مدال‌آوران ایرانی المپیک؛ رسول خادم

رسول خادم حق نشر عکس BBC World Service
Image caption رسول خادم از پرافتخارترین ورزشکاران تاریخ ایران است

رسول خادم از معدود کشتی گیران تاریخ است که از ۳۰ کیلوگرم نونهالان تا ۱۳۰ کیلوگرم بزرگسالان مدال گرفته. او همچنین یگانه کشتی گیر ایرانی است که در میادین رسمی بزرگسالان از ۴۸ کیلوگرم تا فوق سنگین روی تشک رفته.

سیزده ساله بود که در فینال نوجوانان ایران مقابل اکبر ارژند از همدان پیروز شد و روی سکوی قهرمانی ایستاد. دو سال بعد در ۱۵ سالگی به مصاف رقبای بزرگسال رفت. در رقابت‌های انتخابی جام تختی با حریفان باتجربه‌ای مبارزه کرد. شهرام آقاجانی را برد و به محمدرضا چایچی باخت، اما سرانجام جواز حضور در جام تختی سال ۱۳۶۵ در بندرعباس را کسب کرد.

رسول مقابل مجید ترکان اعجوبه ۴۸ کیلوگرمی ایران ۱۶-۱ شکست خورد. سال بعد با وجود اینکه هنوز در رده سنی نوجوانان بود، در مسابقات جوانان شرکت کرد و با شکست مقابل علیرضا محمدیان به مدال نقره ۶۳ کیلوگرم ایران رسید.

رسول خادم در هفده سالگی با تیم استان خراسان راهی جام یاشار دوغو شد.

در هجده سالگی در رقابت‌های جام تختی سال ۱۳۶۸، در تهران با شکست از داود قنبری روی سکوی دوم ۶۸ کیلوگرم ایستاد.

رسول به رقابت با حریفان سن و سال دار عادت کرده بود. به جام دان کلوف هم اعزام شد و همان سال در رقابت‌های امیدهای جهان نیز کشتی گرفت که حاصلش فقط یک شکست مقابل خینچیگاشویلی از شوروی و ایستادن روی سکوی سوم بود.

Image caption رسول خادم برای کسب طلای المپیک و دو طلای جهانی در سه فینال پیاپی ماخاربک خادارتسف را شکست داد

یک شکست از مصطفی میرعمادیان از دیگر نتایج این جوان جویای نام در سال ۱۳۶۸ است.

رسول بعد از اینکه در جام ریاست جمهوری کره شمالی مدال طلا را کسب کرد، برای اعزام به بازی های آسیایی پکن انتخاب شد. ۱۹ سال بیشتر نداشت و وزنش هر روز بیشتر می‌شد. در پکن ناگزیر شد ۵ هزار طناب در سونای ۹۰ درجه بزند تا سر وزن برسد. آنجا با یک شکست برابر پارک چانگ سون نقره گرفت.

پس از پکن، او دو وزن بالاتر را انتخاب کرد و به ۸۲ کیلوگرم رفت تا برادرش امیر هم در ۷۴ کیلوگرم کشتی بگیرد.

رسول پیش از حضور در المپیک بارسلون، در جام تختی ۱۳۷۰ در ساری قهرمان شد. دو دوره در رقابت های قهرمانی آسیا به میزبانی دهلی و تهران روی سکوی نخست ایستاد و در فینال هر دو رقابت نیز مقابل تومناست از مغلولستان به برتری رسید.

در رقابت های امیدهای جهان نیز مدال طلا را نصیب خود کرد. سال ۱۹۹۱ در مسابقات جهانی وارنا از گردونه رقابت ها خارج شد اما تجارب ارزنده ای برای مبارزه روی تشک های المپیک اندوخت.

المپیک ۱۹۹۲ بارسلون – برنز

رسول خادم ۲۱ ساله روبرت کوستیکی از لهستان را با نتیجه ۹-۰ مغلوب کرد. سپس دیوید هال از کانادا را ۵-۰ و پکا رائوهالا از فنلاند را ۸-۰ شکست داد.

اوج کار رسول مقابل صباح الدین اوزترک بود. کسی که سه ماه قبل از المپیک قهرمان اروپا شده بود اما مقابل رسول، نصیبی جز شکست ۳-۰ نبرد.

