نوبل شیمی به بهبوددهندگان میکروسکوپ تعلق گرفت

از راست:‌ ویلیام مورنر از دانشگاه استانفورد، استفن هل از موسسه ماکس پلانک، و اریک بتزیگ از موسسه پزشکی هاوارد هیوز حق نشر عکس EPA
Image caption از راست:‌ ویلیام مورنر از دانشگاه استانفورد، استفن هل از موسسه ماکس پلانک، و اریک بتزیگ از موسسه پزشکی هاوارد هیوز

جایزه نوبل ۲۰۱۴ در رشته شیمی به سه محقق به خاطر بهبود قدرت وضوح میکروسکوپ های چشمی تعلق گرفته است.

اریک بتزیگ، استفان هل و ویلیام مورنر از فلوروسانس برای گسترش محدوده ای که میکروسکوپ های نوری با آن می بینند استفاده کردند.

برندگان جایزه ۸ میلیون کورونی (۰.۷ میلیون پوندی) را تقسیم خواهند کرد.

این سه محقق به ۱۰۵ دانشمند دیگری می پیوندند که از سال ۱۹۰۱ تاکنون برنده جایزه نوبل شیمی شده اند.

کمیته نوبل گفت که محققان جایزه را به خاطر "توسعه میکروسکوپ فلوروسانس با وضوع فوق العاده" دریافت کرده اند.

پروفسور بتزیگ و مورنر اهل آمریکا هستند و پروفسور هل آلمانی است.

پروفسور اسفن لیدین رئیس کمیته که خود شیمیدان دانشگاه لوندز است گفت: "کار تحقیقاتی این سه نفر مطالعه فرآیندهای ملکولی در حین وقوع را ممکن کرده است."

میکروسکوپ های نوری قبلا دچار محدودیتی فرضی بودند:‌ اینکه هرگز نمی توانند به وضوحی بهتر از نصف طول موج نور دست یابند.

این فرض متکی بر اصل موسوم به حد پراش آبه (Abbe's diffraction limit) بود که نامش از معادله ای که در سال ۱۸۷۳ توسط ارنست آبه فیزیکدان آلمانی منتشر شد گرفته شده.

برندگان نوبل امسال از ملکول فلوروسانت برای دور زدن این محدودیت استفاده کردند که به دانشمندان امکان داد تصاویر میکروسکوپی را با قدرت وضوح خیلی بیشتر ببینند.

پیشرفت آنها به دانشمندان اجازه داد بتوانند فعالیت ملکول های منفرد در داخل سلول های زنده را مجسم کنند.

پروفسور هل از واحد شیمی بیوفیزیک در موسسه ماکس پلانک آلمان در کنفرانسی خبری در استکهلم گفت: "من از موضوع خسته شده بودم؛ احساس می کردم که این فیزیک قرن نوزدهم است. از خودم می پرسیدم آیا هنوز با میکروسکوپ نوری کاری جدی و عمیق می شود کرد. بعد دیدم که مانع مربوط به حد پراش تنها مشکل مهم باقی مانده است."

"نهایتا تشخیص دادم باید با بازی با ملکول ها بتوان راهی یافت، با خاموش و روشن کردن آنها، امکان دیدن محیط مجاور آنها که قبلا دیده نمی شدند پیدا شد."

با دور زدن حد فیزیکی آبه یعنی ۰.۲ میکرومتر میکروسکوپ های نوری اختراعی این محققان امکان دیدن جهانی در ابعاد نانوسکوپی را فراهم کرده است.

پروفسور دامینیک تیلدسلی از انجمن سلطنتی شیمی گفت:‌ "میکروسکوپ های فلوروسانسی جدید اکنون به دانشمندان امکان می دهد داخل سلول های عصبی را ببینند و سیناپس های مغز را کشف کنند، پروتئین های درگیر در بیماری هانتینگتون را مطالعه کنند و تقسیم سلولی در جنین را ردیابی کنند، که ابعاد کاملا تازه ای از درک آنچه در درون انسان در ابعاد نانو می گذرد را ممکن کرد."

مطالب مرتبط