حاشیه های نیم قرن نقل و انتقالات در فوتبال ایران

مهدی رستم پور

حق نشر عکس ppp
Image caption هوار ملا محمد به همراه جاسم کرار دو بازیکن عراقی بودند که با پیوستن به ذوب آهن و استقلال، خبرسازترین خارجی های نقل و انتقالات شدند

فصل نقل و انتقالات لیگ برتر فوتبال ایران برای یازدهمین دوره این رقابت ها به پایان رسید.

ماجرای سقف قرارداد و زیر پا گذاشتن این قانون با استفاده از روش های غیر قانونی، بحث اول نقل و انتقالات امسال بود.

پرسپولیس با تمدید ۲۰ بازیکن فصل گذشته، بیش از دیگر تیم‌های تهرانی استخوان بندی خود را حفظ کرد.

راه آهن ری با سرمربیگری علی دایی فقط قرارداد ۱۳ بازیکن قبلی خود را تمدید کرد و در آخرین هفته نقل و انتقالات، موفق ترین تیم در یارگیری بود.

سایپای البرز حتی یک بازیکن خارجی را هم جذب نکرد.

استقلال فقط ۴ بازیکن لیگ برتری را به خدمت گرفت و تیم‌های پرسپولیس، سایپا و پیکان از هر ۶ سهمیه خود استفاده کردند.

راه آهن ری با جذب ۶ بازیکن از لیگ‌های پایین‌تر و همچنین ۱۴ بازیکن جدید، در این دو بخش بالاتر از سایر تیم‌های تهرانی قرار ‌گرفت.

جاسم کرار و هوار ملا محمد دو بازیکن عراقی بودند که با پیوستن به استقلال و ذوب آهن، خبرسازترین خارجی های نقل و انتقالات شدند.

شائبه جذب چند بازیکن با مبلغی بالاتر از یک میلیارد تومان، بارها در رسانه های ورزشی درج شده و حتی از چند بازیکن خاص نیز نام برده شد. در تاریخ فوتبال ایران، اولین نمونه از نقل و انتقالات پر سر و صدا به خاطر مبالغ هنگفت، به مسیح مسیح نیا تعلق دارد.

او در سال ۱۳۵۳ و در ازای ۳۰ هزار تومان، پرسپولیس را ترک کرد و به ابومسلم پیوست.

این مبلغ تا یک دهه بعد نیز همچنان رقم چشمگیری بود. سال ۱۳۶۵، رقم قرارداد سعید مراغه چیان با دارایی به عنوان رکورد جدید، سوژه های هفته نامه های ورزشی شد.

سال ۱۳۶۷ پرسپولیس ۱۰۰ هزار تومان به کریم باوی داد و صمد مرفاوی ۱۵۰ هزار تومان از استقلال گرفت.

در سال ۱۹۹۱ وقتی پرسپولیس در مرحله نیمه نهایی جام برندگان جام آسیا و در حضور ۱۲۰ هزار تماشاگر بر الهلال عربستان غلبه کرد، یوسف ال دوساری ستاره این تیم ابراز تمایل کرد که به ایران بیاید و برای پرسپولیس بازی کند.

علی پروین سرمربی پرسپولیس گفت؛ اگر بیاید فقط همان ۲۰۰ هزار تومانی که به بقیه می دهیم را دریافت خواهد کرد.

در آن سال ها از مهدی ابطحی که با هیچ رقم و پیشنهادی حاضر به جدایی از تیم وحدت نبود، به عنوان نمادی برای وفاداری به باشگاه یاد می شد.

باشگاه های خبر ساز

حق نشر عکس pp
Image caption استیل آذین با جذب حداکثری ستاره های فوتبال ایران از سوی عادل فردوسی پور مجری برنامه تلویزیونی ۹۰، اف سی هالیوود ایران لقب گرفت

۱۳۳۲- جمعی از ستارگان تیم تاج همراه با سرمربی خود به دلیل اختلاف با مسئولان این تیم، به باشگاه نادر پیوستند.

