نمایه سیاسی آفریقای جنوبی

تنوع، مشخصه بارز آفریقای جنوبی است. کشوری که در آن یازده زبان به رسمیت شناخته شده است، جایی که رهبران جوامع گوناگون آن از سران قبایل تا خاخام های یهودی را شامل می شود، کشوری که طبیب های سنتی با فاصله کمی از دلالان بازار بورس سهام به کار خود مشغول اند و بالاخره آفریقای جنوبی کشوری است که مسکن رایج در آن از زاغه تا قصرهای مجلل را شامل می شود. اما جوامع و اقشار گوناگون ساکن این کشور برای دورانی متمادی هیچ گونه حق و دخالتی در امور کشور نداشتند.

تا سال 1994 آفریقای جنوبی توسط حکومت اقلیت سفید پوستان اداره می شد. این حکومت چنان محکم به قدرت چسبیده بود که مبارزه برای تغییر و یا سرنگونی آن، پایان دادن به تبعیض نژادی و گسترش دمکراسی به غیرسفیدان چندین دهه ادامه یافت.

دولت سفید پوستان که در سال 1948 به قدرت رسید با سیاست خود که "آپارتایت" نامیده شد تفکیک و جدایی نژادی در این کشور را تقویت کرد. براساس این سیاست اجباری سفیدپوستان و سیاه پوستان باید در نقاط مختلف زندگی می کردند و حتی در هنگام سفر از اتوبوسهای جداگانه استفاده می کردند و در صف های معمول و روزمره نیز در دو ردیف جداگانه می ایستادند.

دولت آفریقای جنوبی در سالهای پس از جنگ جهانی دوم طرحهای بزرگ مهندسی اجتماعی را به اجرا گذاشت که از جمله آن کوچ دادن و اسکان مجدد صدها هزار نفر از سیاهپوستان در نقاط دیگر بود.

Image caption برای نخستین بار است که جام جهانی در قاره آفریقا برگزار می شود

در مقابله با گروههای مخالف از سرکوب نظامی شدید و حتی مسموم کردن مردم استفاده می کرد و برای حفظ حکومت سفید پوستان در جنوب قاره آفریقا در کشورهای همسایه دخالت کرده و بحران می آفرید.

در نهایت دولت آپارتاید آفریقای جنوبی با مذاکره و معامله خود را از قدرت کنار کشید و رهبری سیاسی جدید این کشور آشتی ملی را در دستور کار قرار داد. اما نابسامانی اجتماعی دوران طولانی و سخت حکومت آپارتایدتا مدتهای مدید ادامه خواهد یافت و حتی پس از تغییر سیستم سیاسی خود را به شکل بی قانونی، انفجار و بی ثباتی اجتماعی و فقر آموزش نشان می دهد.

آفریقای جنوبی با مشکلات بزرگی روبه رو است اما با پشت سرگذاشتن 4 دوره انتخابات سراسری موفقیت آمیز و چندین انتخابات محلی از زمان پایان حکومت سفیدپوستان به نظر می رسد که فرهنگ دمکراتیک در حال ریشه دواندن در این کشور است و حداقل برای اکثریت مردم این جامعه شرایط را فراهم کرده که در جستجو برای راه حل ها مشارکت و دخالت داشته باشند.

آفریقای جنوبی که ابر قدرت قاره آفریقا و بزرگترین اقتصاد این قاره است، از اواسط سال 2009 دچار رکود اقتصادی شده که دلیل آن کاهش و افت تولید چشمگیر در صنایع معدن و کارخانجات این کشور بود. اما همزمان صنعت ساختمان تحت تاثیر برگزاری جام جهانی فوتبال سال 2010 و سرمایه گذاریهای دولت رونق زیادی پیدا کرده است.

هنوز هم بخش زیادی از ساکنان این کشور فقیرند و رقم بیکاری بسیار بالاست. این شرایط زمینه ساز حملات خشونت آمیز گسترده علیه کارگران مهاجر در سال 2008 و تظاهرات وسیع ساکنان شهرک های فقیر و زاغه نشینان در تابستان سال 2009 بود.

تقسیم اراضی هنوز هم یک مسئله مشکل آفرین برای این کشور است. بخش اعظم اراضی کشاورزی هنوز در تملک زمینداران و کشاورزان سفیدپوست است. تاکنون سياست عمومی دولت در قبال این اراضی "معامله آزادانه در بازار" بوده است.

