http://www.bbcpersian.com

داستان پرواز: از فروش دوچرخه تا ساخت هواپيما

در روز 17 دسامبر سال 1903، برادران رايت در يک روستای دورافتاده ماهيگيری در ايالت کارولينای شمالی نخستين هواپيمای جهان را به پرواز درآوردند. اين دستاورد سنگ بنای تحولات عظيمی در جهان بود.

نخستين پرواز برادران رايت که پس از چهار سال آزمايش و تجربه انجام می شد، تنها 12 ثانيه طول کشيد و هواپيمای آنها مسافتی 40 متری (کمتر از طول هواپيمای بوئينگ 747) را طی کرد. هواپيمای آنها هرگز بيش از يک يا دو متر از زمين فاصله نگرفت.

با اين حال اين نخستين باری بود که انسان می توانست به کمک نيروی محرکه موتورهواپيما از زمين بلند شود و پس از پروازی متوازن به زمين بنشيد.

به علاوه بسياری از مشخصاتی که ويلبر و ارول رايت برای هواپيمای خود طراحی کرده بودند هنوز در هواپيماهای امروزی ديده می شود.

عشق پرواز در سال 1878 زمانی در دل برادران رايت بارور شد که ميلتون رايت، پدرشان، يک هليکوپتر اسباب بازی به آنها هديه کرد. ويلبر 12 ساله و ارول 8 ساله اين هليکوپتر را که به کمک يک تکه کش به پرواز درمی آمد بازسازی کردند.

اعلاميه رسمی

برادران رايت در سال 1893 "شرکت دوچرخه سازی رايت" را در شهر زادگاهشان، ديتون، در ايالت اوهايو تاسيس کردند.

تجربه کار با دوچرخه، اهميت لزوم يک بدنه محکم و سبک، توازن، کنترل و مقاومت در برابر باد را به آنها آموخته بود و همين تجارب در ساخت هواپيما نيز بی نهايت ارزشمند واقع شد.

ويلبر شش سال بعد طی نامه ای رسمی به موسسه اسميتسونين در واشنگتن، رسما علاقه خود را به ساخت هواپيما اعلام کرد و خواستار اطلاعاتی درباره تحقيقات قبلی در اين زمينه شد.

برادران رايت در سال 1899 شيوه ای برای حفظ توازن و دور زدن هواپيما ابداع کردند که يکی از مهم ترين دستاوردهای آنها در فن پرواز بود.

ويلبر در تجربه ای تصادفی به هنگام دستکاری يک جعبه خالی و کشيده متوجه شد که پيچاندن جعبه درامتداد طول آن باعث می شود يک لبه جعبه بالا و لبه ديگر پايين برود. او دريافت اگر همين اصل را در مورد بال هواپيما به کار گيرد، زاويه برخورد هوا با يک طرف بال بيش از زاويه برخورد هوا با طرف ديگر بال خواهد بود و به اين ترتيب به بلند کردن هواپيما کمک خواهد شد.

برادران رايت اين ايده را در سال 1899 با موفقيت به روی کايت خود امتحان کردند. اين دستاورد آنها را تشويق کرد يک گلايدر (هواپيمای بدون موتور) بزرگ بسازند.

وقت آزمايش

ويلبر و ارول رايت طی سه سال بعد سه گلايدر ساختند و آنها را در روستای دورافتاده کيتی هاک در سواحل کارولينای شمالی آزمايش کردند.

آنها به اين دليل اين منطقه را انتخاب کردند که وزش دائمی باد در آن به بلند کردن هواپيما کمک می کرد. به علاوه ساحل های نرم شنی نيز از شدت ضربه ناشی از فرود می کاست.

آزمايش دو گلايدر اول در سال های 1900 و 1901 نشان داد که تاب دادن بال ها و همچنين استفاده از بالابرهايی که برای کنترل صعود و فرود در بال ها تعبيه شده بود موثر است، اما هواپيما را به اندازه کافی از زمين بلند نمی کند.

آنها برای حل اين مشکل 200 نوع بال مختلف (در ابعاد آزمايشی و کوچک) را در يک تونل باد آزمايش کردند و سپس درباره بهترين طرح و نحوه ساخت گلايدر بعدی تصميم گرفتند.

سيستم محرکه: پروانه

گلايدر دوم همچنين مشکل عمده اما ناشناخته ديگری هم داشت و ناگهان از مسير خود منحرف می شد. برادران رايت برای رفع اين مشکل يک سکان عمودی را به انتهای گلايدر افزودند. اين نوآوری نيز با موفقيت همراه بود.

اين سکان تکميل کننده سيستمی بود که از سه طرف هواپيما را کنترل می کرد. به اين ترتيب گلايدر 1902 به نخستين هواپيمای برادران رايت بدل شد که به هنگام پرواز کاملا تحت کنترل خلبان بود. دو برادر با اين هواپيما صدها پرواز انجام دادند.

توجه آنها در نهايت بر ساخت يک موتور محرکه برای اين هواپيما متمرکز شد.

آنها به اين نتيجه رسيدند که پروانه هواپيما بايد به شکل يک "بال گردان" طراحی شود و اين يکی از بديع ترين افکار آنها بود.

نخستين پرواز

در ماه سپتامبر 1903، برادران رايت با هواپيمای تازه خود به کيتی هاک بازگشتند، اما بلافاصله متوجه شدند که رقابت برای نخستين پرواز بالا گرفته است.

ساموئل لنگلی، دبير موسسه اسميتسونين در واشنگتن، هواپيمای خود را تکميل کرده بود و پيش از بازگشت برادران رايت از فرصت کافی برای آزمايش آن برخوردار بود.

از سوی ديگر، هوای نامساعد و مشکلات فنی تلاش برادران رايت برای پرواز را تا روز يکشنبه 13 دسامبر به تاخير انداخت. آنها حتی مجبور شدند يک روز ديگر صبر کنند، چون پدرشان که کشيش بود پرواز آنها در روز يکشنبه را تاييد نمی کرد.

اما لنگلی در پرواز خود ناکام ماند و عرصه را برای موفقيت برادران رايت باز گذاشت.

در روز 14 دسامبر هدايت هواپيما با انداختن سکه نصيب ويلبر شد، اما هواپيما بلافاصله پس از پرواز سقوط کرد.

سه روز بعد، پس از تعمير هواپيما، نوبت ارول برادر جوان تر بود تا هدايت آن را به عهده گيرد و او موفق شد در پرواز تاريخی خود 12 ثانيه در آسمان بماند.

برادران رايت در روز 17 دسامبر سه پرواز ديگر انجام دادند و درآخرين پرواز که ويلبر هدايت آن را به عهده داشت، هواپيما به مدت 59 ثانيه در آسمان بود و مسافتی 255 متری را طی کرد.

عصر پرواز آغاز شده بود.