ورزش ایران در سال ۹۷: از ورود گزینشی زنان به ورزشگاه‌ها تا حذف فردوسی‌پور از ۹۰

فوتبال ایران حق نشر عکس Getty Images

شاید بتوان گفت سال ۹۷ در مقایسه با سه سال قبل از آن، ورزشی‌ترین سال ایران بود. حضور تیم ملی فوتبال در جام جهانی روسیه و جام ملت‌های امارات، صعود پرسپولیس به فینال لیگ قهرمانان آسیا، برگزاری لیگ با بالاترین حساسیت، باز شدن گوشه‌ای از درهای ورزشگاه به روی زنان، قهرمانی دختران فوتسالیست، صعود تیم جوان شده بسکتبال ایران به جام جهانی چین و اتفاقاتی که هر هفته ایرانیان را با اخبار ورزشی پیوند داد. این مطلب نگاهی دارد به رویدادهای برجسته ورزش ایران در سالی که گذشت.

استعفای رسول خادم

حق نشر عکس MEHR

اتاق ریاست فدراسیون کشتی ایران، در رفت و آمد رسول خادم و حمید بنی‌تمیم بود. رسول خادم برای دومین بار در اسفند ۹۶ از ریاست فدراسیون کشتی استعفا کرد و حتی حاضر نشد در مجمع فوق‌العاده‌ای که به درخواست وزارت ورزش برای بازگشت او تشکیل شد به طور کامل حاضر شود.

حمید بنی‌تمیم به عنوان نایب رییس فدراسیون کشتی، در طول دوران استعفای آقای خادم جانشین او بود. اما روز ۲۱ فروردین‌ رسول خادم بنا به آن‌چه "اصرار هیئت رییسه فدراسیون" و همین‌طور "مصلحت کشتی ایران در روزهای حساس" خوانده بود، بار دیگر به اتاق ریاست بازگشت.

آقای خادم چهارم آبان از ریاست فدراسیون کشتی برای سومین بار استعفا کرد. مسعود سلطانی‌فر وزیر ورزش و جوانان و البته رییس مجمع فدراسیون کشتی ایران، استعفای او را پذیرفت.

لباس‌های آدیداس، کفش‌های نایکی

حق نشر عکس Getty Images

آبان ۹۶ فدراسیون فوتبال ایران اعلام کرد کمپانی تولید لباس آدیداس، اسپانسر رسمی ایران در جام جهانی فوتبال خواهد بود. اما در نخستین هفته فرودین خبرگزاری تسنیم در گزارشی با اشاره غیرمستقیم به ابهامات مالی فدراسیون فوتبال در قرارداد با آدیداس، نوشت: "مسوولان فدراسیون که در مذاکرات با آدیداس حضور داشتند، توضیح بدهند که در مذاکرات چه طور مشتاقانه خواستار امضای قرارداد همکاری بودند که آدیداس هم با دیدن این اشتیاق قید ارایه یک ‌میلیون دلار لباس مجانی را زد تا سود بیشتری نصیبش شود."

۲۶ فروردین آدیداس خبر اسپانسری تیم ملی ایران را رد کرد. همان روز هدایت ممبینی، سرپرست کمیته بازاریابی فدراسیون فوتبال به ایسنا گفت: "در سالی که توسط مقام معظم رهبری به‌عنوان حمایت از کالای ایرانی نام‌گذاری شده است، ۱۷ تیم ملی در کنار تیم ملی بزرگسالان، از تولیدات داخلی استفاده می‌کنند." اما در نهایت ایران با ساده‌ترین پیراهن آدیداس به جام جهانی روسیه رفت.

همچنین روز دوشنبه ۲۱ خرداد شرکت نایکی هم با انتشار بیانیه‌ای رسماً تأیید کرد که به دلیل تحریم‌های آمریکا، نمی‌تواند به اعضای تیم ملی فوتبال ایران، کفش عرضه کند. خبرگزاری فرانسه در گزارشی مدعی شد که "این شرکت از عرضه لوازم ورزشی تولید این شرکت به تیم‌های ایرانی منع شده‌است."