کوین جکسون از آمریکا که سال قبلش در وارنا بر رسول پیروز شده بود، این بار هم اگرچه پوئن اول را با زیر گیری عالی رسول از مچ پا به او داد، اما با سه خاک متوالی و برتری ۳-۱ نوار موفقیت های ستاره جوان ایرانی را قطع کرد.

رسول در دیدار رده بندی نیز مقابل کسی قرار گرفت که در مسابقات جهانی وارنا بر او چیره شده بود. خادم در نبردی انتقامی، این کشتی را ۶-۰ از هانس گشتوتنر آلمانی برد و روی سکوی سوم المپیک ایستاد.

رسول خادم پس از المپیک بارسلون به وزن ۹۰ کیلوگرم رفت و در مغولستان به مدال طلای آسیا رسید. جدیدی هم در ۱۰۰ کیلوگرم اول شد.

اما برای رقابت‌های جهانی تورنتو هر دو به جام دان کلوف اعزام شدند. به فینال رسیدند و در قابتی مهیج، جدیدی طلا گرفت و خادم نقره.

مسابقه انتخابی هم برگزار کردند که جدیدی در سالن مملو از جمعیت هفت تیر برنده شد و به وزن ۹۰ کیلوگرم آمد. خادم هم رفت ۱۰۰ کیلوگرم که حاصل آن حذف در تورنتو با شکست مقابل آلکسی پورنکو از اوکراین بود. جدیدی هم گرچه طلا گرفت اما عنوان او به خاطر استفاده از داروهای نیروزا پس گرفته شد.

رسول خادم در مسابقات جهانی ۱۹۹۴ استانبول با هنرنمایی خیره کننده‌ای از سد روبرتو لیمونتا از کوبا، کورتانیدزه از گرجستان، داگلاس آمریکایی و ماخاربک خادارتسف گذشت تا روی سکوی نخست بایستد. او در استانبول فقط یک کشتی راحت داشت که در دور اول مقابل محمد جایاز از سوریه بود.

رسول برای بیش از چهار سال، از مسابقات جهانی ۱۹۹۴ استانبول تا قبل از گودویل گیمز سال ۱۹۹۸، حتی یک بار هم شکست نخورد.

یک ماه و نیم بعد از استانبول در بازی های آسیایی هیروشیما، یک مدال طلای دیگر به دور گردن اعجوبه کشتی ایران انداخته شد که با بزکش‌های بی‌نقص خود، تمام رقبایش را منکوب می‌کرد.

در رقابت‌های 1995 قهرمانی آسیا در مانیل، مدال طلای دیگری به صندوقچه وزین افتخارات خادم افزوده شد. او سپس به آتلانتا رفت تا از عنوان قهرمانی جهان خود دفاع کند.

خادم پس از پیروزی بر نمایندگان مجارستان، کره جنوبی و مغولستان، مقابل سعید مورتازعلی‌اف ستاره اوکراینی به برتری رسید. در فینال هم مجددا ماخاربک خادارتسف را شکست داد تا دومین طلای جهانی را نصیب خود کند.

المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا – طلا

Image caption رسول خادم به عنوان مدیر تیم‌های ملی کشتی،تیم‌ها را برای المپیک لندن آماده می‌کند

المپیک در همان شهری برگزار شد که رسول سال قبل برای دومین بار، قهرمان جهان شده بود. کشتی گیر ۲۵ ساله‌ای که با زانوی مصدوم عازم آمریکا شده بود.

رسول ابتدا ویکتور کودی کشتی گیر غول پیکر نیجریه‌ای با سابقه ۱۱ قهرمانی در قاره آفریقا را ۶-۱ شکست داد.

اسلام بایرامکف از قزاقستان را ۴-۳ از پیش رو برداشت. جامبولات تدیف سرمربی سال های ۲۰۰۱ تا ۲۰۱۰ تیم ملی روسیه را نیز که عضو تیم ملی اوکراین بود ۳-۰ مغلوب کرد تا به فینال برسد.

سومین فینال پیاپی مقابل ماخاربک خاداراتسف با یک خاک و یک بارانداز، رای به قهرمانی رسول خادم در المپیک داد. پس از طلای موحد در المپیک مکزیکوسیتی، ایران ۲۸ سال بود که طلای المپیک نگرفته بود.