این بازیکنان، نادر افشار، رضا زمینی، ژرژ مارکاریان، پرویز کوزه کنانی، بیوک جدیکار، ایرج حاتم و علی دانایی فرد بودند.

۱۳۴۳- پاس تشکیل شد. فوتبالیست هایی که افسر شهربانی بودند از تیم های مختلف به پاس آمدند؛ محمد رنجبر، اصغر شرفی، حشمت مهاجرانی و حسن حبیبی از جمله این بازیکنان شاخص بودند.

۱۳۴۶ - کوچ شاهینی ها به پرسپولیس. شاهینی ها با سرمربی شان پرویز دهداری به پرسپولیس آمدند و یک قطب تازه در مقابل تیم پر طرفدار تاج را پایه گذاری کردند.

۱۳۴۷- عزیمت ستاره های دارایی به تاج خبر ساز شد. جلال طالبی و منصور پورحیدری آبی پوش شدند.

۱۳۴۸- شاهینی های پرسپولیس به پیکان رفتند. ایده تبلیغ محصول این شرکت منجر به جذب آن ها شد؛به جز عزیز اصلی، بقیه شاهینی های پرسپولیس به پیکان رفتند و قهرمان باشگاه های ایران شدند.

۱۳۵۶- باشگاه شهباز آخرین تیم خبرساز قبل از انقلاب بود. در این سال ناصرحجازی، رضا عادلخانی و غلامحسین مظلومی از تاج به شهباز پیوستند.

۱۳۷۰- باشگاه کشاورز وابسته به بانک کشاورزی تاسیس شد. اصطلاح کنایی" بازیکن پولکی" درباره برخی بازیکنان پرسپولیس و استقلال، از آن مقطع در ورزشگاه های ایران بر سر زبان ها افتاد.

این اتهامات و نارضایتی شدید هواداران باعث شد مجتبی محرمی از همان ابتدا قرار داد خود را لغو کند. جواد زرینچه هم در فصل بعدی به استقلال برگشت.

کشاورز در سال ۷۰ توانست سیروس قایقران را از ملوان و سیدعلی افتخاری را از استقلال رشت به خدمت بگیرد.

حمید علیدوستی از هما، ناصر محمدخانی از پرسپولیس به همراه قدرت مرادی و صبیح ساران از جمله بازیکنانی بودند که به کشاورز پیوستند.

این تیم بعداً مجید نامجو مطلق، فریبرز مرادی و مهدی ابطحی را هم به خدمت گرفت. آخرین شکار بزرگ کشاورز قبل از افول کامل، مرتضی کرمانی مقام در سال ۷۵ بود.

۱۳۷۱- سر و صدایی که بانک کشاورزی ایجاد کرده بود، باعث شد بانک تجارت هم وارد کارزار فوتبال شود.

حق نشر عکس ii
Image caption علی دایی ۲۳ ساله که در تیم تاکسیرانی بازی می کرد در سال هفتاد و یک راهی تیم فوتبال تجارت شد

علی دایی ۲۳ ساله که در تیم تاکسیرانی بازی می کرد راهی این تیم شد.

مهدی فنونی زاده، مارکار آقاجانیان، رضا احدی، مجید صالح، افشین پیروانی و محمد احمدزاده از دیگر بازیکنانی بودند که با سرمربیگری ناصر حجازی به بانک تجارت پیوستند.

در همین سال، پورا هم با مدیریت عبدالله صوفیانی در فوتبال ایران خبر ساز شد.

آن ها مرتضی فنونی زاده و رحیم یوسفی را از پرسپولیس جذب کردند.

کاظم سیدعلیخانی کاپیتان سابق پرسپولیس هم که در گسترش بازی می کرد، به این تیم پیوست.

محمدرضا شکورزاده، جواد منافی، رسول ذوالفقاری و عبدالوهاب اسلامی نیز دیگر بازیکنان پورا بودند.

