حاشیه های ورزش ایران در سال ۸۸

انتخاب مهم ترین یا به عبارتی، جنجالی ترین حاشیه های ورزش ایران در سال ۸۸ آسان نیست. از روزهای آغازین سال ۸۸ که تیم ملی فوتبال ایران در ورزشگاه آزادی از عربستان شکست خورد تا روزهای پایانی این سال که سرمربی و کاپیتان تیم ملی فوتسال، یکدیگر را به دلالی و عدم شایستگی متهم کردند، ورزش ایران پر از حاشیه های جورواجور بود.

دوپینگ، تقلب، صغرسنی در نوجوانان، کبر سنی در پیشکسوتان، زد و خورد و چاقو کشی در لیگ، لغو بازی های کشورهای اسلامی، اهدای مدال حمید سوریان به محمود احمدی نژاد، شعارهای نژاد پرستانه علیه بازیکنان سیاه پوست در برخی ورزشگاه ها، اتهام رشوه و تبانی در فوتبال، کشف حجاب و پناهندگی از جمله اتفاقات خبرساز ورزش ایران در سال گذشته بود.

در بین یکایک ان رخدادهای جنجالی، ۱۰ نمونه پر رنگ از حاشیه های ورزش ایران در سال ۸۸ که بازتاب رسانه ای چشمگیری داشتند، به شرح زیر است.

مچ بندهای سبز

بازی ایران و کره جنوبی در سئول، از رقابت های مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۰. علی کریمی دو مچ بند سبز داشت. مهدوی کیا یک مچ بند سبز با بازوبند سبز کاپیتانی. محمد نصرتی، حسین کعبی، جواد نکونام و مسعود شجاعی نیز با مچ بند سبز به زمین آمدند.

تلویزیون ایران که غافلگیر شده بود، با گذشت چند دقیقه از زمان بازی، سانسور نماهای نزدیک را آغاز کرد. هنگامی که دوربین، یکی از این شش بازیکن را تعقیب کرد، صداوسیمای ایران، تصاویر آماده تماشاگران کره ای را روی آنتن می فرستاد.

در نیمه دوم مچ بندها باز شدند. در پایان بازی هم منصور پورحیدری سرپرست تیم ملی گفت: "مچ بندهای سبز بازیکنان به خاطر نذر حضرت ابوالفضل بود"

بعد از ان اتفاقات، کریمی، مهدوی کیا و هاشمیان از تیم ملی خداحافظی کردند. کعبی از سایپا رفت. پرسپولیس از تمدید قرارداد کریمی خودداری کرد. نصرتی هم در آستانه پیوستن به پرسپولیس، سر از تراکتور سازی تبریز در آورد.

گفته شد فدراسیون فوتبال ایران با ارسال نامه ای به فدراسیون جهانی فوتبال، تصمیم گیری درباره شش بازیکن مورد نظر را به فیفا محول کرده است.

مهدوی کیا با صدور اطلاعیه ای ضمن اعلام خداحافظی از تیم ملی نوشت: "بررسی تخلفات در بازی ‌های بین‌المللی فوتبال فقط بر عهده فدراسیون فوتبال جهانی است. نه هیچ فرد و سازمان دیگری."

کاپیتان وقت تیم ملی ایران خطاب به افرادی است که به گفته او بازیکنان ملی را وطن‌فروش خوانده‌اند نوشت: "شما با چه جراتی به خود اجازه می ‌دهید این گونه قضاوت کنید. توصیه می ‌کنم شب هنگام که سر بر بالین می ‌گذارید، کمی به شرف و وجدان فکر کنید."

مهدوی کیا در پایان نوشت: کارنامه ما هرچه هست روشن است، از شما تقاضا دارم با ارائه نام و کارنامه خود، به ما این افتخار را بدهید تا با ورق زدن کارنامه درخشان و زرین وطن پرستی ‌تان، ما نیز مقداری بر وطن پرستی خود بیفزاییم، مردم به خوبی بین ما وطن‌فروشان و شما وطن‌پرستان قضاوت خواهند کرد.

مچ بندهای سبز در زمین چمن

قطبی در تنفیذ

علاقمندان ورزش، حضور وحید شمسایی در مراسم تنفیذ محمود احمدی نژاد را جدی نگرفتند. اما عکس های افشین قطبی، به سرعت در دنیای مجازی منتشر شد.

شاید خود قطبی هم گمان نمی کرد که این گونه برق آسا و ناگهانی در ایران از تخت محبوبیت فرو بیفتد. او که به فریاد "افشین امپراتور" عادت کرده بود، از مراسم تنفیذ به بعد، نه فقط در تهران که حتی در کرمان هم با واکنش تند برخی تماشاگران مواجه شد.