طبق اظهارات کیانوش اعتمادمقدم مربی بدنسازی وقت تیم ملی که برای المپیک لندن نیز با تیم ملی همکاری می کند، هاشمی طبا پس از مصدومیت رسول در مسابقات جهانی ۱۹۹۵ آتلانتا، حتی حاضر به پرداخت هزینه های درمانی او نبود و عقیده داشت که خادم تمام شده است.

اعتمادمقدم می گفت رسول به همین خاطر پس از المپیک نیز سکه‌های طلای اهدایی هاشمی طبا را پس فرستاد.

رسول در سال ۱۹۹۸ مجددا به روی تشک بازگشت تا این بار در وزن ۱۳۰ کیلوگرم و با رقبایی به مراتب سنگین تر کشتی بگیرد. در جام گودویل گیمز با دو شکست از آندره شومیلین و کری مک کوی به مقام چهارم رسید.

اما در رقابت های جهانی تهران با بدنی آماده‌تر تاماش ژوچیک لهستانی را ۵-۰ برد. الکس مودبادزه از گرجستان را ۹-۰ از پیش رو برداشت. یوری چوبیتکو از اوکراین را ۴-۰ مغلوب کرد. سپس آلکسی مدویدوف از بلاروس را ۳-۰ برد تا بدون از دست دادن امتیاز راهی فینال شود.

در فینال اما روبروی آلکسیس رودریگز کشتی گیر عظیم الجثه کوبایی ۶-۰ شکست خورد تا روی سکوی نایب قهرمانی بایستد.

رسول پس از چهار سال دوری برای مسابقات جهانی ۲۰۰۲ تهران نیز قصد کشتی گرفتن داشت. قرار شد رقابت انتخابی بین او و علیرضا حیدری برگزار شود. رسول حتی به جام لایپزیک آلمان رفت و دو دوره کشتی گرفت و دستش مقابل حریفان بالا رفت اما مصدومیت باعث شد درخواست تعویق انتخابی‌ها را کند.

امیررضا خادم رییس فدراسیون کشتی بود و محمدحسن محبی سرمربی. محبی گفت اگر نام حیدری را اعلام نکنند کناره‌گیری خواهد کرد. امیر خادم نیز هشدار محبی را جدی گرفت.

به این ترتیب، رسول فرصت کشتی گرفتن در تهران را پیدا نکرد و به عنوان سرپرست تیم ملی در مسابقات جهانی حضور یافت. یادداشتی کوتاه هم نوشت و حسرت خود از زحماتی که در ماه های اخیر متحمل شده بود را به روی کاغذ آورد.

در سال ۲۰۰۳ در فدراسیون محمدرضا طالقانی، مدیریت فنی تیم های ملی را برعهده گرفت و در رقابت های قهرمانی آسیا هم نتایج خوبی کسب کرد.

تیم ملی برای مسابقات جهانی ۲۰۰۳ نیویورک آماده می شد. خادم برای ایجاد تفنن در اردو، برنامه های مختلفی را تدارک دید که اجرای برنامه توسط جواد یساری در اردوی تیم ملی از آن جمله بود.

مرتضی فرجی نایب رییس وقت فدراسیون کشتی که از فدراسیون سوارکاری به این فدراسیون آمده بود به انتقاد شدید از خادم پرداخت.

فرجی پیش از آن هم در برنامه زنده تلویزیونی ورزش و مردم، از هاشمی شاهرودی رییس وقت قوه قضاییه خواسته بود اسدالله رضایی دبیر موقت فدراسیون کشتی را مقابل ساختمان این فدراسیون، با اجرای "مجازات شلاق"، متنبه کند.

فرجی معتقد بود عنوان شغلی رسول خادم (مدیرعلمی، فنی و فرهنگی) در این فدراسیون قانونی نیست. زیرا امور علمی به انستیتو مرتبط است و امور فرهنگی هم به روابط عمومی.

Image caption رسول خادم وارد شورای شهر شد اما در رقابت با قالیباف شکست خورد و نتوانست شهردار تهران شود

تقابل هاشمی طبا در سمت ریاست کمیته ملی المپیک با خادم نیز همچنان ادامه داشت. خادم ناگهان با اعلام انصراف از ادامه فعالیت، رنجنامه‌ای طولانی منتشر کرد و در متن آن برای ورزشی که "هاشمی طبا به عنوان مهندس ریسندگی و بافندگی" برایش تصمیم می‌گیرد ابراز تاسف کرد.