در سال هایی که تیم ها در خوش بینانه ترین حالت، اردوهای تمرینی خود را در سرعین و رامسر برپا می کردند، این تیم حتی اردوی ایتالیا را هم تجربه کرد. ۱۳۷۳- بهمن هم به چرخه فوتبال پیوست و حمید استیلی را به اتفاق محمد خاکپور از پرسپولیس جذب کرد.

آن ها در ادامه، علی اصغر مدیرروستا، علی اکبر یوسفی، احمد سجادی، خداداد عزیزی، سیدمهدی ابطحی، نادر محمدخانی، مارکار آقاجانیان، ستار همدانی، علی لطیفی، فرهاد مجیدی و چند بازیکن دیگر را نیز جذب کردند.

۱۳۸۴- امیر شاهرخ سلامیان مدیرعامل ۳ تیم مختلف کشتی آزاد در لیگ برتر ایران بود.

او با نظر حراست سازمان تربیت بدنی و بدون ذکر دلیل مشخص؛ فقط به درخواست فدراسیون کشتی وقت، از حضور در ورزش اول ایران منع شد. سلامیان نیز تیم فوتبال عقاب را خریداری کرد.

مهدی هاشمی نسب، فرزاد آشوبی، خداداد عزیزی، جورج توپالوویچ و چند ستاره دیگر به همراه مربیان و دست اندرکارانی مثل جلال طالبی، مارکار آقاجانیان، مجتبی تقوی، ایرج قلیچ خانی و سرادا گمالوویچ، این تیم را خبرساز کردند.

۱۳۸۹- استیل آذین با جذب حداکثری ستاره های فوتبال ایران از سوی عادل فردوسی پور مجری برنامه تلویزیونی ۹۰، اف سی هالیوود ایران لقب گرفت.

مهدی مهدوی کیا، فریدون زندی، علی کریمی، محسن خلیلی، سیاوش اکبرپور، حسین کعبی، حسین کاظمی، محمد غلامی و مدیران و مربیانی مثل سردار آجورلو، تومباکوویچ، علی پروین، محمود یاوری، افشین پیروانی و محمد خاکپور، به اتفاق در سقوط این تیم سهیم بودند.

نقل و انتقالات خبرساز در تاریخ فوتبال ایران

حق نشر عکس ppp
Image caption رفتن حسن روشن و علی پروین به تیم های تاج و پرسپولیس از خبرسازترین انتقالات دهه پنجاه بودند

اصطلاح "بمب نقل و انتقالات" را علی فتح الله زاده در دوره قبلی مدیریتش بر باشگاه استقلال بر سر زبان ها انداخت.

نمونه های زیر، فقط تعدادی از جابه جایی های جنجالی در تاریخ فوتبال ایران هستند که طی نیم قرن، از دهه های ۴۰ تا ۹۰ شمسی رخ داده اند.

۱۳۴۴ - علی جباری از راه آهن به تاج.

۱۳۴۷- پرویز قلیچ خانی از کیان به تاج. ۱۳۴۹- داریوش مصطفوی از تاج، علی پروین از پیکان و صفر ایرانپاک از شاهین اهواز همگی به پرسپولیس پیوستند. ۱۳۵۰- منصور رشیدی دروازه‌بان خوزستانی پرسپولیس و حسن روشن به تاج پیوستند.

۱۳۵۱- اکبر افتخاری از عقاب به پرسپولیس رفت.

۱۳۵۲- آندرانیک اسکندیان از آرارات به تاج آمد. جواد الله وردی از تاج به پرسپولیس رفت.

۱۳۵۳- مسیح مسیح نیا از پرسپولیس به ابومسلم مشهد، حسین کلانی از پرسپولیس به شاهین، حسن نظری از صنعت نفت آبادان به تاج.

۱۳۵۴- علیرضا عزیزی از هما به پرسپولیس. ابراهیم قاسم پور از صنعت نفت آبادان به شهباز.

۱۳۵۵- پرویز قلیچ خانی از دارایی به پرسپولیس، ابراهیم آشتیانی از پرسپولیس به اکباتان و ایرج دانایی فرد از پاس به تاج.