منتقدان قطبی می گفتند او زمانی که بدون اعلام قبلی از ایران رفت و پرسپولیس را رها کرد، عدم امنیت را بهانه آورد. آن روزها تهران کاملاً آرام بود. در حالی که این روزها و در فضای پر تنش پس از انتخابات، هیچ اشاره ای به عدم امنیت نمی کند.

در تاریخ فوتبال ایران، هیچ گاه به اندازه دوران سرمربیگری افشین قطبی، تماشای بازی های ملی رایگان نبوده است. رکورد کم تماشاگرترین بازی های ملی نیز در دوران سرمربیگری او به جا گذاشته شد.

گرچه در فوتبال ایران، محبوبیت چهره ها نزد علاقمندان فوتبال، روند ثابتی ندارد و دائماً با نوسان همراه است. بازی های بعدی تیم ملی فوتبال ایران و خصوصاً نتایج جام ملت های آسیا می تواند قطبی را مجدداً فاتح قلب های علاقمدان فوتبال ایران کند، یا حتی اوضاع را برای او از وضع موجود نیز بدتر کند.

چرا تماشاگران از بازی های تیم ملی فوتبال استقبال نمی کنند

طرح منشور اخلاقی

Image caption علیرضا نیکبخت واحدی

"مخالف با منشور اخلاقی، مغالطه آشکار است. کسانی مخالفت می‌کنند که سکولار، تکنوکرات یا عضو حزب توده هستند. اگر هم مسلمان نباشند اگر قانون را بدانند چنین حرفی نمی‌زنند."

این بخشی از اظهارات حجت الاسلام علیپور، دبیر ستاد منشور اخلاقی فدراسیون فوتبال بود. جنجالی ترین ستاد تشکیل شده در تاریخ ورزش ایران.

در صداوسیما هم چند برنامه رادیویی و تلویزیونی، به تبیین جنبه های مختلف طرح منشور اخلاقی پرداختند. اما به رغم تاکید آقای علیپور بر سکولار یا توده ای بودن منتقدانش، باز هم جهانگیر کوثری و عادل فردوسی پور در برنامه هایشان، ابهاماتی را در خصوص منشور اخلاقی مطرح کردند.

آقای علیپور هم گفت: "کوثری پیشینه خاص دارد. پدر‌خوانده‌های ورزش ایران فکر می‌کنند با جریان سازی می توانند بحث مبارزه با ناهنجاری‌های فوتبال را سوخت می‌کنند. فردوسی پور هم باید رفتارش را اصلاح و رسماً عذرخواهی کند"

اگر چه ممنوعیت حضور فوتبالیست ها در فیلم های سینمایی رسماً اعلام شد اما در بسیاری موارد، بزرگترین ابهام ستاد منشور اخلاقی، عدم شفافیت در اعلام تصمیماتش بود که هیچ گاه رسماً اعلام نمی شد.

رسانه ها جسته و گریخته، می نوشتند اکبر میثاقیان، فرشاد پیوس، فیروز کریمی، نادر دست نشان و فرهاد کاظمی حق فعالیت در لیگ برتر را ندارند. منشور اخلاقی در پاره ای موارد، مثلاً در خصوص فرشاد پیوس تکذیب کرد. گاهی نیز خود آن مربیان، مثلاً میثاقیان، تصمیم ستاد منشور اخلاقی را لو می دادند.

فیروز کریمی هم در واکنش به منشور اخلاقی گفت: "می ‌گویند به خاطر مصاحبه ‌هایی که انجام داده‌ام نمره منفی گرفته‌ام و به حد نصاب رسیده‌ام. اما کسی به من حکمی درباره محرومیت ابلاغ نکرده است. عزیز محمدی نه سندیت و نه رسمیتی دارد که بخواهد در این زمینه اظهارنظری بکند."

با این حال، کریمی هم مثل میثاقیان، در لیگ برتر مربیگری نکرد.

مخالفت های حقوقدانان و برخی از صاحب نظران فوتبال با عملکرد منشور اخلاقی همچنان ادامه دارد و حتی باشگاه استقلال، شکایتی را تسلیم مراجع قضایی کرده است.

منشور اخلاقی و ممنوعیت حضور فوتبالیست ها در سینما

ورزش ایران و اسرائیل

Image caption حامد حدادی ستاره بسکتبال ایران نیز نه تنها با بازیکن اسرائیلى تیم ساکرامنتو کینگز دست داد

خبرسازترین ایمیل دنیای ورزش در سالی که گذشت، ایمیل تبریک فدراسیون فوتبال ایران به فدراسیون فوتبال اسراییل بود.

