یوسین بولت در ۱۰ پرده

Usain Bolt

یوسین بولت را خیلی‌ها بزرگترین دونده سرعت تمام دوران‌ها می‌دانند.

حالا که این دونده جامائیکایی خود را برای بازنشستگی پس از مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۱۷ لندن آماده می‌کند، در ۱۰ پرده بررسی می‌کنیم که چرا او استحقاق "اسطوره" خوانده شدن را دارد و چطور به این موفقیت دست یافته است.

۱

بولت، سریعترین دونده تاریخ است. او سه بار رکورد دوی صد متر را شکسته و در ۹ سال گذشته رکورددار این رشته بوده است.

جیم هاینز نخستین کسی بود که در سال ۱۹۶۸ صدمتر را در کمتر از ۱۰ ثانیه دوید، اما تقریبا یک قرن طول کشید تا رکورد لیپینکات به اندازه یک ثانیه کاهش یابد و کسی که این کار را کرد، یوسین بولت بود.

۲

تعداد دفعاتی که بولت سریعتر از دیگران دویده زیاد است. آماری که فدراسیون بین‌المللی دو و میدانی در آستانه مسابقات جهانی لندن از زمان‌های زیر ۱۰ ثانیه منتشر کرد، نشان می دهد که تنها معدود دوندگانی توانسته‌اند به زمان بولت نزدیک شوند.

بعد از هاینز، ۱۲۴ نفر دیگر توانستند صد متر را زیر ۱۰ ثانیه بدوند. اما فقط بولت و چهار نفر دیگر این مسیر را در کمتر از ۹.۷۸ ثانیه دویده‌اند.

بولت به تنهایی ۹ بار این کار را کرده است که بیش از هر کس دیگری است.

۳

موفقیت بولت به دوی ۱۰۰ متر محدود نمی شود. او در دوی ۲۰۰ متر هم بسیار موفق است و از سال ۱۹۷۷ که فدراسیون جهانی زمانگیری اتوماتیک را به کار گرفته، تنها مردی است که رکورد هر دو رشته ۱۰۰ و ۲۰۰ متر سرعت را در دست دارد.

بولت در المپیک ۲۰۰۸ پکن رکورد ۱۲ ساله مایکل جانسون آمریکایی را در دوی ۲۰۰ متر شکست و یک سال پس از آن در برلین رکورد خودش را هم بهبود داد و به ۱۹.۱۹ ثانیه رساند.

۴

مداومت او حیرت انگیز است. اگر از مسابقات جهانی ۲۰۱۷ لندن بگذریم، او از سال ۲۰۰۸ به بعد تقریبا در تمام مسابقات المپیک و جهانی که در آن شرکت کرده پیروز شده است.

او در المپیک ریو در سال ۲۰۱۶ موفق شد برای اولین بار در تاریخ "سه‌گانه سه‌گانه" را تکمیل کند و به اولین کسی تبدیل شود که در سه المپیک متوالی هر سه طلای دوی ۱۰۰ متر، ۲۰۰ متر و ۴ در ۱۰۰ متر امدادی را تصاحب کرده است.

البته بولت بعدا مدال طلای ۴در۱۰۰ متر امدادی المپیک ۲۰۰۸ را از دست داد چون آزمایش دوپینگ هم تیمی اش نستا کارتر مثبت شد. کارتر از دادگاه حکمیت ورزشی تقاضای تجدیدنظر کرده است.

موارد عدم موفقیت بولت در مسابقات جهانی هم به یک مدال برنز در مسابقات جهانی ۲۰۱۷ و خارج شدن از دور مسابقات به دلیل خطای استارت در رشته ۱۰۰ متر در مسابقات دئگو کره جنوبی در سال ۲۰۱۱ محدود می‌شود.

۵

از سال ۲۰۰۸ به بعد، بولت در ۲۰۰ متر تنها یک بار در مسابقات ملی سال ۲۰۱۲ جامائیکا به هموطنش بلیک باخته است.

بلیک در همان مسابقات در ۱۰۰ متر هم بولت را شکست داد که یکی از تنها ۵ موردی بود که بولت در یک مسابقه معتبر ۱۰۰ متر قهرمان نشد.

گاتلن، کولمن، پاول و گی دیگر دوندگانی هستند که بولت را در ۱۰۰ متر شکست داده اند.