صعود نساجی به لیگ برتر

نهم اردیبهشت ، یکی از محبوب‌ترین تیم‌های باشگاهی شمال ایران به حسرت ۲۴ ساله‌ خود برای حضور در سطح اول فوتبال ایران پایان داد. جواد نکونام در قامت سرمربی موفق شد تیم نساجی قائمشهر را برای نخستین بار به لیگ برتر فوتبال ایران برساند. بازگشت محمد عباس‌‌زاده از سایپا به این تیم در لیگ یک برای کمک به صعود به لیگ برتر هم از اتفاقات خاص لیگ یک بود.

باشگاه نساجی در نخستین حضور خود در لیگ برتر فوتبال ایران، از خطر سقوط هم گریخت.

پیروزی مقابل مراکش در جام جهانی

حق نشر عکس Getty Images

"این زهر ایران بود در وقت‌های تلف شده. این حیله ایران بود در تمام بازی. آن‌ها ما را فریب دادند. آن‌ها زیرکانه پیروز شدند."

این جملات گزارشگر مراکشی پس از لحظه به ثمر رسیدن گل در اولین مسابقه ایران در روسیه بود. ۲۵ خرداد، تیم ملی ایران در نخستین گام خود در رقابت‌های جام جهانی روسیه با گل به خودی عزیز بوهادوز مدافع تیم ملی مراکش به پیروزی رسید. این پیروزی دومین برد تاریخ فوتبال ملی ایران در ادوار جام جهانی، پس از پیروزی سال ۱۹۹۸ مقابل آمریکا بود.

قانون منع به کارگیری بازنشسته‌ها

حق نشر عکس Getty Images

۲۱ شهریور، شورای نگهبان قانون منع به کارگیری بازنشسته‌ها را تایید کرد. به این ترتیب، قانونی که پیشتر از سوی نمایندگان مجلس شورای اسلامی تصویب و به شورای نگهبان ارسال شده بود، جنبه قانونی و عملیاتی گرفت. طبق این قانون ‍۱۷ رییس و عضو هیات رییسه فدراسیون‌ها و باشگاه‌های ورزشی ایران باید از سمت‌های خود استعفا می‌کردند. حمیدرضا گرشاسبی مدیرعامل باشگاه پرسپولیس و محمود مشحون رییس فدراسیون بسکتبال ایران، مهمترین مدیرانی بودند که با تکیه بر این قانون جدید از سمت خود استعفا کردند.

اما چالش بزرگ مجلس ایران و همین طور وزارت ورزش و جوانان برای اجرای این قانون، در فدراسیون فوتبال بود. مهدی تاج رییس این فدراسیون و برخی از اعضای هیات رییسه فدراسیون فوتبال ایران حاضر به تمکین از این قانون نشدند.

هفدهم آبان فاطما سامورا، دبیرکل فدراسیون جهانی فوتبال طی نامه‌ای خطاب به محمدرضا ساکت دبیرکل وقت فدراسیون فوتبال ایران مراتب نگرانی خود بابت آن‌چه "احتمال دخالت دولت در استقلال فدراسیون فوتبال ایران" و "برکناری رییس منتخب مجمع قانونی فدراسیون فوتبال" می‌دانست، را اعلام کرد.

پرسپولیس در فینال آسیا

حق نشر عکس Getty Images

مسیر پرسپولیس برای رسیدن به فینال لیگ قهرمانان آسیا از پاییز سال ۹۶ آغاز شد. شاگردان برانکو ایوانکوویچ در گروه C با السد قطر، نسف قارشی ازبکستان و الوصل امارات هم‌گروه بودند. سرخ‌پوشان موفق شدند در این گروه با ۱۳ امتیازبه عنوان تیم نخست به مرحله یک‌هشتم نهایی برسند. حریفان بعدی پرسپولیس به ترتیب تیم‌های الجزیره امارات، الدحیل و السد قطر بودند.

پرسپولیس که از پنجره نقل و انتقالاتی هم محروم بود، با وجود از دست دادن بازیکنانی مانند وحید امیری، فرشاد احمدزاده، صادق محرمی و محسن مسلمان، باز هم به فینال آسیا رسید. اما در آخرین قدم جام قهرمانی را در تهران به کاشیما آنتلرز ژاپن داد. آن‌ها در بازی رفت دو بر صفر مغلوب شدند و در بازی برگشت در تهران به تساوی بدون گل رسیدند.

