پیشتازان فضا؛ میلیاردرهایی که به آسمان چشم دوخته‌اند

A spacesuit designed for use on the Crew Dragon spacecraft is seen during a media tour of SpaceX headquarters and rocket factory on August 13, 2018 in Hawthorne, California. حق نشر عکس Getty Images

سفر به فضا از آرزوهای دور و دراز بشر است، رویایی که بارها در کتاب‌ها و فیلم‌های تخیلی محقق شده و شماری از فضانوردان هم آن را تجربه کرده‌اند. حالا اما تعدادی از بزرگ‌ترین غول‌های کارآفرین دنیا به طور جدی دنبال فراهم کردن سفر ارزان و تفریحی به فضا هستند.

در میان آن‌ها نام افرادی مانند ایلان ماسک، جف بزوس و ریچارد برانسون هم به چشم می‌خورد؛ کسانی که پول‌شان را از سایر صنایع به دست آورده‌اند.

این افراد اکنون به سختی در صنایع فضایی مشغول رقابت شده‌اند. رقابتی همراه با بلندپروازی‌هایی مانند گسترش گردش‌گری فضایی و امکان حضور دائمی بشر روی ماه و حتی مریخ.

در این میان خبر بد برای این کارآفرینان، کاهش بودجه پروژه‌های فضایی از سوی دولت آمریکا است. در نتیجه شرکت‌هایی مانند اسپیس‌اکس و بلو اوریجین حالا وارد بخشی از پروژه وسوسه‌آمیز فضایی-نظامی آمریکا در واکنش به جاه‌‌طلبی‌های چین و روسیه شده‌اند. پروژه‌هایی که گفته می‌شود ارزش آن تا سال ۲۰۴۰ دست‌کم به هزار میلیارد دلار می‌رسد.

حالا سئوال این است که چنین شرکت‌هایی امیدوارند که چه تغییرات بزرگی در آینده ما به وجود آوردند و افراد پشت آن‌ها چه کسانی هستند؟

جف بزوس: بلو اوریجین

حق نشر عکس Getty Images

جف بزوس، بنیان‌گذار آمازون و ثروتمند‌ترین مرد جهان، یکی از اولین میلیاردرهایی بود که با تاسیس شرکت بلو اوریجین در سال ۲۰۰۰ وارد مسابقه "گردش‌گری فضایی" شد.

او در مقایسه با رقبای تجاری‌اش بیشتر به این معروف است که از ایده‌ها و فعالیت‌هایش حسابی حمایت می‌کند. شرکت به دنبال شکست در راه‌اندازی و مشکلات موتورهای "بی‌ای۴" ناکام بود و بزوس از سال ۲۰۱۶ مجبور شده که سالانه یک میلیارد دلار از سهامش در آمازون را بفروشد تا بلو اوریجین بتواند به کارش ادامه دهد.

هدف این شرکت هم مانند رقیبش اسپیس‌اکس، ارزان کردن سفرهای فضایی با استفاده از موشک‌هایی با قابلیت استفاده مجدد است. در گذشته هر موشک پس از ماموریتش از بین می‌رفت.

سه سال پیش بلو اوریجین تبدیل به اولین شرکتی شد که توانست یک موشک را سالم روی زمین فرود آورد. همین موشک که "نیو شپرد" نام دارد، پس از پنج ماموریت دیگر هم سالم روی زمین فرود آمده است. هرچند که ایلان ماسک در شبکه‌های اجتماعی مدعی شد که این‌ها " پرواز زیر مداری" (هنگامی که یک موشک از جو خارج شود اما در مدار زمین قرار نگیرد و دوباره به جو زمین برگردد) بوده‌اند.

بلو اوریجین حالا اوج گرفته است و در کنار بستن قراردادهایی جذاب با دولت آمریکا، اخیر از این دولت گواهی امنیت ملی هم گرفته است.

اوایل سال ۲۰۱۸ این شرکت همراه با "نورثرپ گرامن" و "یونایتد لانچ آلیانس" از سوی نیروی هوایی آمریکا برای گسترش موشک‌هایی با استفاده نظامی انتخاب شدند. سهم هرکدام از شرکت‌ها ۱۰۹ میلیون دلار شد.

بزوس قرار است "توریست‌های فضایی" را راهی پروازهای زیر مداری کند. شرکت بلو اوریجین می‌گوید، بلیت‌ها از سال ۲۰۱۹ فروخته می‌شوند و یکی از منابع داخلی شرکت هم گفته است قیمت بلیت تا ۳۰۰۰۰۰ دلار هم می‌رسد.

