مدال‌آوران ایرانی المپیک؛ مسعود جوکار

مسعود جوکار
Image caption مسعود جوکار در تنها حضور خود در المپیک مدال نقره گرفت

مسعود جوکار در خانواده ای هشت نفره به دنیا آمد. خانواده‌ای متشکل از سه پسر و سه دختر که در ملایر زندگی می کردند. هر سه برادر دوبنده کشتی پوشیدند. دو نفرشان در المپیک به روی تشک رفتند و یکی‌شان هم مدال المپیک را به گردن آویخت.

پدرشان کارمند آموزش و پروش بود و نخستین معلم برادرانی که یکی پس از دیگری پا به روی تشک مبارزه گذاشتند.

ابتدا منوچهر بود که حال و هوای کشتی را به خانه آورد. مسعود مصطفی جوکار نفر بعدی بود. در بیست سالگی در کرمان روی سکوی نایب قهرمانی وزن ۵۴ کیلوگرم ایران ایستاد و درخشش او در رده سنی بزرگسالان آغاز شد.

مسعود در ۵۸ کیلوگرم نیز در سال ۱۳۷۸ در فریدونکنار نایب قهرمان ایران شد. همان سال در قزوین به علیرضا دبیر باخت و مدال نقره جام تختی را به گردن آویخت.

یک سال بعد در همین رقابت‌ها روی سکوی سوم ایستاد.

مسعود جوکار در سال ۲۰۰۰ عضو تیم ملی ایران در رقابت های قهرمانی آسیا بود. سال بعد از آن در سفر به آمریکا و حضور در جام جهانی بالتیمور توانست دلشاد منصوروف ازبکستانی را شکست دهد.

آن سال وضعیت جسمانی و فنی مطلوبی داشت اما فرصت حضور در رقابت های جهانی ۲۰۰۱ صوفیه به او داده نشد و بهنام طیبی در این وزن انتخاب شد و به بلغارستان رفت.

در آذر ۱۳۸۰ در همدان بی آنکه وزنش را بکاهد، در ۶۳ کیلوگرم قهرمان ایران شد. سال ۲۰۰۲ نیز همچون قبل، نتوانست رضایت امیررضا خادم رییس فدراسیون و محمدحسن محبی سرمربی وقت تیم ملی را جلب کند.

مصاحبه‌های انتقادی جوکار درباره آنچه او احجاف در حق خودش می‌دانست به جایی نرسید. برای رقابت‌های جهانی تهران این فرصت به محمد طلایی داده شد تا مدال بگیرد.

به این ترتیب جوکار همچون سال قبل که از حیث کارنامه سالیانه، حرف اول این وزن در ایران را می زد از رقابت های جهانی باز ماند تا مسافر بازی‌های آسیایی بوسان شود.

در بوسان اتفاقی نادر رخ داد. او که رقیب اهل کره شمالی را شکست داده بود، به دستور مربیان به هتل رفت تا استراحت کند. با وجود اینکه دوست داشت در سالن بماند و کشتی‌ها را نگاه کند، اما کادر فنی تحت امر فدراسیون خادم، او را روانه هتل کردند.

خروج از سالن همان و حضور نادربیک قرقیزستانی بر روی تشک همان، دست کشتی گیر قرقیزستان بدون انجام مسابقه بالا رفت و جوکار در اوج آمادگی، بدون شکست از دور رقابت‌ها حذف شد.

همراهان تیم ملی در آن مسابقات کم نبودند. اما نکته عجیب آن بود که هیچ کس خود را مقصر نمی دانست و در جمع مسئولین فدراسیون کشتی، کسی از جوکار که به شدت متضرر شده بود، عذرخواهی نکرد.

در سال ۱۳۸۲ که دو دوره جام تختی برگزار شد، او در دومین جام تختی بالاتر از حمید محمدنژاد و مراد محمدی قهرمان جام تختی شد.

پیش از المپیک در رقابت‌های گزینشی به میزبانی براتیسلاوا حضور داشت. در رقابت‌های انتخابی هم که زنده از شبکه سوم تلویزیون ایران پخش می‌شد، بار دیگر مقابل مراد محمدی به برتری رسید. از سد بهنام طیبی، مهدی حسین رضایی و بیژن چنگیزی فر هم گذشت تا مسافر آتن شود.

رقابت جوکار با چنگیزی فر از زیباترین کشتی های انتخابی برای المپیک آتن بود.