جام ملت‌های آسیا

حق نشر عکس Getty Images

شاید این بزرگترین امیدواری برای رسیدن به جام قهرمانی بود. کارلوس کی‌روش در مرکز ثقل این تیم نشست. منتقدینش به رفتار او نقد داشتند و تیم ایران را به لحاظ پتانسیل، مسیر آماده‌سازی، قرعه ساده و همین‌طور حضور باثبات و هشت ساله کارلوس کی‌روش مستحق قهرمانی می‌دانستند و حامیانش معتقد بودند او در اعتراض‌های مکرر، بیانیه نویسی‌ها، تاخت و تازهای شفاهی قبل و بعد از بازی‌ها و البته بی‌ادعا بودن نسبت به قهرمانی محق است.

تیم ملی ایران در گروه مقدماتی از سد یمن و ویتنام گذشت، با عراق به تساوی رسید و با گل زده بیشتر به عنوان صدرنشین صعود کرد. در مرحله یک‌هشتم نهایی عمان و در مرحله یک‌چهارم نهایی چین را شکست داد و به نیمه‌نهایی رسید. اما مقابل ژاپن سه بر صفر شکست خورد. تلفیقی از اشتباهات فردی و ترس، ایران را باز هم از رسیدن به فینال بازداشت.

پس از جام ملت‌های آسیا، کارلوس کی‌روش ایران را ترک کرد و با فدراسیون فوتبال کلمبیا قرارداد بست. آقای کی‌روش در جریان این رقابت‌ها مذاکرات خود با کلمبیا را آغاز کرده بود.

ورود زنان به ورزشگاه

حق نشر عکس Getty Images

۱۲ آبان‌ شاید مهمترین روز برای زنان هوادار فوتبال ایران بود. حدود هزار زن گزینش شده از سوی وزارت ورزش به عنوان تماشاگر و همین‌طور ده خبرنگار خانم اجازه پیدا کردند برای تماشای فینال لیگ قهرمانان آسیا بین پرسپولیس و کاشیما وارد ورزشگاه آزادی شوند.

حضور زنان در ورزشگاه‌های ایران یکی از خواسته‌های فدراسیون جهانی فوتبال از ایران بود. آقای اینفانتینو رییس فدراسیون جهانی فوتبال در دیدار اسفند ۹۶ با حسن روحانی، رییس‌جمهوری ایران از او خواست مقدمات حضور زنان در ورزشگاه‌ها را فراهم کنند. بازی فینال باشگاه‌های آسیا در حضور رییس فدراسیون جهانی فوتبال برگزار شد.

کمی بعد یعنی ششم آذر غلامحسین اسماعیلی، رییس کل دادگستری استان تهران در جمع خبرنگاران با طرح این ادعا که "حضور بانوان در ورزشگاه‌ها مشکل امروز مردم نیست. به مشکلات دیگر برسید" گفت: "امروز فیفا گفته است که زنان باید در استادیوم حاضر باشند و فردا می‌گوید که زنان و مردان باید شانه به شانه هم و در کنار یکدیگر قرار بگیرند و روز دیگر موضوع حجاب را بیان می‌کنند. لذا نباید به موضوعات پیش پا افتاده بیش تر از آن چیزی که هستند، بها دهیم."

شش دی، مخبر دزفولی دبیر شورای انقلاب فرهنگی، خبر از تلاش برای حل مشکل ورود زنان به ورزشگاه داد و گفت: "در صورتی که آقایان در ورزشگاه‌ها فحاشی نکنند، شاید بتوان بسترهای حضور زنان را فراهم کرد."

ورزش زنان: کمبود امکانات، تلاش و باز هم تلاش

حق نشر عکس Getty Images

۲۲ اردیبهشت تیم ملی فوتسال زنان ایران با پیروزی ۲-۵ مقابل ژاپن قهرمان جام ملت‌های آسیا شد. تکرار قهرمانی دختران فوتسالیست ایران با خبر حضور این تیم در رقابت‌های المپیک تابستانی جوانان به میزبانی آرژانتین همراه شد. اما فدراسیون ایران تصمیم گرفت تیم فوتسال پسرها را به این مسابقات اعزام کند.

شهریور ماه شهرزاد مظفر سرمربی این تیم به دلیل آن‌چه "بی‌میلی فدراسیون فوتبال برای تمدید قراردادش" خوانده بود سرمربیگری تیم ملی زنان کویت را قبول کرد. پاداش‌های قهرمانی این تیم هم تا پایان سال پرداخت نشد، به شکلی که فرشته کریمی خانم گل تیم ملی فوتسال ایران در استوری اینستاگرام خود نسبت به تاخیر در پرداخت‌ها اعتراض کرد.

