طلسم تیم امید ایران، ۴۰ ساله می شود؟

المپیک لندن
Image caption رقابت ‌های مقدماتی المپیک لندن در روزهای آخر سال ۲۰۱۰ آغاز خواهد شد

علی کفاشیان، دبیر سابق کمیته‌ ملی المپیک سه سال پیش با اشاره به این که قطعاً ایران پتانسیل صعود به المپیک لندن را گفت: "می ‌توانیم بدون هیچ دردسری ۴ سال دیگر در المپیک لندن حضور داشته باشیم."

آقای کفاشیان اینک رئیس فدراسیون فوتبال ایران است. اما دیگر با صراحت سه سال قبل، درباره صعود تیم ملی امید ایران به المپیک اظهار نظر نمی کند. تیمی که هنوز حتی سرمربی هم ندارد.

پانزدهم دی ۱۳۸۷، غلامحسین پیروانی سرمربی تیم ملی امید ایران شد. در برنامه تلویزیونی ۹۰ نیز ۹۴ درصد بینندگان، به این انتخاب رای مثبت دادند.

پانزدهم فروردین امسال یعنی دقیقاً دو سال بعد از انتصاب، فدراسیون فوتبال با غلامحسین پیروانی قطع همکاری کرد و مجدداً ششم اردیبهشت، مهدی تاج، نایب رییس این فدراسیون در خبرگزاری ایسنا اعلام کرد او در سمت خود ابقا شده. اما بلافاصله پیروانی تکذیب کرد.

رقابت ‌های مقدماتی المپیک لندن در روزهای آخر سال ۲۰۱۰ آغاز خواهد شد. اما برای تیم ایران، این رقابت ها ۳ ماه زودتر شروع می شود. زیرا ایران به خاطر ناکامی در دوره های گذشته، نمی تواند در دور گروهی شرکت کند.

به این ترتیب، امید ایران ابتدا دو بازی پلی آف به صورت رفت و برگشت انجام می ‌دهد و درصورت پیروزی، وارد یکی از گروه‌ های شش گانه خواهد شد.

ایران اگر از راه یابی به المپیک لندن هم باز بماند، روند ناکامی این تیم در راهیابی به المپیک با احتساب چهار سال آینده، ۴۰ سال خواهد شد. شرح ناکامی های تیم امید ایران برای حضور در بازی های المپیک، در زیر آمده است.

۱۹۸۰ مسکو

Image caption آخرین حضور فوتبال ایران در المپیک به بازیهای 1976 مونترال باز می گردد

تیم ایران که در آن مقطع حرف اول فوتبال آسیا را می زد، موفق شد در رقابت های مقدماتی به میزبانی سنگاپور، با سرمربیگری حسن حبیبی و با شاکله تیم جام جهانی ۱۹۷۸ آرژانتین به المپیک مسکو راه پیدا کند. اما تحریم رقابت ها از سوی دولت وقت، مانع از تجربه چهارمین المپیک شد.

سوریه، عراق و کویت راهی المپیک شدند. کویت حتی به دور دوم هم صعود کرد و با شکست مقابل شوروی حذف شد.

سوریه که با خوش اقبالی، جای ایران را گرفته بود، موفق شد یک مساوی بدون گل از اسپانیا بگیرد اما در گروهش آخر شد.

۱۹۸۴لس آنجلس

تحریم رقابت های المپیک از سوی جمهوری اسلامی ایران باز هم تداوم پیدا کرد و فوتبالیست های ایرانی، این بار حتی در رقابت های مقدماتی هم شرکت نکردند.

عراق، عربستان و قطر با کسب سهمیه المپیک، راهی آمریکا شدند. هر سه تیم هم در گروه های خود آخر شدند.

بهترین نتیجه را بین تیم های آسیایی، قطر کسب کرد و موفق شد فرانسه را با تساوی ۲-۲ متوقف کند. البته در آن مقطع، بازیکنان حرفه ای حق حضور در رقابت های المپیک را نداشتند.

۱۹۸۸ سئول

تیم ملی فوتبال ایران با سرمربیگری پرویز دهداری، در مرحله پلی آف به میزبانی قطر، دو بازی رفت و برگشت با کویت انجام داد.

ایران بازی رفت را ۲ بر ۱ برد اما در بازی برگشت با یک گل باخت تا در تفاضل گل، حذف شود.