یکی دیگر از بلند‌پروازی‌های آینده بزوس همکاری با ناسا برای سکونت دائمی بشر روی ماه است.

ایلان ماسک: اسپیس‌اکس

حق نشر عکس Getty Images

ایلان ماسک، تاجر متولد آفریقای جنوبی شرکت اسپیس‌اکس را در سال ۲۰۰۲ با ۱۰۰ میلیون دلار راه انداخت. او این پول را از شرکت پی‌پل که یکی از بنیان‌گذارانش بود، وارد این تجارت کرد.

این شرکت تا الان نزدیک به ۷۰ موشک شلیک کرده و توانسته با ناسا، نیروی هوایی آمریکا و سازمان فضایی آرژانتین برای قراردادن ماهواره‌ها در جو زمین و کمک به تعمیر ایستگاه‌های بین‌المللی فضایی قرارداد ببندد.

اسپیس‌اکس همچنین نسبت به شرکت‌های بلو اوریجین و ویرجین گالاکتیک جسورتر بوده و تا عمق ۳۵۰۰۰ کیلومتری فضا پیش رفته است.

ولی آقای ماسک هم در این زمینه ناکامی‌هایی داشته است. تعدادی از موشک‌ها در هنگام شلیک منفجر شدند و به همراه باری که داخل‌شان بود، نابود شدند؛ از جمله یک ماهواره جاسوسی برای ارتش آمریکا.

ایلان ماسک به ترفند‌های تبلیغاتی‌اش برای پوشاندن ناکامی‌ها و برجسته کردن موفقیت‌ها مشهور است. سال ۲۰۱۷ او ویدئویی از پشت صحنه ناکامی‌ها در شلیک و فرود آمدن موشک‌های شرکت همرسانی کرد و عنوان آن را "تصاویری از انفجارهای حماسی" گذاشت. اسپیس‌اکس همچنین یک دستگاه خودرو تسلا را در راستای بخشی از برنامه موشکی فالکون به فضا فرستاده است.

ماسک هم مانند بلو اوریجین می‌خواهد روزی خط پرواز هوایی به فضا راه بیاندازد. اوایل سال ۲۰۱۸ او اعلام کرد که یوساکو مائه‌زاوا، میلیاردر ژاپنی، نخستین "توریست ماه" اسپیس‌اکس خواهد بود.

با این حال یکی از اهداف اصلی اسپیس‌اکس فرستادن انسان به مریخ و مستعمره کردن این سیاره است. ایلان ماسک قبلا گفته که "می‌خواهد در مریخ بمیرد."

ریچارد برانسون: ویرجین گالاکتیک

حق نشر عکس Getty Images

ریچارد برانسون، غول تجارت بریتانیا یکی از اعضای جدید باشگاه سرمایه‌گذاری در فضا است. او سال ۲۰۰۴ شرکت ویرجین گالاکتیک را راه انداخت.

در حالی که رقبا روی نفوذ بیشتر به عمق فضا تمرکز کرده‌اند، آقای برانسون مشغول ساختن "سفینه‌های فضایی" با قابلیت استفاده مجدد است تا بتواند افراد و وسایل را راهی پروازهای زیر مداری کند.

ویرجین گالاکتیک فروش بلیت‌های ۲۵۰۰۰۰ دلاری به افراد مشهوری مانند جاستین بیبر (خواننده پاپ) را آغاز کرده است. این شرکت همچنین توانسته سرمایه‌گذاران مختلف از جمله شرکت‌های اماراتی را به حضور در پروژه‌هایش ترغیب کند.

سال ۲۰۱۴ به دنبال انفجار یک سفینه طی پروازی آزمایشی در کالیفرنیا شرکت ویرجین گالاکتیک در سرخط خبرها قرار گرفت. حادثه‌ای که در آن یک خلبان کشته و دیگری مجروح شد. این سانحه عقب‌گردی بزرگ در تلاش‌های ویرجین گالاکتیک برای تبدیل شدن به اولین شرکتی بود که به فضا گردش‌گر می‌فرستد.

البته شرکت پس از آن پروازهایی آزمایشی موفقی داشته و اوایل اکتبر هم ریچارد برانسون گفت که شرکت "نه در ماه‌های آینده که در هفته‌های بعد در فضا خواهد بود."