ریاضیات؛ ابزار جنگ لیگ انگلستان با بنگاه‌های شرط بندی

Image caption بازی رفت منچسترسیتی و منچستریونایتد یکی از پر هیجان ترین مسابقات آغاز فصل بود که مایکل اون مهاجم منچستریونایتد در آن در دقیقه 90 گل زد

روند وقوع حوادث در هشت هفته اول لیگ برتر انگلستان باعث نگرانی شرکت های شرط بندی شده است.

این موسسات که به مدت چندین دهه با فراهم کردن شرایط شرط بندی بر روی مسابقات اسب دوانی و سرمایه گذاری در این عرصه به کسب درآمد مشغول بوده اند، به تدریج و به لطف شاخص های متعدد بازی فوتبال (مثل تعداد ضربات کرنر، تعداد شوت، تعداد آفساید، ...) بیش از پیش توجه خود را بر روی مسابقات فوتبال معطوف کرده اند تا جایی که اکنون شرط بندی بر روی اسب دوانی منبع اصلی درآمد آنها محسوب نمی شود.

به گفته کارشناسان یکی از منابع اصلی درآمد این موسسات از قبل کسب نتیجه تساوی است که با استناد به آمار معمولا بطور متوسط در یک بازی از هر چهار مسابقه (25 درصد اوقات) رخ می دهد.

اما 66 مسابقه اول لیگ برتر انگلستان (تا پیش از روز سوم اکتبر) موسسات عمده ای در عرصه شرط بندی، از جمله William Hill یا Ladbrokes را نگران کرد زیرا در طی این تعداد مسابقه تنها چهار مساوی (6 درصد مسابقات) رخ داد. اهمیت این رقم با یادآوری این حقیقت بیشتر می شود که در هیچکدام از لیگ های فوتبال در غرب اروپا در طی این مدت شمار تساوی ها کمتر از 20 درصد نبوده است.

مسابقاتی که پیش از تعطیلی دو هفته ای مسابقات باشگاهی در اروپا برای برگزاری مسابقات مقدماتی جام جهانی انجام شد نیز از نگرانی کم کرد، اما آن را از بین نبرد. در طی این مدت در لیگ برتر انگلستان 10 مسابقه انجام شد که پنج مسابقه با نتیجه مساوی پایان یافت، اما باز هم شمار تساوی های کسب شده در لیگ حدود 11 درصد باقی ماند.

راجر بلیتز، کارشناس مسائل ورزشی در روزنامه فایننشال تایمز معتقد است این مسئله در صورت ادامه یافتن باعث خواهد شد که بنگاه های شرط بندی، ریسک شرط بندی بر روی نتیجه تساوی را افزایش دهند تا مشتاقان شرط بندی بیشتر به کسب این نتیجه، که ظاهرا کمتر رخ می دهد، ترغیب شوند.

کارشناسان در طی این مدت به بررسی دلیل تغییر روند رخ داده مشغول بوده اند.

"انگلستان دوباره ریاضیات را کشف کرد"

برخی کارشناسان افزایش شکاف طبقاتی مالی میان باشگاه های چلسی، منچستریونایتد، لیورپول، آرسنال و اخیرا منچسترسیتی با دیگر باشگاه های لیگ برتر انگلستان را دلیل اصلی شرایط ایجاد شده می دانند و معتقدند "کسب پیروزی برای این باشگاه ها ساده تر شده است."

در طی 38 مسابقه ای که این پنج تیم تا روز شانزدهم اکتبر انجام داده اند، تنها سه بار نتیجه ثبت شده تساوی بوده است و هشت بار این تیم ها از حریفان شکست خورده اند.

نکته قابل توجه در مقایسه لیگ برتر انگلستان با دیگر لیگ ها برتر غرب اروپا که همگی از 20 تیم تشکیل شده اند مشاهده می شود: در طی هشت هفته برگزاری مسابقات لیگ انگلستان تنها 3 تیم بیش از یک تساوی کسب کرده اند.

این در حالی است که در لیگ ایتالیا 15 تیم، در لیگ فرانسه و آلمان هر کدام 13 تیم و در لیگ اسپانیا 9 تیم در طی این مدت یا کمتر از آن بیش از یک تساوی داشته اند.

Image caption پیروزی 3-2 لیورپول مقابل بولتون در ماه اوت نشان داد که حتی این تیم هم دیگر به نتیجه تساوی راضی نیست

استفان ژیمانسکی، کارشناس اقتصاد ورزش معتقد است عامل اختلاف اقتصادی دلیل اصلی روند ثبت نتایج در لیگ انگلستان نیست و همچنین این روند را به هیچ وجه تصادفی نمی داند.

او می گوید عملکرد باشگاه ها به تجربه موازنه سود و زیان تلاش برای کسب برد یا حفظ تساوی را دریافته اند و می افزاید: "به نفع باشگاه هاست که از شر نتیجه تساوی خلاص شوند."

هرچند آغاز استفاده از سیستم جدید امتیاز دهی به برد و باخت و تساوی که از سال 1981 در فوتبال انگلستان اعمال شد (سه امتیاز برای برد و یک امتیاز برای تساوی، به جای دو امتیاز برای برد و یک امتیاز برای تساوی) که در سال 1995 از سوی فیفا نیز به دیگر سازماندهندگان مسابقات فوتبال ابلاغ شد، تا اندازه ای در افزایش هیجان مسابقات فوتبال موثر بوده و در کاهش نتایج تساوی سهم داشته اما این سهم چشمگیر نبوده است.

اما بر اساس استدلالی ساده می توان دریافت که استراتژی حمله تا آخرین لحظه مسابقه موثر تر از استراتژی رضایت دادن به نتیجه تساوی است؛ کافی است یک تیم در سه مسابقه، بجای سه تساوی (3 امتیاز)، یک پیروزی، یک تساوی و یک شکست (در اثر پذیرش ریسک ضربه پذیرترشدن به واسطه حمله و از دست دادن نتیجه تساوی) به دست آورد که نتیجه دوم چهار امتیاز برای این تیم دربر خواهد داشت.

سایمون کوپر تحلیلگر روزنامه فایننشال تایمز اخیرا در مقاله ای در این باره به سرنوشت تیم فوتبال لیورپول، نایب قهرمان فصل 2008-2009 لیگ برتر فوتبال انگلستان اشاره کرد که در کل فصل تنها دو بار باخت و 11 تساوی کسب کرد.

سایمون کوپر با محاسبه ای ساده نوشت: "اگر لیورپول بجای 11 تساوی (11 امتیاز)، 5 پیروزی، 1 تساوی و 5 شکست (16 امتیاز) به دست می آورد، قهرمان لیگ می شد."

اختلاف لیورپول با منچستریونایتد، قهرمان دور گذشته لیگ برتر انگلستان تنها چهار امتیاز بود.

شاید از این رو است که در تحلیل روند اخیر کاهش شمار نتایج تساوی در لیگ برتر انگلستان، سایمون کوپر می نویسد: "6000 سال پس از کشف ریاضی در بین النهرین، فوتبال انگلستان هم ریاضیات را کشف کرد."