ليگ برتر فوتبال انگلستان؛ چلسى قهرمان غافلگيرى

کونته حق نشر عکس Getty Images

در پایان هفته سى و هفتم لیگ برتر انگلستان، چلسى با غلبه بر وست برومیچ آلبیون قهرمانى خود را تثبیت کرد. دلیل اصلى قهرمانى چلسى سیستم جدید این تیم بود که فوتبال انگلستان را غافلگیر کرد. تاتنهام نیز با شکست منچستر یونایتد نه تنها سهمیه لیگ قهرمانان اروپا را بدست آورد بلکه نایب قهرمانى این تیم نیز مسجل شد.

منچستر سیتى که بسختى لستر را شکست داد در دو بازى پایانى تنها به یک پیروزى نیاز دارد تا به سهمیه لیگ قهرمانان اروپا برسد.

لیورپول در ورزشگاه وستهم این تیم را تحقیرکرد و در هفته پایانى در صورت پیروزى مقابل میدلزبوروی سقوط کرده، صرف‌نظر از نتیجه آرسنال- به لیگ قهرمانان اروپا راه پیدا مى‌کند.

هال سیتى مقابل کریستال پالاس شکست خورد تا به همراه میدلزبورو و ساندرلند به لیگ قهرمانی (رده دوم فوتبال انگلستان) سقوط کند.

آنتونیو کونته در نقش آرسن ونگر و ژوزه مورینیو

آنتونیو کونته سرمربى ایتالیایى چلسى در اولین فصل حضورش در فوتبال پربرخورد لیگ برتر انگلستان تاریخ ساز شد. چلسى در حالى قهرمان شد که سال گذشته فصل فاجعه‌بارى داشت اما کونته در کوتاهترین زمان ممکن و با کمترین تغییرات این تیم را دوباره احیا کرد.

چلسى با حفظ تمامى بازیکنان فصل گذشته، فقط انگولو کانته، داوید لوییز، مارکوس آلونسو را به خدمت گرفت و ویکتور موزس را که فصل پیش بطور قرضی در وستهم بود- به تیم اصلی اضافه کرد. هیچکدام از این بازیکنان در فوتبال دنیا سوپر استار محسوب نمى شوند اما چلسی نه تنها نتایج ضعیف سال گذشته را جبران کرد بلکه سه هفته به پایان مسابقات، قهرمانى خود را نیز تثبیت کرد.

حق نشر عکس Getty Images

کونته فصل را بسیار متزلزل و نامطمئن شروع کرد اما بدون اینکه تحت تاثیر شرایط نامناسب چلسى قرار گیرد بخوبى مى دانست چه مى‌خواهد و به همین دلیل هم داوید لوییز را دوباره به چلسی برگرداند.

در تفکرات تاکتیکى کونته استفاده از سه دفاع مرکزى در اولویت قرار دارد اما در شروع فصل زمان کافى نبود تا بازیکنانش را براى این تغییر بزرگ آماده کند.

چلسى تا هفته ششم و تا پایان نیمه اول مقابل آرسنال که با سه گل بازى را به حریف واگذار کرده بود، با همان ترکیب دفاع چهارنفره بازى مى کرد. سه پیروزى و یک تساوى، شکست خانگى مقابل لیورپول و شکست تحقیر آمیز با سه گل مقابل آرسنال کافى بود تا کونته تغییر تاکتیکى خود را شروع کند.

در فوتبال مهمترین فاکتور موفقیت آشنایى بازیکنان با تفکرات مربى و توانایى اجراى آن در زمین مسابقه است. کونته با در نظر گرفتن این موضوع بخوبى بازیکنانش را براى تغییر آماده کرد.

حق نشر عکس Getty Images

آرسن ونگر در اولین فصل حضورش در آرسنال و پس از آنکه در میانه فصل بعنوان مربى انتخاب شد سعى کرد دفاع چهار نفره را در فوتبال انگلستان پیاده کند اما بازیکنان آن زمان آرسنال به رهبرى تونى آدامز به هیج عنوان با این شرایط کنار نمى آمدند و در نهایت ونگر فصل را با همان دفاع سه نفره به پایان برد، اما در فصل بعد با انتخاب دفاع چهار نفره آرسنال را قهرمان لیگ برتر کرد. شناخت نچندان مناسب فوتبال انگلستان از دفاع چهار نفره خطى و غافلگیرى مربیان دلیل اصلى موفقیت ونگر در آن زمان بود.

یکى دیگر از مربیانى که مانند ونگر توانست با اصل غافلگیرى فوتبال انگلستان را تحت تاثیر قرار دهد ژوزه مورینیو بود. مورینیو در سال ٢٠٠٤ نیز دقیقا شرایطى مشابه ونگر داشت. در آن زمان تمام تیمهاى لیگ برتر به دفاع چهار نفره و ٢-٤-٤ کلاسیک (خطى) روی آورده بودند که چهار مدافع و همچنین چهار هافبک روى یک خط قرار مى گیرند. مورینیو با انتخاب سیستم ٣-٣-٤ که یکى از سه هافبک میانى در پشت دو هافبک دیگر بازى مى‌کرد با برترى عددى در میانه میدان تیمهاى انگلیسى را غافلگیر و در همان سال اول چلسى را قهرمان لیگ برتر کرد. کلودیو ماکلله بازیکن تاثیرگذار مورینیو در این سیستم بود.