فدراسیون فوتبال ایران تلاش های زیادی برای مهار حاشیه های این ایمیل به کار بست. منصور عظیم زاده رییس روابط بین الملل فدراسیون فوتبال در مصاحبه با ایسنا، ضمن تاکید مجدد بر موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران در خصوص اسراییل گفت "هیچ گونه اجازه برای بهره برداری سیاسی و خبر سازی را نداده و بر آرمان‌های امام راحل و رهبر معظم انقلاب پافشاری می ‌کنم."

به رغم اظهارات او، کار از کار گذشته بود و طبق اعلام فدراسیون فوتبال اسراییل، ایمیل تبریک سال نوی میلادی از سوی فدراسیون فوتبال ایران به اسراییل ارسال شده بود.

رسانه های داخلی، ماجراهای این ایمیل را در صدر اخبار خود قرار دادند. کمیسیون امنیت ملی مجلس هم واکنش نشان داد و سرانجام عظیم زاده استعفا کرد.

در سالی که گذشت، حامد حدادی ستاره بسکتبال ایران نیز نه تنها با بازیکن اسرائیلى تیم ساکرامنتو کینگز دست داد و با او خوش و بش کرد، بلکه عکس یادگاری هم گرفت و تاکید کرد نباید پای مسائل سیاسی به زمین ورزش کشیده شود.

در روزهای پایانی سال هم سایت تابناک، تصاویری را منتشر کرد که نشان می داد رییس فدراسیون تکواندوی ایران در مجمع فدراسیون جهانی به میزبانی مصر، با همتای اسراییلی اش بر سر یک میز نشسته اند و چند عکس یادگاری هم انداخته اند.

رویارویی ایران و اسرائیل؛ میوه ممنوعه جهان ورزش

کشف حجاب و پناهندگی در مونیخ

شهریور امسال در مسابقات والیبال زنان آسیا به میزبانی ویتنام، تصاویر تیم ایران و نوع پوشش بازیکنان خبرساز شد. خصوصاً تصویری از صفورا گل افشان، بازیکن شماره ۱۲ در بازی مقابل ژاپن.

روزنامه جمهوری اسلامی در این باره نوشت: "تصاویر زننده ورزشکاران ایرانی به هیچ وجه قابل توجیه نیست و باید به مسئولین اصولگرای ورزش کشور گفت چشمتان روشن."

مدتی بعد، جزیره کیش میزبان مسابقات تکواندو نوجوانان آسیا بود. دختران ورزشکار خارجی در حضور نمایندگان و تماشاگران مرد ایرانی، بدون حجاب در سالن حضور داشتند. اتفاقی که بعد از انقلاب اسلامی، برای اولین بار در ایران رخ داد.

به همین خاطر، علی مطهری، نماینده اصولگرای مجلس شورای اسلامی، در تذکری به محمود احمدی‏نژاد، دستور رسیدگی به آن چه او "بی ‌توجهی به موازین اسلامی، بی‌حجابی و اختلاط زنان و مردان در مسابقات جزیره‌ کیش" نامید را خواستار شد.

اما جنجال بزرگ تر در مونیخ رخ داد. در کاتای تیمی جوانان این مسابقات، نمایندگان جمهوری اسلامی ایران بدون رعایت حجاب اسلامی مسابقه دادند. اتفاقی بی سابقه که در رسانه های آلمانی هم منعکس شد. مهر آسا اولادی، نازفر نیکجو و سحر جعفری که هر سه اهل مازندران هستند، بدون حجاب مسابقه دادند.

از تیم اعزامی به مونیخ، خواهران محمد نژاد همان جا ماندند و به اتفاق خانواده شان دیگر به ایران بازنگشتند.

کشف حجاب در ورزش ایران

ماجراهای وزنه برداری و رضازاده

Image caption حسین رضا زاده از سوی دوستان سابق خود مورد انتقاد قرار گرفته است

در تمام طول سال، اخبار وزنه بردارهای دوپینگی در رسانه ها منتشر می شد. وزنه بردارهای ایرانی که با نمادهای مذهبی بر روی لباس ورزشی شان به روی تخته می رفتتند مدال می گرفتند، حالا به خاطر استفاده از داروهای غیر مجاز، یکی پس از دیگری محروم می شدند.

محسن داودی در نوجوانان، انوش آرمک در جوانان، امید ناییج، رشید شریفی و بالاخره سعید علی حسینی در بزرگسالان. پنج دوپینگی در مدتی کمتر از یک سال. اسفند ماه نیز چند وزنه بردار دیگر به خاطر امتناع از انجام نمونه گیری، با محرومیت مواجه شدند.

