فوتبال در ایران؛ پولدارها به زندان می‌روند

ایران حق نشر عکس Irna
Image caption حسین هدایتی که رسانه‌ها به او لقب بانک عابر داده بودند

مهدی پرهام مالک سابق نساجی، چهارم دی پارسال در برنامه ۹۰ گفت: "پولدار واقعی به ورزش نمی‌آید. زیرا پولدار واقعی خودش را به حاشیه نمی‌اندازد."

آیا ثروتمندانی که با حضور در فوتبال ایران به شهرت می‌رسند "پولدارهای واقعی" نیستند؟

خبرسازترین‌شان حسین هدایتی است که رسانه‌های ورزشی به او لقب "عابر بانک" داده بودند و سه جلسه از محاکمه‌اش به اتهاماتی نظیر "پولشویی، تحصیل مال نامشروع و خیانت در امانت" در دادگاه ویژه جرایم اخلالگران و مفسدان اقتصادی برگزار شده.

طبق اعلام دادستانی، آن‌هایی که پولی دریافت کرده‌اند باید پس بدهند. این موضوع را کمیته اخلاق فدراسیون فوتبال نیز پیگیری می‌کند. پس عاقبت این دادگاه هر چه که باشد، فعالیت هدایتی در فوتبال ایران را باید پایان یافته تلقی کرد.

ورود حسین هدایتی به فوتبال ایران با کمک‌های مالی در نیمه دوم دهه ۸۰ به باشگاه پرسپولیس و در ادامه نیز تاسیس باشگاه استیل‌آذین تهران صورت گرفت.

استیل آذین تیم پرستاره‌ای بود که علی کریمی، مهدی مهدوی‌کیا و فریدون زندی را در ترکیب خود داشت اما حالا دیگر اثری از این تیم وجود ندارد.

افرادی با سوابق چشمگیر کشوری و لشگری، عضو هیات مدیره تیم فوتبال استیل آذین بودند، از جمله حمیدرضا آصفی (سخنگوی سابق وزارت خارجه)، نصرالله سجادی (معاون پیشین وزیر ورزش) و محمدجعفر صافی (مدیر سابق صداوسیما در دفتر لندن).

"سردار مصطفی آجرلو" هم مدیریت باشگاه را به عهده داشت. همکاری این افراد با هدایتی پس از انحلال تیم استیل آذین ادامه نیافت.

خبرگزاری ایرنا چهاردهم اسفند درباره عکس‌های هدایتی با مداحان مشهوری چون منصور ارضی، سعید حدادیان و مجید بنی‌فاطمه نوشت: "بسیاری می‌گویند مداحان هم از بذل و بخش هدایتی بی‌بهره نبوده‌اند و حتی شایعاتی مبنی بر هدیه دادن خانه به یک مداح معروف از سوی وی در فضای مجازی دست به دست می‌شود."

آقای هدایتی هرگز این اتهامات را نپذیرفت. گرچه بارها تصاویری صمیمانه با مداحان سرشناس را در اینستاگرامش منتشر کرد.

حق نشر عکس Irna
Image caption حسین هدایتی در جمعی از مداحان

شهریور ۱۳۸۹ هدایتی از فعالیت در فوتبال کناره‌گیری کرد و در متن استعفای خود نوشت: "با سلام به ارواح طیبه شهدا و رهبر عظیم‌الشان انقلاب اسلامی؛ اینجانب حسین هدایتی دولابی متولد روز عاشورای حسینی در شرایطی که رهبر فرزانه انقلاب می‌فرمایند هر شخصی عمداً به وحدت اسلامی آسیب وارد کند گناه کرده، جایز نمی‌دانم در فوتبال بمانم."

اما این جدایی دیری نپایید. هدایتی در تیم‌های مختلف نقش‌آفرینی کرد و بارها در برنامه‌های تلویزیونی حضور یافت.

مهر ۱۳۹۱ برای نخستین بار خبر بازداشت او منتشر شد. اتفاقی که بعداً تکرار شد و هر بار مدتی پس از آزادی، فعالیت در حاشیه فوتبال را از سر گرفته و تصاویر ضیافت شام او برای ستارگان و پیشکسوتان فوتبال منتشر می‌شد.

هدایتی در برنامه ۹۰ درباره پول‌هایی که در ورزش ایران هزینه کرده است گفت "رویهم رفته ۱۵۰ میلیارد تومان برای فوتبال"، مبالغی نیز برای سایر رشته‌ها.

او تاکید کرد حقوق کی‌روش را در دو مرحله برای پنج ماه و هفت ماه پرداخته. همچنین برای پاداش‌ها و پول لباس تیم ملی نیز متحمل هزینه شده.

حسین راغفر اقتصاددان و دروازه‌بان سابق تیم ملی ایران در همین برنامه، دیده شدن در جامعه و همچنین زمینه‌ای برای ثروتمندتر شدن را از انگیزه‌های ورود به عرصه فوتبال دانست.

راغفر توضیح داد با شهرت فوتبال، استفاده از تسهیلات بانکی و دسترسی به فرصت‌های انحصاری از طریق شبکه ارتباطات، راحت‌تر امکان پذیر می‌شود.