اما دولت اعلام کرده که در آینده در میزان مالکیت اراضی به شکل موثرتری دخالت خواهد کرد. هدف دولت انتقال مالکیت 30 درصد از اراضی کشاورزی به سیاهپوستان تا سال 2014 است.

آفریقای جنوبی از نظر تعداد مبتلایان به بیماری ایدز و ویروس اچ آی وی در جهان در مقام دوم قرار دارد. تقریبا یک نفر از هر هفت شهروند این کشور به ویروس اچ آی وی مبتلاست. براساس یک طرح بهداشت دولتی داروهای مقابله با این بیماری به طور رایگان در اختیار مبتلایان قرار می گیرد.

اطلاعات کلی

نام کامل: جمهوری آفریقای جنوبی

جمعیت: 50 میلیون (منبع سازمان ملل متحد- سال 2009)

پایتخت: پرتوریا( پایتخت دستگاه اجرایی دولت)، کیپ تاون (پایتخت دستگاه قانونگذاری)، بلوم فانتین(پایتخت دستگاه قضایی)

بزرگترین شهر: ژوهانسبورگ

مساحت: 22.1 میلیون کیلومتر مربع

زبانهای اصلی: یازده زبان رسمی از جمله انگلیسی ، افریکانز، سسوتو، ستسوانا، خوسا و زولو

مذاهب اصلی: مسیحیت ، اسلام ، آیین های بومی

طول عمر متوسط: برای مردان 50 سال و برای زنان 53 سال

واحد پول: یک رند برابر با صد سنت

صادرات اصلی: طلا، الماس ، فلزات و مواد معدنی، اتومبیل ، ماشین آلات

متوسط درآمد سرانه: معادل 5820 دلار آمریکا ( منبع : بانک جهانی سال 2008)

شناسه اینترنت: Za.

کد بین المللی تلفن : 0027

رهبران

Image caption جیکوب زوما نقش بسیار مهمی در تقویت کنگره ملی آفریقا در میان زولوها داشت

رئیس جمهوری: جیکوب زوما

جیکوب زوما رهبر کنگره ملی آفریقا در انتخابات سراسری ماه مه 2009 به مقام ریاست جمهوری انتخاب شد. او در یک خانواده زولو ( از قبایل اصلی کشور) در سال 1942 متولد شده و از سال 1959 تاکنون تقریبا تمام دوران بزرگسالی خود را در خدمت کنگره ملی آفریقا سپری کرده است. او در سال 1962 به شاخه نظامی این تشکیلات پیوست و سال بعد دستگیر شد. او به جرم توطئه برای سرنگونی دولت آپارتاید آفریقای جنوبی به ده سال زندان محکوم شد.

پس از آزادی از زندان کشور را ترک کرد و به یکی از چهره های مهم کنگره ملی آفریقا در خارج بدل شد. او در سال 1995 برای مشارکت در مذاکرات مربوط به پایان حکومت آپارتاید به کشور بازگشت.

جیکوب زوما نقش بسیار مهمی در تقویت کنگره ملی آفریقا در میان زولوها داشت. اکثریت مردمان این تیره بزرگ در اولین انتخابات دمکراتیک کشور در سال 1994 به حزب آزادی اینکاتا رای داده بودند. پس از آن آقای زوما در تشکیلات کنگره ملی آفریقا به مقام های ارشدی رسید و در سال 1999 در دوران ریاست جمهوری تابو امبکی به مقام معاونت ریاست جمهوری انتصاب شد.

در سال 2005 با اعلام جرم علیه وی به خاطر مشارکت در پرونده ای مربوط به قاچاق اسلحه موقعیت آقای زوما به شدت لطمه خورد و آقای امبکی وی را از مقام معاونت ریاست جمهوری برکنار کرد. پس از آن دادستانی کشور به خاطر فساد مالی علیه او اعلام جرم کرد و به فاصله کوتاهی نیز پرونده ای به اتهام تجاوز جنسی علیه وی تشکیل شد.

او سال بعد از اتهام تجاوز تبرئه شد و در دسامبر 2007 با توجه به حمایت جناح چپ و پوپولیست کنگره ملی آفریقا از وی، آقای زوما توانست در مبارزه بر سر رهبری این حزب تابو امبکی را شکست دهد.

به این ترتیب او آماده بود که در انتخابات سراسری سال 2009 برای مقام ریاست جمهوری به پیروزی برسد. اما اتهامات مربوط به فساد مالی ادامه و گسترش یافت. تا اینکه چند هفته قبل از برگزاری انتخابات دادستانی کشور با اتکاء به اینکه در پروند های فساد علیه وی اعمال نفوذ سیاسی صورت گرفته است آنها را مختومه اعلام کرد.

