مدال‌آوران ایرانی المپیک؛ علیرضا حیدری

علیرضا حیدری
Image caption علیرضا حیدری در المپیک آتن برنز گرفت

اولین روزی که آمد کشتی، ۱۱ ساله‌ای ۲۹ کیلویی بود. با برادرش به استخر مهرشهر کرج می‌رفت. شهرداری مهرشهر سالن کشتی هم داشت.

"اولین حریفم ۴۵ کیلو بود. کفش کشتی هم داشت اما من فقط جوراب داشتم. اما آنقدر امتیاز گرفتم که گریه کرد و با قهر از باشگاه رفت. سال های سال پس از تمرین، شکمم را می بستم به شیرآب چاه و سختی های زندگی و ورزش را تا حد اعلا کشیدم."

کاپیتان پیشین تیم ملی کشتی آزاد ایران و شاگرد ممتاز استاد محمد کرمانی از باشگاه شفق کرج، در المپیک آتن برای کسب مدالی مبارزه می کرد که در دو المپیک قبلی هم می‌توانست کسب کند.

برای المپیک آتلانتا جوان ۲۱ ساله ای بود که در وزن ۸۲ کیلوگرم، رقیبی سرشناس و عنوان دار به نام امیررضا خادم را پیش رو داشت. اما واهمه ای از مبارزه نداشت. با این حال منصور برزگر سرمربی وقت تیم ملی تشخیص داد خادم را که در سه سال گذاشته بدون مدال مانده بود، بدون انتخابی راهی آمریکا کند.

این در حالی بود که به رغم سوابق و پیشینه خادم، حیدری جوان نیز توانسته بود طلای امیدهای جهان و سپس طلای جام تختی در مشهد را نصیب خود کند. جایی که با وجود اصرار برزگر، امیر خادم روی باسکول وزن کشی نرفت.

همین ماجرا ده سال بعد برای رقیب همدانی حیدری تکرار شد و آنچه در سال ۱۹۹۶ بر حیدری رفته بود، این بار سعید ابراهیمی را مغموم کرد. ابراهیمی در انتخابی‌ها به قهرمانی رسید، اما نه عازم مسابقات جهانی شد و نه حتی فرصت کشتی گرفتن در بازی‌های آسیایی دوحه را پیدا کرد.

حیدری در مسابقات جهانی کراسنویارسک به مدال برنز رسید، قهرمان دانشجویان جهان شد و بیست روز بعد در ارتش‌های جهان هم طلا گرفت.

در تهران روی سکوی نخست آسیا ایستاد و سپس مدال‌هایی رنگارنگ را از تورنمنت‌ها و سایر رقابت‌ها کسب کرد.

در سال ۱۹۹۸ روی سکوی نخست جهان ایستاد. از آن به بعد هم تا مسابقات جهانی سال آینده کارنامه‌ای درخشان به جا گذاشت. مدال طلای بازی‌های آسیایی بانکوک را گرفت و سپس به یک وزن بالاتر رفت.

در جام جهانی اسپوکن بر تمام حریفانش غلبه کرد. در تاشکند نیز مجددا روی سکوی نخست آسیا ایستاد.

در مسابقات جهانی آنکارا تمام حریفانش را از پیش رو برداشت اما در فینال این وزن و در رقابتی جذاب، گرفتار فن "یک دست و یک پا"ی سعید مورتازعلی­‌اف از روسیه شد و با اینکه سه امتیاز هم گرفت اما سرانجام ۴-۳ باخت تا روی سکوی دوم جهان بایستد.

در سال ۲۰۰۰ در جام جهانی فیرفاکس هم حرف اول را زد. مجموعه نتایج و عملکرد حیدری به گونه‌ای بود که به عنوان پرامیدترین ورزشکاران کاروان ایران، عازم المپیک سیدنی شود.

المپیک ۲۰۰۰ سیدنی - ششم

Image caption علیرضا حیدری در رقابت‌های جهانی 1998 تهران طلا گرفت

حیدری ابتدا رالف شرر از سوئیس را ۷-۱ شکست داد. در گام دوم با نتیجه ۶-۱ مقابل احمت دوغو از ترکیه به برتری رسید.

در دور سوم روبروی الدار کورتانیدزه از گرجستان ایستاد و با یک امتیاز شکست خورد. برای کسب عنوان پنجمی نیز حاضر به انجام مسابقه با آفتاندیل زانتوپولوس از یونان نشد و در رده ششم قرار گرفت.

در سال ۲۰۰۱ در جام جهانی بالتیمور اول شد و یک ماه بعد در قهرمانی آسیا به میزبانی اولان باتور نیز روی سکوی نخست ایستاد.

در رقابت های جهانی ۲۰۰۱ صوفیه مغلوب همیشگی‌اش رالف شرر از سوئیس را از پیش رو برداشت. اما در برابر گئورگی گوگشلیدزه از روسیه با ضربه فنی شکست خورد و از دور مسابقات حذف شد.

در رقابت های جهانی تهران ۲۰۰۲ ابتدا عبداللطیف از عراق را شکست داد. سپس بر نماینده چین غلبه کرد. در گام بعدی و در سومین سال پیاپی از سد رالف شرر سوییسی گذشت.

در مرحله نیمه نهایی موفق شد وادیم تاسویف از اوکراین را مغلوب کند اما در فینال مجددا مغلوب الدار کورتانیدزه از گرجستان شد تا روی سکوی نایب قهرمانی جهان قرار بگیرد.