حق نشر عکس EPA

آنتونیو کونته یکى از مربیان استثنایى فوتبال دنیا است که با تغییرى اندک در سیستم ٢-٥-٣ قدیمى و با ترمیم نقاط ضعف این سیستم و تبدیل آن به ١-٢-٤-٣ یکبار لیگ برتر انگلستان را غافلگیر کرد.

مهمترین دلیل غافلگیرى مربیان لیگ برتر آشنایى نچندان مناسب آنان با تفکرات کونته بود.

موفقیت کونته در حالیکه پپ گواردیولا و یورگن کلوپ مربیان بزرگ فوتبال اروپا نتوانستند در اولین فصل حضور خود در فوتبال انگلستان به موفقیت برسند یک بار دیگر اصل غافلگیرى را ثابت کرد. بازى منطقه‌اى و حفظ توپ گواردیولا در بارسلون و بایر مونیخ تا حد زیادى براى فوتبال دنیا شناخته بود و تاکتیک گگن پرسینگ یورگن کلوپ در دورتموند براى بیشتر مربیان آشنا بود و راه مقابله با آن را تا حد زیادی می‌دانستند.

اما سیستم مورد نظر کونته بسیار جدید و تا حدی ناشناخته بود.

کونته با استفاده از ادین آزار و پدرو در پشت دیگو کاستا عملا با دو هافبک تهاجمى که در فوتبال به بازیکنان شماره ١٠ معروف هستند خط حمله‌اى قدرتمند تشکیل داده بود . همانطوریکه ماکلله در سیستم ٣-٣-٤ مورینیو بیشترین تاثیر را در موفقیت آن داشت آزار و پدرو نیز در نقش دو هافبک تهاجمى در سیستم ١-٢-٤-٣ کونته همان تاثیرگذارى را داشتند.

آزار و پدرو با سرعت و تکنیک دیدنى خود در زمان ضد حملات بخوبى کاستا را حمایت مى‌کردند. مهمترین فاکتور موفقیت در ضد حملات، سرعت، زمان‌بندى مناسب و بازى ترکیبى با کمترین نفرات ممکن است. در ضد حملات معمولا سه یا حداکثر چهار بازیکن نقش اساسى دارند و چلسى این تاکتیک را با کاستا، آزار و پدرو عالى اجرا کرد.

انگولو کانته:

حق نشر عکس Reuters

کونته پیش از قبول سرمربی‌گرى چلسى هیچ شناختى از کانته نداشت و حتى نام او را هم نمى دانست اما کانته بدون تردید مهمترین مهره تاثیر گذار چلسى در کسب مقام قهرمانى بود.

کانته با دوندگى بى‌امان و بازی‌خوانى عالى به نوعى موتور تیم چلسى محسوب مى‌شد. با حضورکانته، مدافع- هافبک‌هاى چلسى با خیالى آسوده در حملات شرکت مى‌کردند و ماتیچ دیگر هافبک دفاعى چلسى هم مى‌توانست به خط حمله اضافه شود، اما کانته همواره در خط دفاعى مى‌ماند و موجب استحکام بیشتر سیستم دفاعى چلسى مى‌شد.

علاوه بر این، یکى از دلایلى که موفقیت چلسى را تضمین کرد این بود که آرایش این تیم کمترین تغییر را طول فصل داشت. چلسى به دلیل عدم حضور در رقابت‌ها‌ى اروپایى و حذف زود هنگام از جام لیگ انگلستان، تقریبا با آرایشی مشابه به میدان آمد و به همین دلیل بازیکنان با شناخت خوب از حرکات یکدیگر به هماهنگى و تکامل کامل رسیدند.

آمار زیر تغییر آرایش اولیه تیمها در طول فصل است که چلسى کمترین تغییر را در مقایسه با دیگر مدعیان داشت.

تغییر آرایش یازده بازیکن اصلى در طول فصل:

چلسى ٣٥

لیورپول ٥١

تاتنهام ٦٥

آرسنال ٧١

منچستر یونایتد ١٠٦

منچستر سیتى ١١٣

سایر نتایج:

وست برومیچ ٠ - چلسى ١

منچستر سیتى ٢ - لستر ١

بورنموث ٢ - برنلى ١

میدلزبرو ١ - ساوثهمپتون ٢

ساندرلند ٠ - سوانزى ٢

استوک ١ - آرسنال ٤

کریستال پالاس ٤ - هال سیتى ٠

وستهم ٠ - لیورپول ٤

تاتنهام ٢ - منچستر یونایتد ١