در این بین، ابتدا اعلام شد رضازاده به عنوان مدیر تیم های ملی، مادام العمر از فعالیت در این رشته ورزشی محروم است. اما بلافاصله به عنوان سرپرست فدراسیون منصوب شد.

سعیدعلی حسینی، محرومیت خود را دسیسه ای برای حفظ رکوردهای رضازاده عنوان کرد. سایت های ایسنا و تابناک نیز با انجام چند مصاحبه و ارائه اسناد ، ابهامات محرومیت علی حسینی را دو چندان کردند.

ماجرایی که هنوز هم پایان آن مشخص نیست. بالاخره سعید علی حسینی محروم است یا خیر؟

جنجال دوپینگ در وزنه برداری

فاجعه و تقلب در جودو

Image caption در سقوط هواپیمای توپولوف مسافربری تهران - ایروان هر ۱۶۹ سرنشین کشته شدند.

تیر ۸۸، هواپیمای توپولوف مسافربری تهران - ایروان سقوط کرد و هر ۱۶۹ سرنشین آن از جمله ۱۰ ملی‏پوش نوجوان جودو ایران کشته شدند. اما روز بعد سایت تابناک اعلام کرد که ۳ تن از قربانیان این حادثه زنده اند.

ایمان زینی وند، یحیی باقرپور و مصیب عزیز الهی که نامشان در فهرست مسافرین بود، در سلامت کامل به سر می‏ بردند و به جایشان سه جودوکای دیگر کشته شده اند. یعنی محمد ملک‏شاهی، وحید باقرپور و مجتبی عزیزالهی.

تابناک نوشت این سه جودوکای جان باخته، تمایلی به حضور در تیم ملی نوجوانان نداشته‏اند و به دنبال حضور در رده‏های سنی بالاتر بوده‏اند اما به اصرار مسئولین، در این رده سنی باقی مانده بودند.

جودو حواشی دیگری هم داشت. راه ندادن آرش میراسماعیلی پرافتخارترین جودوکای ایران به مجمع انتخاباتی فدراسیون جودو، باعث شد او بیانیه ای صادر کند و در آن بنویسد: نمی دانم چرا گوش شنوایی در ورزش ایران صدای ما را نمی شنود. میدانی که روزی جایگاه مردانگی، پهلوانی و فتوت با نمادی همچون پهلوان تختی بود، اکنون عصر جولان سیاست‌ورزان، منفعت‌طلبان، سودجویان و چسبیدگان به ورزش شده است.

تغییر جنسیت

Image caption فریده شجاعی، نایب رئیس بانوان فدراسیون فوتبال

کاستر سمنیا دونده ۸۰۰ متر آفریقای جنوبی در مسابقات جهانی برلین با اختلافی خیره کننده روی سکوی اول ایستاد. اما جنجال ها بر سر تعیین جنسیت او، تا پایان سال ۲۰۰۹ ادامه داشت.

حضور کسانی که تغییر جنسیت داده اند در مسابقات ورزشی زنان، با قوانین بین المللی مغایرت دارد. مشابه چنین ماجرایی در فوتبال زنان ایران هم اتفاق افتاد. سایت تابناک، شایعه حضور چهار بازیکن تیم ملی فوتبال زنان را که تغییر جنسیت دادند منتشر کرد.

ایسنا هم نوشت: "در بازی عقاب مازندران و ‌شنسای ساوه در لیگ فوتبال بانوان ایران، دروازه ‌بان شنسا به دو جنسی بودن متهم شد. رییس کمیته انضباطی فدراسیون هم رسیدگی سریع به این ادعا را در دستور کار خود قرار داد."

یکی از مربیان لیگ هم در گفتگو با ایسنا، خبر از تغییر جنسیت پنج بازیکن در فوتبال زنان خبر داد. او همچنین حضور حداقل چهار یا پنج بازیکن تغییر جنسیت داده را در لیگ برتر فوتبال تایید کرد.

گفته شد در تیم ملی بسکتبال زنان ایران نیز یک بازیکن تغییر جنسیت داده حضور دارد. برای نخستین بار بود که در ایران، چنین مسئله ای در رسانه های همگانی مطرح می شد.

تابناک نوشت "زمان مدیریت دادکان، بازیکنی به اسم م-ی از ستاره‌های لیگ بود. اما با عمل جراحی جنسیتش را تغییر داد و پسر شد. این اتفاق برای یکی دیگر از بازیکنان تیم ملی هم افتاد."