ورزش زنان در سال ۹۷ باز هم آینه‌ای از کمبود امکانات بود. انتشار تصاویر تیم دختران پالایش نفت که به دلیل ناتوانی در پرداخت بلیت پرواز به اردن در نمازخانه فرودگاه امام خمینی خوابیده یا اسکان پیدا کرده بودند یکی از مباحث ورزش ایران در فروردین شد.

راه‌اندازی دوباره لیگ کشتی زنان توسط رسول خادم اتفاق مثبتی بود. اما خبر مصدومیت دوباره و جدی کیمیا علیزاده دختر مدال‌آور ایران در تکواندو، کام‌ها را تلخ کرد. حذف عجیب زهرا نعمتی در رقابت‌های پاراآسیایی شگفت‌انگیز بود. سرپرست تیم زمان آغاز مسابقه را به اشتباه به او اطلاع داد. شاید حکم غافلگیرکننده اتحادیه جهانی بوکس برای حضور زنان بوکسور مسلمان با حجاب و پوشش هم شیرینی پایان سال برای ورزشکاران زن ایران باشد.

قضاوت علیرضا فغانی در جام جهانی

حق نشر عکس Getty Images

از علیرضا فغانی تصویری به‌جا ماند که او را با دستی برافراشته به بالا و انگشت اشاره‌ای که آسمان را نشان می‌دهد به یادگار گذاشت. داور بین‌المللی فوتبال ایران در جام جهانی روسیه، رکوردهای داوری ایران را شکست. او چهار دیدار آلمان - مکزیک، صربستان - برزیل (از مرحله گروهی)، فرانسه - آرژانتین (از مرحله یک هشتم نهایی) و بلژیک - انگلستان (رده‌بندی) را قضاوت کرد. تیم داوری ایران متشکل از علیرضا فغانی، رضا سخندان و محمدرضا منصوری در جام جهانی روسیه حضور داشتند.

صعود بسکتبال بدون حامد حدادی

حق نشر عکس Getty Images

سایت فدراسیون جهانی بسکتبال دوازده اسفند ۹۶ از حامد حدادی با عنوان "آسمان‌خراش ایرانی" یاد کرد و او را در جمع پنج بسکتبالیست برتر آسیا قرار داد. یک سال بعد اما خبری از او در تیم ملی بسکتبال نبود.

حامد حدادی تابستان امسال به دلیل آن‌چه "توهین مدیر تیم‌های ملی به بازیکنان بسکتبال ایران" خوانده بود از تیم ملی با حالت قهر کنار رفت. او خواهان "عذرخواهی مسعود قاسمی" شد و شرط خود برای بازگشت به اردوی تیم ملی را پوزش مدیر فنی تیم اعلام کرد.

تیم ملی بسکتبال ایران در حالی وارد رقابت‌های انتخابی جام جهانی بسکتبال شد که صمد نیکخواه بهرامی کاپیتان ایران هم به نشانه حمایت از حامد حدادی در تمرینات این تیم حاضر نمی‌شد.

روز پنجم اسفند تیم بسکتبال ایران با ترکیب اولیه سجاد مشایخی، بهنام یخچالی، محمد جمشیدی، محمد حسن‌زاده و میثم میرزایی که آرایشی جوان و متفاوت به نظر می‌رسید با پیروزی مقابل استرالیا به جام جهانی چین صعود کرد.

برنامه پرطرفدار ۹۰ بدون عادل فردوسی پور

حق نشر عکس Tasnim

در آخرین روزهای سال، روابط عمومی سازمان صدا وسیمای ایران اعلام کرد که عادل فردوسی‌پور مجری برنامه پرطرفدار ورزشی ۹۰ دیگر در این برنامه نخواهد بود اما در شبکه ۳ خواهد ماند.

اختلاف میان علی فروغی، مدیر شبکه سه و عادل فردوسی‌پور از چند ماه پیش آغاز شد و حتی یک بار به پخش برنامه ۹۰ بدون حضور عادل فردوسی‌پور هم کشید.

برنامه ۹۰ یکی از پرطرفدارترین برنامه‌های تلویزیون ایران است و با آنکه در ساعات پایانی شب پخش می‌شود و گاهی تا بعد از نیمه شب نیز ادامه دارد، میلیون‌ها نفر بیننده دارد.