رسول خادم پس از آن راهی شورای اسلامی شهر تهران شد. در انتخابات شهرداری تهران به رقابت با محمدباقر قالیباف برخاست. انتخابی دشوار برای نمایندگان شورا که به نتیجه‌ای برابر انجامید. سرانجام رای هفتم را هم تیمی سابق‌اش علیرضا دبیر به قالیباف داد تا او با اکثریت نسبی ۷-۶ مجددا شهردار تهران باقی بماند.

او حالا پس از هشت سال مجددا به صحنه کشتی بازگشته و مدیریت تیم های ملی را پذیرفته است. رسول در المپیک لندن به هدایت تیم ملی کشتی آزاد ایران خواهد پرداخت.

کارنامه رسول خادم

۳۸ کیلوگرم: قهرمان نوجوانان ایران ۱۳۶۳ در همدان

۴۸ کیلوگرم: کسب مجوز جام تختی در ۱۵ سالگی

۴۸ کیلوگرم: رقابت در جام تختی بندرعباس ۱۳۶۵

۶۳ کیلوگرم: نایب قهرمان جوانان کشور ۱۳۶۶

۶۸ کیلوگرم: اعزام به جام یاشار دوغو با تیم خراسان - ۱۳۶۷

۶۸ کیلوگرم: نقره جام تختی در سال ۱۳۶۸

۶۸ کیلوگرم: اعزام به جام دان کلوف در دومیتروگراد - ۱۳۶۸

۶۸ کیلوگرم: امیدهای جهان ۱۹۸۹ اولان باتور – برنز

۶۸ کیلوگرم: قهرمان جام ریاست جمهوری کره شمالی ۱۹۸۹

۶۸ کیلوگرم: بازی های آسیایی ۱۹۹۰ پکن – نقره

۸۲ کیلوگرم: برنز جام تختی ۱۳۶۹ در تهران

۸۲ کیلوگرم: امیدهای جهان ۱۹۹۱ جمهوری چک – طلا

۸۲ کیلوگرم: قهرمان جام تختی در ساری - ۱۳۷۰

۸۲ کیلوگرم: اعزام به جان دان کلوف ۱۹۹۱

۸۲ کیلوگرم: قهرمانی آسیا ۱۹۹۱ دهلی – طلا

۸۲ کیلوگرم: عضو تیم ملی در مسابقات جهانی ۱۹۹۱ وارنا

۸۲ کیلوگرم: قهرمانی آسیا ۱۹۹۲ تهران – طلا

۸۲ کیلوگرم: المپیک ۱۹۹۲ بارسلون – برنز

۹۰ کیلوگرم: قهرمان جام تختی در اصفهان – ۱۳۷۱

۹۰ کیلوگرم: قهرمانی آسیا ۱۹۹۳ اولان باتور – طلا

۹۰ کیلوگرم: نایب قهرمان جام دان کلوف - ۱۹۹۳

۱۰۰ کیلوگرم: حضور در مسابقات جهانی تورنتو

۹۰ کیلوگرم: قهرمان جام تختی در تهران – ۱۳۷۲

۹۰ کیلوگرم: جام جهانی ۱۹۹۴ ادمونتون – سوم

۹۰ کیلوگرم: مسابقات جهانی ۱۹۹۴ استانبول – طلا

۹۰ کیلوگرم: بازی های آسیایی ۱۹۹۴ هیروشیما – طلا

۹۰ کیلوگرم: قهرمانی آسیا ۱۹۹۵ مانیل – طلا

۹۰ کیلوگرم: مسابقات جهانی ۱۹۹۵ آتلانتا – طلا

۹۰ کیلوگرم: قهرمانی آسیا ۱۹۹۶ شیائوسن – طلا

۹۰ کیلوگرم: المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا – طلا

۱۳۰ کیلوگرم: عنوان چهارم جام گودویل گیمز در نیویورک

۱۳۰ کیلوگرم: مسابقات جهانی ۱۹۹۸ تهران – نقره

۹۶ کیلوگرم: حضور در کاپ لایپزیک آلمان در سال ۲۰۰۲

مطالب مرتبط