خسوف با 'ماه افروخته' همزمان می‌شود

حق نشر عکس AFP

در ساعات اولیه دوشنبه، ۲۸ سپتامبر/۶ مهر، (به وقت گرینویچ) ماه بزرگتر از معمول و به رنگی آجری یا مشابه زنگ آهن دیده خواهد شد.

علت این اتفاق همزمانی دو پدیده خسوف کامل و ماه افروخته با هم است.

وقتی زمین بین خورشید و ماه قرار بگیرد، سایه زمین روی ماه می‌افتد و رنگ سفید/زرد آن به رنگ قرمز/نارنجی مشابه زنگ آهن تغییر می‌کند. به این پدیده ماه‌گرفتگی یا خسوف می‌گویند.

به خاطر مدار بیضوی گردش ماه به دور زمین، ماه در مقاطعی به زمین نزدیکتر می‌شود و بزرگتر و درخشان‌تر دیده می‌شود. وقتی که ماه کامل در نزدیکترین فاصله به زمین باشد و به بزرگترین و درخشان‌ترین حالتش دیده شود، به آن "ماه افروخته" یا "اَبَر ماه" می‌گویند.

حق نشر عکس NASA
Image caption خسوف

البته این بزرگی را نباید با بزرگ به نظر رسیدن ماه به علت خطای باصره، وقتی که به خط افق نزدیک است اشتباه گرفت.

روز دوشنبه شرق آمریکای شمالی، آمریکای جنوبی، جنوب آفریقا و غرب اروپا شاهد خسوف کامل خواهند بود. در منطقه خاورمیانه و آسیای مرکزی هم خسوف جزئی رخ خواهد داد. این پدیده در افغانستان، تاجیکستان و شرق ایران بزرگتر خواهد بود.

انجمن سلطنتی ستاره‌شناسی بریتانیا می‌گوید که برخلاف خورشیدگرفتگی یا کسوف، ماه‌گرفتگی یا خسوف پدیده‌ای است که نگاه کردن مستقیم به آن و بدون تجهیزات ویژه خطری ندارد.

پدیده ماه افروخته تقریبا هر ۴۱۱ تا ۴۱۲ روز یک بار دیده می‌شود و در هر سال تقریبا دو بار خسوف رخ می‌دهد.