و چند هفته پیش، محل مناسب برای فرود کاوشگر را انتخاب کرد. محل فرود فیله محوطه‌ای به ابعاد ٩٠٠ در ٦٠٠ متر است و این کاوشگر، که حدود یکصد کیلوگرم وزن دارد، حامل وسایل آزمایشگایی برای اولین بررسی نزدیک سطح یک دنباله‌دار است.

پروژه پرتاب سفینه روزتا، که بیش از یک و نیم میلیارد دلار هزینه برداشته، یکی از پیچیده‌ترین و دشوارترین طرح‌های فضایی توصیف شده که از حدود بیست سال پیش آغاز شد و سرانجام ده سال پیش، سفینه روزتا و کاوشگر همراه آن به فضا پرتاب شد. از ماه اوت تا کنون، روزتا اطلاعاتی را در مورد دنباله‌دار چوری به زمین فرستاده و به کارشناسان فضایی امکان آن را هم داده است تا محل مناسب برای فرود کاوشگر را تعیین کنند.

حق نشر عکس AP
Image caption مرکز کنترل زمینی گفته که مراحل قبلی فرود فیله با موفقیت انجام شده است

این دنباله‌دار با سرعت ۱۳۵ هزار کیلومتر به طرف خورشید حرکت می‌کند و در حال حاضر در فاصله ۵۵۰ میلیون کیلومتری زمین در حرکت است. به دلیل بعد مسافت، رسیدن علایم ارسالی روزتا به زمین، حدود نیم ساعت طول می‌کشد.

دنباله‌دارها یک هسته مرکزی شامل مواد منجمد و دنباله‌ای از ذرات گرد و غبار و گاز دارند. هسته مرکزی دنباله‌دار چوری به اندازه قله کوه مون‌بلان و طول دنباله آن یک میلیون کیلومتر است.

قوه جاذبه این ستاره دنباله‌دار بسیار کم است و به همین علت نیز لازم است کاوشگر فیلی پس از فرود، خود را با نوعی چنگک انفجاری به سطح دنباله‌دار متصل کند. اطلاعاتی که روزتا از اطراف و کاوشگر فیلی از سطح این ستاره دنباله‌دار می‌فرستند به پژوهشگران کمک خواهد کرد تا برای نخستین‌بار از خصوصیات یک ستاره دنباله‌دار در مسیر حرکت آن به سوی خورشید آگاهی کامل‌تری بیابند.

دنباله‌دارها از قطعات و ذرات باقیمانده از زمان تشکیل منظومه شمسی در حدود چهار و نیم میلیارد سال پیش تشکیل شده‌اند و پژوهشگران امیدوارند با مطالعه اطلاعاتی که سفینه روزتا ارسال خواهد کرد، درک بهتری از نحوه شکل‌گیری منظومه شمسی و سابقه کره زمین و احتمالا نحوه پیدایش حیات بر این سیاره به دست آورند.

دنباله‌دار چوری سرانجام از فاصله ۱۸۵ میلیون کیلومتری خورشید عبور خواهد کرد و سپس به فضای خارج از منظومه شمسی خواهد رفت.

سفینه روزتا در ماه مارس سال ۲۰۰۴ به فضا پرتاب شد و در حرکت ده‌ساله خود به سوی دنباله‌دار چوری، شش میلیارد کیلومتر مسافت را در حاشیه منظومه شمسی پیموده است.

مطالب مرتبط