هدایتی در حالی از رقم ۱۵۰ میلیارد تومان صحبت می‌کند که بدهی‌اش طبق اعلام دادگاه به لحاظ تاخیر در پرداخت تسهیلات بانک سرمایه تاکنون ۱۵۰۰ میلیارد تومان برآورد شده که با تشخیص مقام قضایی "اخلال عمده نظام اقتصادی کشور" است.

طبق اعلام نماینده دادستان "رقم اصل تحصیل نامشروع هدایتی" ۵۸۰ میلیارد تومان است.

پیش‌تر در برنامه ۹۰ محمد حسن‌نژاد نماینده مجلس از حسین هدایتی انتقاد کرد و پول‌های هزینه شده را متعلق به دو میلیون نفر از معلمین و بازنشسته‌ها دانست که سهام‌داران بانک سرمایه‌اند.

حق نشر عکس Irna
Image caption در دادگاه گفته شد حدود بیست و یک میلیارد تومان حق دلالی توسط هدایتی پرداخت شده

هدایتی روی خط برنامه گفت: "فرمایشات آقای نماینده سخیف است. اگر مشکلی باشد مراجع قضایی و امنیتی رسیدگی می‌کنند. اگر واقعاً تسهیلات بدون وثیقه پرداخت شده که باید پدر مدیر بانک را در بیاورند. این حرف‌ها تماماً دروغ است. قسم جلاله می‌خورم والله بالله تالله شرکت‌های ثبت شده برای من نیست. سببی، نسبی، رفاقتی، حقوقی، هیچ رابطه‌ای ندارم. اگر یک دانه‌اش ثابت شد پدرم را دربیاورید و اگر دروغ بود آنوقت من با شما تسویه خواهم کرد."

اما حالا نماینده دادستان تهران در جریان محاکمه هدایتی می‌گوید: "نقش هدایتی در تبانی با مدیران بانک سرمایه محرز است. او در پوشش هشت شرکت، تسهیلات و ضمانتنامه اخذ کرده."

در دادگاه گفته شد حدود بیست و یک میلیارد تومان حق دلالی توسط هدایتی پرداخت شده. با تبانی مدیران بانک سرمایه، دو ملک در جاده جهرم به عنوان وثیقه ۴۵۳ میلیاردی داده شده در حالیکه قیمت واقعی‌شان ۱۳ میلیارد تومان است.

ثروتمندانی که زندانی شدند

حق نشر عکس .
Image caption بابک زنجانی و علی دایی

اما آقای هدایتی تنها فرد ثروتمندی نیست که وارد فوتبال ایران شده و سر از زندان درآورده است.

پیش از حسین هدایتی، بابک زنجانی جنجالی‌ترین چهره متمولی بود که وارد فوتبال شد و تابستان ۱۳۹۱ باشگاه ریشه‌دار راه آهن تهران را در اختیار گرفت. تصاویر صمیمانه‌ای هم از او با فوتبالیست‌ها از جمله علی دایی در حین بازی تخته نرد منتشر شد.

پس از دستگیری زنجانی، سرنوشت باشگاه راه آهن هم پس از چند بار دست به دست شدن به نابودی انجامید.

تنها حضور کرمانشاه در لیگ برتر با شیرین فراز در فصل ٨٦ رقم خورد. فرمان کریمی مالک باشگاه طبق گزارش روزنامه اعتماد، به دلیل بدهکاری بازداشت شد.

حمیدرضا جهانیان مالک باشگاه نفت تهران سال ۱۳۸۸ به جرم مشارکت در کلاهبرداری به شش سال زندان محکوم شد. این باشگاه پس از حدود هفت دهه فعالیت، دیگر وجود خارجی ندارد.

سال ۹۱ اصغر دلیلی مدیرعامل وقت باشگاه ذوب‌آهن اصفهان به دلیل اختلاس مالی و به حکم دادگستری اصفهان بازداشت شد.

همان سال، محمد رضا زنوزی مالک فعلی دو باشگاه تراکتورسازی و ماشین‌سازی تبریز که پیشتر مالکیت گسترش فولاد را به عهده داشت، طبق اعلام غلامحسین محسنی اژه‌ای، معاون اول قوه قضاییه ایران به زندان رفت و با وثیقه ۵۰۰ میلیارد تومانی آزاد شد.

آبان ٩٢ شهرام قویدل مالک داماش گیلان دستگیر شد. پس از این ماجرا، داماش روند سقوط را طی کرد و سر از دسته دوم درآورد.

در پرونده اختلاس سه هزار میلیارد تومانی، امیر منصور آریا که دو باشگاه داماش گیلان و شاهین بوشهر وابسته به شرکت‌های تحت نظر او بود، اعدام شد. شاهین بوشهر همان فصل سقوط کرد.

مرداد ۹۵ دادستان خراسان رضوی، خبر بازداشت محسن پهلوان مدیرعامل پیشین پدیده شاندیز را اعلام کرد. پدیده خراسان با مالکیت او وارد لیگ برتر شده بود.

سابقه بازداشت و زندان، در کارنامه حمیدرضا سیاسی و محمد رویانیان دو مدیرعامل سابق پرسپولیس نیز ثبت شده است.

موضوعات مرتبط