مخالفان مدعی شدند که این مسائل جزییات اداری مربوط به دادرسی است و آقای زوما باید برای پاسخگویی به این اتهامات محاکمه شود. در هر حال او در ماه مه سال 2009 در راس کنگره ملی آفریقا در انتخابات به پیروزی رسید.

رسانه ها

Image caption هنوز بخش بزرگی از جمیعت آفریقای جنوبی در زاغه ها زندگی می کنند

آفریقای جنوبی قدرت برتر رسانه ای در قاره آفریقا است و رسانه های الکترونیکی و مطبوعات متعدد آن جلوه ای از تنوع کم نظیر این کشور است.

شبکه های تلویزیونی دولتی و تجاری با سابقه برای سراسر کشور برنامه پخش می کنند و صدها هزار نفر از مردم مشترک شبکه های ماهواره ای هستند. مقررات زدایی سال 1996 به گسترش و افزایش ایستگاههای رادیویی منجر شد.

در شهر ژوهانسبورگ به تنهایی بیش از 20 ایستگاه رادیویی متفاوت برنامه پخش می کنند. از رادیو و تلویزیون دولتی آفریقای جنوبی گرفته تا ایستگاههای کوچک و محلی که برنامه های آنها روی مسائل ویژه هر بخش از جوامع ساکن این شهر متمرکز است.

طبق قانون اساسی رسانه ها و مطبوعات از آزادی کامل برخوردار هستند و معمولا این معیار رعایت می شود. اینطور به نظر می رسد که قوانین ، ضوابط کار و میزان دخالت سیاستگذاران در کنترل رسانه ها بسیار معتدل است و نشانه های چندانی حاکی از اعمال فشار و سرکوب خبرنگاران و کارکنان رسانه ها دیده نمی شود.

مجله ها و روزنامه مطالب و تحلیل هایی در انتقاد از دولت چاپ می کنند و رادیو و تلویزیون دولتی اکنون به نسبت دوران رژیم آپارتاید از استقلال بیشتری برخوردار است. با این همه در سال 2009 رادیو و تلویزیون دولتی آفریقای جنوبی دستخوش موج گسترده ای از رسوائی شد و به دنبال آن استعفاهای فراوانی در سطح عالی آن صورت گرفت. اکنون این موسسه رسانه ای درگیر یک بحران مالی شدید است.

آمارهای سال 2009 نشان می دهد که حدود 3/5 میلیون نفر کاربر اینترنت در این کشور وجود دارد که تقریبا ده درصد جمعیت را تشکیل می دهند. کارشناسان می گویند که هزینه دسترسی مانع مهمی در برابر گسترش استفاده از اینترنت است.

مطبوعات

- د استار: قدیمی ترین روزنامه شهر ژوهانسبورگ

- د سووتان: روزنامه عامه پسند شهر ژوهانسبورگ

- دیلی سان: روزنامه عامه پسند پر تیراژ

- بیلد : بزرگترین روزنامه مردم آفریکانز

- میل و گاردین: هفته نامه ای که دارای نسخه آن لاین نیز هست

- بیزنس دی: روزنامه

- فاینشنال میل: هفته نامه اقتصادی – مالی

- تایمز و ساندی تایمز: با سابقه ترین هفته نامه آفریقای جنوبی، نسخه روزانه آن فقط برای مشترکان چاپ می شود.

تلویزیون

- اس ای بی سی: رادیو تلویزیون دولیت که سه شبکه سراسری و دو شبکه پولی را هدایت می کند

- ا تی وی : شبکه مجانی و تجاری سراسری

- ام نت : شبکه تلویزیونی پولی با تماشاگران در سراسر قاره آفریقا

رادیو

- اس ای بی سی : رادیو و تلویزیون دولتی با 20 ایستگاه رادیویی منطقه ای و سراسری که به 11 زبان مختلف برنامه پخش می کند.

- چنل افریکا: بخش برونمرزی رادیو و تلویزیون دولتی که قاره آفریقا را هدف برنامه های خود قرار داده است.

- وای ام اف : ایستگاه رادیویی موسیقی پر طرفدار در شهر ژوهانسبورگ

- 720 تاک رادیو: رادیوی تجاری ، شامل خبر و برنامه های تفریحی و گفتگو در شهر ژوهانسبورگ

خبرگزاری

- ساوت افریکن پرس اسوسیشن ( سازمان خبری آفریقای جنوبی)- اس ای پی ای ( SAPA )