المپیک ۲۰۰۴ آتن – نقره

مسعود جوکار در دور نخست مقابل شاهیت پریزرنی از آلبانی به برتری ۸-۰ رسید. همین آلبانیایی سال ۲۰۰۷ شگفتی ساز مسابقات جهانی باکو شد. او مراد رمضان‌اف از مقدونیه را که برنده مراد محمدی بود شکست داد و روی سکوی سوم ایستاد.

پریزرنی یک سال قبل از المپیک آتن، در مسابقات جهانی نیویورک مقابل گرگو وولر از مجارستان پیروز شد تا عارف عبدالله‌یف از آذربایجان، با وجود یک شکست از این گروه سه نفره حذف نشود و در پایان نیز مدال طلا را به گردن بیاویزد.

جوکار در دور دوم مقابل بسیک آسلانیشویلی از یونان قرار گرفت که گرجی تبار بود. او مقابل دیدگان تماشاگران خودی، ۳-۲ به نماینده ایران باخت.

هماورد بعدی جوکار، کنجی اینویی از ژاپن بود که در دیدار قبلی بر دمیر زاخاردینوف از ازبکستان فائق آمده بود. اما جوکار او را هم ۵-۴ برد و روانه فینال شد.

Image caption مسعود جوکار بعد از دوره قهرمانی، وارد حرفه مربیگری شد

از توانایی رقیب ژاپنی همین بس که خود در دیدار رده بندی مقابل واسیلی فدروشین اوکراینی به برتری رسید و روی سکوی سوم ایستاد.

جوکار در فینال با نتیجه ۴-۰ به میگوئل کوئینتانا (پلنگ هاوانا) باخت و مدال نقره المپیک آتن را به گردن آویخت.

پس از المپیک تا مدتها از وعده وعیدهای تحقق نیافته گله مند بود. پیگیری هایش به نتیجه نرسید و سرانجام در مصاحبه با شبکه خبر گفت: "از تمام آن وعده ها که مقابل دوربین های تلویزیونی داده شده بود، فقط همین عنوان کارمندی در پتروشیمی نصیبم شد".

پس از المپیک آتن

مسعود جوکار در ادامه دوران قهرمانی‌اش به وزن ۶۶ کیلوگرم صعود کرد. در جام جهانی ۲۰۰۶ ساری همراه با حسن طهماسبی نمایندگان تیم ملی ایران بودند. آنجا اوگور کادیر از ترکیه را به راحتی شکست داد اما در رده بندی مجازی رقابت ها، چون کادیر در تمام کشتی ها به روی تشک آمده بود در رده نخست قرار گرفت.

جوکار در مسابقات جهانی ۲۰۰۶ گوانگجو هم عضو تیم ملی ایران بود. اما مشهود بود که فرصت حضور در رقابت های جهانی، پنج سال دیر به او داده شده است.

مسعود جوکار ابتدا مقابل فرانسون گیبون از پالائو با ضربه فنی به پیروزی رسید اما در دور دوم با نتیجه ۶-۱ به لئونید اسپریدونف از قزاقستان باخت تا از دور رقابت ها حذف شود.

او که در بازی های آسیایی بوسان با بداقبالی و بدون شکست حذف شده بود، در بازی های آسیایی دوحه نیز ناباورانه به باتزوریگ از مغولستان باخت. پیش از آن بر لئون چاب از کامبوج غلبه کرده بود.

دوحه آخرین حضور او در ترکیب تیم ملی بود اما پس از آن نیز همچنان روی تشک مسابقات حضور داشت. جوکار در مجموع سال های قهرمانی اش، دو طلا، دو نقره و یک برنز از رقابت های جام تختی به گردن آویخت.

او حالا جامه مربیگری به تن کرده است. سرمربی تیم کشتی آزاد شهدای ملایر در لیگ برتر شد. در کمیته فنی تیم ملی جوانان حضور داشت و یکی از مربیان تیم بزرگسالان در جام تختی هم بود.

هدایت تیم بزرگسالان استان همدان در رقابت‌های قهرمانی کشور از دیگر سمت‌های او در عرصه مربیگری، طی همین مدت کوتاهی است که از دنیای قهرمانی خداحافظی کرده است.

از نگاه کارشناسان کشتی، مسعود جوکار شم مربیگری خوبی دارد. به روز است و به کشتی روز جهان اشراف دارد. ضمن این که فنی بودن او، بر وزن و اعتبارش در وادی مربیگری می افزاید.

برادرش میثم که عضو تیم ملی ایران در المپیک پکن بود، همچنان در وزن ۸۴ کیلوگرم کشتی می گیرد اما فرصت حضور در دومین المپیک را از دست داد.

مطالب مرتبط