احمدرضا عابدزاده و جواد زرینچه ۲۰ ساله و صمد مرفاوی ۲۲ ساله از پدیده های آن تیم بودند.

از قاره آسیا، عراق به رغم این که درگیر جنگ با ایران بود، سومین حضور پیاپی اش در المپیک را تجربه کرد. چین به همراه کره جنوبی میزبان بازی ها، دیگر نمایندگان آسیا بودند. هیچ کدام از نمایندگان آسیا موفق به صعود از گروه خود نشدند.

۱۹۹۲بارسلون

Image caption افشین پیروانی از بازیکنان تیم امید در اوایل سالهای 1990 بود

در رقابت های فوتبال المپیک بارسلون، سقف سنی جایگزین شرط آماتور بودن شد. تیم ایران با سرمربیگری حسن حبیبی که از چهره هایی مثل خداداد عزیزی، یحیی گل محمدی، افشین پیروانی، جواد منافی و رضا شاهرودی بهره می برد، باز هم از صعود به المپیک بازماند.

معضل سربازی، بزرگترین حریف تیم ایران بود. به این ترتیب که تعداد بازیکنان این تیم برای اعزام به قطر، به ۱۶ نفر هم نرسید.

کره جنوبی، کویت و قطر از آسیا به بازی های المپیک راه یافتند. قطر از بقیه موفق تر بود. این تیم با غلبه بر مصر و تساوی مقابل کلمبیا، از گروهش صعود کرد اما در مرحله بعدی حذف شد.

۱۹۹۶ آتلانتا

تیم ایران حتی از دوره قبل هم پر مهره تر بود. نیما نکیسا، کریم باقری، مهدی مهدوی کیا، ادموند بزیک، مهدی پاشازاده، داریوش یزدانی، مهرداد میناوند، اسماعیل حلالی و ستار همدانی از جمله نفراتی بودند که باز هم با سرمربیگری حسن حبیبی، در دو بازی رفت و برگشت مقابل امارات ناکام ماندند.

این تیم بارها سرمربیانش را تغییر داد. یورگن گده آلمانی و حاجی انور پدیچ بوسنیایی، قبل از حبیبی سرمربیان این تیم بودند که خیلی زود برکنار شدند.

کره جنوبی، ژاپن و عربستان از آسیا جواز حضور در المپیک را کسب کردند.

ژاپن با گل ترویوشی ایتو، ۱ بر ۰ برزیل را شکست داد. این تیم مجارستان را هم از پیش رو برداشت اما به نیجریه باخت تا با دو پیروزی و یک شکست، در گل شماری ها از صعود باز بماند.

۲۰۰۰ سیدنی

Image caption حسین کعبی در سه دوره بازیهای مقدماتی المپیک عضو تیم امید بوده است

مهدوی کیا همچنان در تیم امید حضور داشت. علی کریمی، جواد نکونام، حسین کعبی، داریوش یزدانی و رسول خطیبی هم بودند. اما هدایت تیم به اگون کوردس آلمانی سپرده شد که پرونده دلایل جذب او هرگز باز نشد.

قبل از کوردس که تخصص اصلی اش بدنسازی بود، مدتی ابراهیم قاسم پور و سپس علی پروین در مقاطعی بسیار کوتاه سرمربی این تیم شدند.

بهمن ۷۷ وقتی کوردس تیم امید را برای بازی های دوستانه به ویتنام برد، درگیری فیزیکی علی کریمی با تورو کامیکاوا داور ژاپنی باعث شد کنفدراسیون فوتبال آسیا، ستاره ۲۱ ساله فوتبال ایران را به مدت یک سال حضور در کلیه رقابت های داخلی و خارجی محروم کند.

ایران در مرحله مقدماتی، در گروهی که بحرین و لبنان حضور داشتند هم موفق نبود. در مرحله نهایی، کره جنوبی چهارمین حضور پیاپی خود را تجربه کرد. کویت و ژاپن هم دیگر نمایندگان آسیا بودند.

ژاپن این بار بر خلاف دوره قبل اگرچه به برزیل باخت اما از گروهش صعود کرد. ژاپنی ها در ضربات پنالتی با اشتباه ستاره تمام دورانشان یعنی هیده توشی ناکاتا، ۵ بر ۴ به امریکا باختند تا باز هم تیمی از آسیا نتواند به نیمه نهایی المپیک صعود کند.