۱۳۵۶- محمد پنجعلی از ابومسلم به پرسپولیس، محمد صادقی از پاس به پرسپولیس، عبدالرضا برزگری از صنعت نفت آبادان به شهباز

۱۳۵۸- عباس کارگر از تهرانجوان به پرسپولیس.

۳۵۹- حمید علیدوستی از دارایی به هما.

۱۳۶۰- ناصر محمدخانی از بانک ملی به پرسپولیس.

۱۳۶۲- جعفر مختاری فر از دارایی و بیژن طاهری از راه آهن به استقلال.

۱۳۶۴- فرشاد پیوس از نیروی هوایی به پرسپولیس، مجید نامجو مطلق از بانک ملی به استقلال، شاهرخ بیانی از استقلال به پرسپولیس، محمدحسن انصاری فرد از تکاور به پرسپولیس، مرتضی یکه از هما به شاهین.

حق نشر عکس pp
Image caption رفتن مهدی رحمتی از مس به سپاهان و سپس بازگشت به استقلال از خبرسازترین انتقالات چند فصل گذشته لیگ برتر ایران بود

۱۳۶۵- سعید مراغه چیان و رضا نعلچگر از استقلال به دارایی. محمدرضا شکورزاده از شاهین به استقلال. ویگن زینلی از آرارات به دارایی. ۱۳۶۶- مرتضی کرمانی مقام از بنیاد شهید به پرسپولیس.

۱۳۶۷- مجتبی محرمی از نیروی زمینی به پرسپولیس. امیر قلعه نویی از شاهین به استقلال، صمد مرفاوی از دارایی به استقلال.

۱۳۶۸- محسن گروسی از استقلال به پاس.

۱۳۶۹- احمدرضا عابدزاده از تام اصفهان به استقلال.

۱۳۷۰- سیروس قایقران از ملوان به کشاورز.

۱۳۷۱- بهزاد داداش زاده از استقلال رشت به پرسپولیس.

۱۳۷۲- جواد منافی از پورا به پرسپولیس.

۱۳۷۳- احمدرضا عابدزاده از سپاهان و علی دایی از بانک تجارت به پرسپولیس. ادموند اختر از آرارات به استقلال.

۱۳۷۴- خداداد عزیزی از فتح به بهمن، مهدی مهدوی کیا از بانک ملی به پرسپولیس.

۱۳۷۵- ادموند بزیک از آرارات به پرسپولیس، محمدحسین ضیایی از شاهین به تراکتورسازی.

۱۳۷۶- فرهاد مجیدی از بهمن به استقلال، اسماعیل حلالی از تراکتورسازی به پرسپولیس.

۱۳۷۷- سیروس دین محمدی از شهرداری تبریز، داریوش یزدانی از برق شیراز و علی موسوی از پاس به استقلال. علی کریمی از فتح به پرسپولیس.

۱۳۷۹- مهدی هاشمی نسب از پرسپولیس به استقلال.

۱۳۸۰- مجاهد خذیراوی از صنعت نفت به استقلال.

۱۳۸۲- مسعود شجاعی از صنعت نفت آبادان به سایپا، پژمان نوری از ملوان انزلی به پگاه رشت.

۱۳۸۳- میثم بائو از شموشک نوشهر به استقلال، علی دایی از پرسپولیس به صبا باتری.

۱۳۸۴ – مهرزاد معدنچی از فجر سپاسی به پرسپولیس.

۱۳۸۵- علیرضا واحدی نیکبخت استقلال به پرسپولیس

۱۳۸۸- مهدی رحمتی از مس به سپاهان.

۱۳۸۹- خسرو حیدری از استقلال به سپاهان.

۱۳۹۰ – مهدی مهدوی کیا به داماش گیلان. بازگشت علی کریمی به پرسپولیس. بازگشت مهدی رحمتی و خسرو حیدری به استقلال.

مطالب مرتبط