۶

او سریعتر از چیزی است که تصور می کنید! او در مسابقه ای که رکورد فعلی جهان به اسمش ثبت شد، توانست ۱۰ متر از مسیر را در ۰.۸۱ ثانیه طی کند. این تقریبا معادل سرعت تاخت اسب است.

البته بولت حالا ۳۱ ساله است و بالا رفتن سن و مصدومیت بر سرعت او اثر گذاشته است. او در سال های اخیر کمتر در مسابقات شرکت کرده و از سرعتش هم کاسته شده است.

۷

او چطور می تواند چنین سریع بدود؟ پاسخ سرراستی برای این پرسش وجود ندارد، اما تحقیقات ماکالا کشیشتوف و انتی مرو که نتایج آن در مجله "علم حرکت انسان" منتشر شده، نشان می دهد که قامت ۱۹۵ سانتی متری او یکی از عواملی است که به او در مقابل رقیبانش برتری می دهد.

قامت بلند معمولا برای دوندگان سرعت در مرحله استارت مشکل ایجاد می کند، اما محققان می گویند که بلندی قامت بولت باعث می شود که طول گام های او بیشتر باشد و او بتواند سرعت بالا را برای مدت بیشتری حفظ کند.

۸

طول گام های بولت به ۲.۴۷ متر می رسد، یعنی ۲۰ سانتی متر بیشتر از اکثر رقبا. اما او می تواند سرعت بالای گام هایش را هم حفظ کند.

این ترکیب طول گام و سرعت گام برداشتن رقیبان بولت را دچار دردسر می کند، چرا که او معمولا در میانه مسابقه از آنها جلو می زند.

بولت در مسابقه ای که رکورد فعلی جهان را در آن بجا گذاشت، کل مسیر ۱۰۰ متر را در ۴۱ گام طی کرد، در حالی که معدل تعداد گام های بقیه فینالیست ها ۴۵ گام بود.

۹

پس تکلیف استارت کند دوندگان بلندقامت چه می شود؟ راستش این است که بولت معمولا بر این مشکل غلبه می کند.

بله، او نسبت به بقیه رقبا با سرعت کمتری مسابقه را آغاز می کند. اگر معدل زمان واکنش او را مسابقات ۱۰۰ متر جهانی و المپیک در نظر بگیریم، معلوم می شود که به طور متوسط ۰.۱۵۸ ثانیه طول می کشد تا او از تخته استارت جدا شود در حالی که معدل این زمان برای رقیبانش ۰.۱۴۹ ثانیه است.

اما مایکل جانسون، قهرمان سابق دوی سرعت می گوید که بولت در بهترین مسابقاتش توانسته مرحله آغاز مسابقه را شبیه دوندگان کوتاه قدتر پشت سر بگذارد: "می بینید که در حدود ۳۰ متر اول خودش را به بقیه رسانده که چیز نادری است".

بولت در مسابقه ای که رکورد فعلی جهان را در آن ثبت کرد، در تمام طول مسیر سریعتر از دیگران بود و در همان ۲۰ متر اول از بقیه جلو افتاد و در همه ۲۰ مترهای بعدی هم از بقیه سریعتر بود.

اما زمان واکنش او در مسابقات جهانی ۲۰۱۷ و در آخرین مسابقه ۱۰۰ متر سرعتش، ۰.۱۸۳ بود که در مقایسه با خودش هم کند بود و ۰.۳۱ ثانیه از کندترین دونده در میان رقیبانش هم کندتر بود.

۱۰

بولت خارج از مسابقه هم استثنایی است. او شخصیت جذابی دارد، قبل و بعد از مسابقه کارهای بانمک می کند و ژست مخصوصش شهرت جهانی دارد. او در آستانه بازنشستگی، یکی از محبوبترین ورزشکاران جهان در شبکه های اجتماعی است.

او میلیون ها دلار درآمد داشته و به کارهای خیریه کمک می کند. او از جمله از دبیرستان قدیمی اش در جامائیکا حمایت می کند.

بولت می خواهد پس از کناره گیری از ورزش حرفه ای، قدری استراحت کند و از زندگی لذت ببرد.

بعدها شاید نقش تازه ای برای خود در دنیای دو و میدانی دست پا کند، چه در میان مسئولان نهادهای ملی یا جهانی این ورزش و چه در رسانه ها.

اما روشن است که دنیای دو و میدانی هرگز او را فراموش نخواهد کرد و هواداران این ورزش دلتنگ شخصیت جذاب و مسابقات نفس گیر او خواهند شد.