۲۰۰۴ آتن

مهدی رحمتی، حسین کعبی، محمد نصرتی، ایمان مبعلی و آرش برهانی از جمله نفراتی بودند که محمد مایلی کهن برای صعود به المپیک در اختیار داشت. اما ناکامی مقابل کره جنوبی باعث شد کره ای ها برای پنجمین پار پیاپی به المپیک برسند.

Image caption محمد مایلی کهن سرمربی گری تیم امید را در بازیها مقدماتی 2004 آتن بر عهده داشت

بعداً مشخص شد بازی تخته نرد در اردوی تیم ملی و واکنش شدید سرمربی تیم امید، منجر به ایجاد حاشیه در اردوی این تیم شده است.

در سیدنی، کره جنوبی به همراه ژاپن و عراق نمایندگان موفقی برای آسیا بودند.

کره و عراق به یک چهارم صعود کردند. کره جنوبی به پاراگوئه باخت اما عراق توانست استرالیا را حذف کند تا بعد از مدال برنز ژاپن در المپیک مکزیکوسیتی، اولیننماینده آسیا در نیمه نهایی فوتبال المپیک ها باشد. اگرچه این تیم هم مثل کره ای ها به پاراگوئه باخت و نتوانست به فینال برسد.

عراقی ها که از هوار ملا محمد بازیکن فعلی پرسپولیس و عماد محمد رضا آقای گل این فصل لیگ برتر از سپاهان سود می بردند، در دیدار رده بندی با تک گل آلبرتو جیلاردینو به ایتالیا باختند تا چهارم شوند.

۲۰۰۸پکن

حسین کعبی که بعداً ابهاماتی درباره صحت تاریخ تولدش مطرح شد، برای سومین دوره پیاپی بخت خود را در صعود به المپیک آزمود. ابتدا رنه سیموئز سر مربی برزیلی تیم ملی جامائیکا در جام جهانی ۱۹۹۸، به جای حسین فرکی سرمربی امیدها شد. اما در مرحله نهایی، وینگو بگوویچ کروات جای او را گرفت. تیم ایران در گروهی که عربستان، استرالیا و اردن هم حضور داشتند، در رده سوم قرار گرفت و حذف شد.

هیچ تیمی از غرب آسیا به المپیک نرسید. ژاپن، چین و کره جنوبی نمایندگان آسیا بودند که همگی حذف شدند.

۲۰۱۲ لندن

Image caption پانزدهم فروردین امسال فدراسیون فوتبال با غلامحسین پیروانی قطع همکاری کرد

این تیم با سرمربیگری پیروانی، در آفریقای جنوبی دو بازی دوستانه با تیم ملی بوتسووانا و تیم باشگاهی کایزرچیف انجام داد.

اختلاف بین فدراسیون فوتبال و کمیته المپیک بر سر نحوه اداره این تیم باعث شد اداره امور فنی و برنامه ریزی های تدارکاتی این تیم به طور کامل به فدراسیون فوتبال سپرده شود.

پیروانی و برادرش امیرحسین به دلیل آن چه غیر توهین آمیز بودن قرارداد شش ماهه عنوان شد، از ادامه همکاری با این تیم سر باز زدند تا این تیم در فاصله چهار ماه تا بازی های پلی آف، همچنان بدون سرمربی بماند.

آبان پارسال، محمد فنایی سرپرست این تیم نیز از قرارداد مجموعه فنی و سرپرستی این تیم با عنوان "قرارداد ترکمانچای" یاد کرده و گفته بود: هشت ماه هست یک ریال هم نگرفته ایم اما برای مجانی کار کردن باید حساب پس بدهیم.

از ابتدای سال ۲۰۱۰ میلادی در منطقه آسیا، ۲۴ تیم آسیایی در ۶ گروه رقابت خواهند کرد. دو تیم برتر هر گروه به مرحله بعدی راه می یابند و در سه گروه چهار تیمی تقسیم می شوند. سه تیم صدرنشین، راهی المپیک لندن خواهند شد.

مسیری نه چندان راحت برای تیمی که آخرین حضورش در المپیک، به بازی های ۱۹۷۶ مونترال باز می گردد.