فریده شجاعی، نایب رئیس بانوان فدراسیون فوتبال گفت: "ما اصلاً چنین مسأله ای نداریم. من رسماً دارم همه جا داد می‌زنم، فریاد می‌ زنم که چنین چیزی نیست. این اصلاً صحت ندارد. بروید اصلاً امتحان کنید، آزمایش کنید، این‌ها حرفی است که درآورده‌اند، شایعاتی است که رواج داده‌اند."

پیش از این، همسر او منصور پورحیدری نیز ماجرای مچ بندهای سبز را با نذر حضرت ابوالفضل مرتبط دانسته بود.

قضیه حضور تغییر جنسیت داده ها در فوتبال زنان ایران با تمام حاشیه های ورزشی در سالی که گذشت، تفاوتی بنیادین داشت. به این ترتیب که اسامی افراد مرتبط با این جنجال، اهمیت رسانه ای نداشت. بلکه خود سوژه بود که سر زبان ها افتاد و به گونه ای بی سابقه در تاریخ ورزش ایران مطرح شد.

شعارهای سیاسی در ورزشگاه ها

در اغلب رقابت های ورزشی پس از انتخابات ۲۲ خرداد، هر وقت تیم های ایرانی در خارج از کشور حضور پیدا می کردند، اعضا و خانواده های سفارت جمهوری اسلامی ایران در قسمتی از ورزشگاه حضور می یافتند و در گوشه ای دیگر، ایرانیانی با شکل و لباس ها و نمادهایی متفاوت.

مسابقات کشتی قهرمانی جهان به میزبانی دانمارک، بازی تیم های ملی فوتبال ایران و سنگاپور و رقابت های دوستانه فوتسال ایران در بلژیک، اوج این تقابل بود.

در نیمه دوم سال ۸۸، اعزام تیم های ورزشی ایران به کشورهای اروپایی و امریکایی به کمترین میزان خود در ۱۵ سال اخیر رسید.

بحث اعزام های ورزشی، صرف نظر از قضیه شعارهای سیاسی معترضان، به دلیل احتمال پناهندگی ورزشکاران یا همراهان، از جمله دغدغه های سازمان تربیت بدنی جمهوری اسلامی ایران در سال ۸۹ نیز خواهد بود.

درگیری شمس و شمسایی

Image caption وحید شمسایی بار دیگر بهترین بازیکن فوتسال آسیا شد

سال ۸۸ برخوردهای لفظی فراوانی در فوتبال ایران اتفاق افتاد که می توان به نمونه هایی چون شیث رضایی و حقیقی، علی کریمی و عباس انصاری فرد، کربکندی و قلعه نویی، واعظی آشتیانی و قلعه نویی یا مایلی کهن با فیروز کریمی اشاره کرد.

در این بین، درگیری لفظی بین حسین شمس محمدی سرمربی و وحید شمسایی کاپیتان تیم ملی فوتسال ایران از سال ها قبل آغاز شد و همچنان ادامه دارد. شمس و شمسایی طی سال های گذشته بارها با مصاحبه های شدیداللحن به یکدیگر تاخته بودند و چندی بعد نیز، به ظاهر آشتی می کردند.

جدیدترین ماجرای جنجالی این دو نفر، در روزهای پایانی سال و در جام باشگاه آسیا به میزبانی اصفهان شکل گرفت. در آن مسابقات، شمس با حفظ سمت سرمربیگری تیم ملی، مشاور تیم فولاد ماهان نیز بود. شمسایی نیز به عنوان بازیکن این تیم، عنوان برترین فوتسالیست رقابت ها را نصیب خود کرد.

پس از پایان رقابت ها، شمس به سایت شبکه خبر گفت به علت تکروی های شمسایی در زمین، تا وقتی در تیم ملی هستم دیگر او را دعوت نخواهم کرد.

وحید شمسایی هم گفت که حسین شمس بارها به او گفته به فلان بازیکن بگو رو در روی فولاد قرار نگیرد یا خوب بازی نکند، تا به تیم ملی دعوتش کنم. او سرمربی تیم ملی است اما در باشگاه ها، بازیکن جا به جا می کند.

شمسایی تاکید کرد: "شمس یک قرارداد ۱۰۰ میلیون تومانی با تیم فولاد بست، بدون این که نقشی در این تیم داشته باشد. کاش مسئولین تیم، این پول را خرج ایتام می کردند. این صحبت ها، واکنش شدید شمس را در پی داشته و از کاپیتان تیم ملی فوتسال ایران شکایت کرد. شمس ضمن تکذیب تمام اتهامات شمسایی، می گفت او فکر می کند چون خوب دریبل می زند، هیچ کس حق انتقاد از رفتار و عملکردش را ندارد."

مطالب مرتبط