مسابقات جهانی شطرنج زنان در ایران؛ تحریم یا مشارکت؟

حق نشر عکس Maria Emelianova
Image caption میترا حجازی پور استاد بزرگ شطرنج ایران معتقد است تحریم مسابقات جهانی شطرنج به پیشرفت ورزش زنان آسیب می زند

"ضدانقلاب‌ها به دنبال جوسازی هستند تا مسابقات قهرمانی شطرنج بانوان جهان در کشورمان برگزار نشود اما موفق نمی‌شوند."

این واکنش مهرداد پهلوان‌زاده رئیس فدراسیون شطرنج ایران به دعوت دو شطرنج باز بین المللی برای تحریم مسابقات جهانی قهرمانی شطرنج زنان در تهران به دلیل حجاب اجباری است.

مسابقات قهرمانی شطرنج قهرمانی زنان جهان قرار است در بهمن ماه سال آینده و به میزبانی ایران برگزار شود.، میزبانی ایران در این مسابقات که برای اولین بار در چنین سطحی از ورزش زنان قرار است اتفاق بیفتد واکنش‌های متعددی را در شبکه های اجتماعی در پی داشته است.

برخی از شطرنج بازان زن جهان مانند نازی پایکیدزه به دلیل حجاب اجباری در ایران خواستار تحریم این مسابقات شده اند و گروهی دیگر مانند سوزان پولگار رییس کمیسیون شطرنج زنان فدراسیون جهانی معتقدند این مسابقات باید برگزار شود و در نتیجه باید به "تفاوت های فرهنگی" کشور میزبان احترام گذاشت.

نازی پایکیدزه شطرنج باز آمریکایی - گرجی و استاد بین المللی شطرنج هفته گذشته در گفتگویی با روزنامه تلگراف خواستار تحریم مسابقات تهران به دلیل حجاب اجباری شده بود.

این شطرنج باز گفته بود: "این مسئله به هیچ وجه قابل قبول نیست که یکی از بزرگترین مسابقات زنان در جایی برگزار شود که امروزه زنان باید در آن به اجبار حجاب داشته باشند."

فدراسیون بین المللی شطرنج پیش از این از شرکت کنندگان خواسته بود با احترام به "تفاوت‌های فرهنگی" در این مسابقات، قوانین ایران در مورد داشتن حجاب را بپذیرند، موضوعی که خانم پایکیدزه آن را همراهی کردن با قوانین محدود کننده برای زنان دانسته است: "من تفاوت‌های فرهنگی را می فهمم و به آن احترام می گذارم اما نداشتن حجاب در ایران می تواند به زندانی شدن بینجامد و در جایی که زنان تحت فشارهای متعددی قرار دارند، شطرنج بازان مختلف سراسر جهان حس امنیت نخواهند کرد."

Image caption ایران قبلا هم میزبانی مسابقات جایزه بزرگ شطرنج زنان جهان را برعهده داشت

کارلا هیردیا استاد بزرگ اکوادوری شطرنج و قهرمان سابق این رشته در قاره آمریکا، هم صدا با شطرنج باز آمریکایی داشتن حجاب اجباری برای شرکت کنندگان را "زیر پا گذاشتن روح ورزش" توصیف کرده است.

سوزان پولگار استادبزرگ شطرنج و رییس کمیسیون شطرنج زنان فدراسیون جهانی اما با دفاع از اعطای میزبانی به ایران گفته است: "من نزدیک به ۶۰ کشور سفر کرده ام، وقتی که به کشوری می‌روم که فرهنگ متفاوتی دارد، برای احترام به آنها لباس سنتی آنجا را به تن می کنم. هیچ کس از من نمی خواهد که این کار را انجام دهم ولی من تنها به دلیل احترام این کار را می کنم."

ایران پیش از این میزبانی مسابقات جایزه بزرگ شطرنج زنان جهان را برعهده داشت که برخی از شرکت کنندگان به داشتن حجاب اجباری اعتراض کرده بودند.

خانم پولگار گفته با توجه به تجربه برگزاری مسابقات جایزه بزرگ در ایران، شرکت کنندگان مشکل اساسی با سر کردن روسری ندارند: "من خودم مشکلی با داشتن حجاب ندارم، البته نمی توانم از جانب همه حرف بزنم ولی تا آنجایی که با برخی از شطرنج بازان حاضر در مسابقات جایزه بزرگ صحبت کردم، آنها مشکلی با حجاب نداشتند."

اما میترا حجازی پور استاد بزرگ شطرنج ایران و قهرمان مسابقات قاره آسیا در سال ۲۰۱۵ به شدت مخالف تحریم مسابقات است و آن را به ضرر وضعیت زنان در این کشور می داند.

او در گفتگویی با روزنامه گاردین گفته تحریم احتمالی این مسابقات باعث آسیب زدن به وضعیت رو به رشد ورزش زنان در ایران می‌شود:" این مسابقات بزرگترین رویداد ورزشی زنان در تاریخ ایران است. ما هیچ وقت نتوانستیم میزبانی مسابقات قهرمانی جهان در دیگر رشته های ورزش زنان را در ایران داشته باشیم و این فرصتی برای پیشرفت ورزش زنان در ایران است."

خانم حجازی پور که ۲۳ سال دارد و در تهران زندگی می کند، گفت:" تحریم این مسابقات به هیچ وجه درست نیست، این مسابقات برای زنان ایران مهم است و فرصتی برای ماست تا قدرت خودمان را نشان دهیم."

او برگزاری این مسابقات در ایران را فرصتی برای پیشرفت ورزش زنان دانسته است: "ایران کشور زیبایی است و فرهنگ بی نظیری دارد. میزبانی ایران می تواند یک قدم رو به جلو برای ما باشد. این میزبانی باعث رشد شطرنج بازان زن و دیگر ورزشکاران زن خواهد شد."