حیدری در بازی‌های آسیایی بوسان تک مدال طلای تیم ملی کشتی آزاد ایران را به گردن آویخت. مدال طلایی که در قهرمانی ۲۰۰۳ آسیا به میزبانی دهلی نو نیز تکرار شد.

در مسابقات جهانی ۲۰۰۳ نیویورک، به ترتیب بر سامسونکس از لتونی، گئورگی تورچیناوا از هلند، الکساندر شیماروف از بلاروس و دانیل کورمایر از آمریکا غلبه کرد.

در مرحله نیمه نهایی و در رقابتی که اعتراض بلغارها به داوری را در پی داشت، در قانون کمر تو کمر از سد کراسیمیر کوچف نیز گذشت و راهی فینال شد.

اجرای فن زیبای پیچ پیچک از الدار کورتانیدزه، ضمن به پل رفتن حیدری باعث شد تا او برای سومین بار از سد رقیب ایرانی اش بگذرد. جالب آنکه این کشتی غیر از تعیین برنده مدال طلای ۹۶ کیلوگرم، تیم قهرمان را هم مشخص می کرد.

گرجستانی ها به لطف همین طلا روی سکوی نخست جهان ایستادند.

اگر حیدری برنده می‌شد، ایران پس از مسابقات جهانی ۱۹۶۵ منچستر باز هم می توانست خارج از خانه به عنوان قهرمانی دست یابد.

المپیک ۲۰۰۴ آتن – برنز

حیدری پس از غلبه بر محمدحسین خالقی فر در رقابت انتخابی، پا به آوردگاه المپیک گذاشت.

دور اول خورد به الدار کورتانیدزه. گربه سیاه همیشگی اش که همواره او را ناکام گذاشته بود: "دیدم منصور خان (برزگر) ناراحت است از نتیجه قرعه کشی. گفتم نگران نباش. می برمش."

حیدری در ۸ دقیقه و بیست ثانیه با نتیجه ۳-۲ از سد هرکول گرجستان گذشت. پس از این مصاف سنگین و انتقامی، در دیداری راحت با حساب ۱۰-۰ آنتونی آدریان از برزیل را پشت سر گذاشت.

Image caption علیرضا حیدری در سال 2007 سرمربی تیم ملی کشتی آزاد ایران بود

رستم آقایف از جمهوری آذربایجان را ۵-۰ شکست داد اما در اثر ضربات خطای حریف، زیر چشمش بالا آمد.

در دیدار سرگروهی مقابل ماگومد ابراگیموف ازبکستانی ایستاد. او را در قهرمانی سال قبل آسیا شکست داده بود اما قبل از المپیک در جام اوماخانوف مغلوبش شده بود.

ابراگیموف که در فینال رقابت‌های جوانان جهان مغلوب خالقی فر شده بود، مقابل حیدری در نبردی جنجالی به برتری ۶-۴ رسید و فینالیست شد: "نمی خواستم در دیدار رده بندی بروم روی تشک. علیرضا دبیر آمد توی اتاقم و با من صحبت کرد. با وجود اینکه همچنان معترض بودم چرا از حقم دفاع نشده رفتم روی تشک."

حیدری در دیدار رده بندی و در ۷:۴۵ دقیقه با نتیجه ۳-۲ از کمند دانیل کورمایر آمریکایی عبور کرد تا روی سکوی سوم المپیک بایستد.

پس از المپیک

غیبت در رقابت های جهانی ۲۰۰۵ و صدور بیانیه‌ای در اعتراض به مربیان تیم ملی، او را یک سال از تیم ملی دور کرد. در تورنمنت جایزه بزرگ طلایی ۲۰۰۶ باکو باز هم مغلوب گئورگی گوگشلیدزه شد و نقره گرفت. پس از این کشتی با اعتراض به محمد بنا گفت: " چرا برزگر آمد کنار تشک؛ گفته بودم که دوست دارم شما مرا کوچ کنید".

در انتخابی های سال ۲۰۰۶ در فوق سنگین کشتی گرفت و به فردین معصومی باخت اما در وزن آرمانی خودش به مسابقات جهانی رفت. ابتدا برای سومین بار مقابل کورمایر آمریکایی پیروز شد و سپس برای سومین بار به گئورگی گوگشلیدزه باخت.

بعد از غلبه بر حریفان اهل اسلواکی و قرقیزستان، برای کسب مدال برنز مقابل روسلان شیخ اوف از بلاروس در ثانیه های پایانی مغلوب شد. او بیرون تشک چنان اشک می ریخت که همه اعضای تیم ملی متاثر شده بودند.

قهرمانی در بازی های آسیایی ۲۰۰۶ دوحه پایان کار حیدری در تیم ملی بود. سال ۲۰۰۷ سرمربی تیم ملی شد. تیمی که نتایج خوبی در باکو نگرفت.

حیدری برای المپیک بعدی مجددا پا به میدان گذاشت. به کاپ علی‌اف اعزام شد و مقابل ابراگیم ساگیدوف شکست خورد.

در رقابت های انتخابی تیم ملی پس از پیروزی بر جعفر دلیری، به مسابقات ادامه نداد و در پی مراسمی تاثرانگیز که خود نیز مانند دوستانش می‌گریست، رسما از صحنه خداحافظی کرد.

بعدا یک بار برای ریاست فدراسیون کشتی ثبت نام کرد اما سپس در اعتراض به نحوه برگزاری انتخابات انصراف داد.

برای المپیک لندن، در ۳۷ سالگی اعلام کرده است که اگر تیم ملی به وجودش نیازی داشته باشد حاضر است مجددا روی تشک برگردد.

مطالب مرتبط