امیدهای ایران در المپیک؛ مهدی تقوی (کشتی آزاد)

مهدی تقوی حق نشر عکس IAWF
Image caption مهدی تقوی در اردوی تیم ملی با کمک رسول خادم، توانسته نقص فنی در زیرگیری از پای راست را برطرف کند.

سوشیل کومار قهرمان ۶۶ کیلوگرم سال ۲۰۱۰ مسابقات جهانی مسکو، در گفت و گو‌ با India today می‌گوید: "انتخاب بهترین نفر این وزن در جهان کار سختی است، اما مهدی تقوی از ایران و تاتسوهیرو یونیمیتسو از ژاپن، شانس‌های اصلی قهرمانی در المپیک لندن هستند."

مهدی تقوی­ کرمانی ۱۶ ساله بود که در مسابقات نوجوانان آسیا (۲۰۰۳- تایوان) روی سکوی سوم ۵۰ کیلوگرم ایستاد. اما در دوره بعد به میزبانی قرقیزستان و در یک وزن بالاتر، مدال طلا را به گردن آویخت.

سال ۲۰۰۶ در رده جوانان و در ۶۰ کیلوگرم، در امارات مجدداً صاحب نشان زرین شد. همان سال و در روز نخست رقابتهای کشتی آزاد جوانان جهان در گواتمالا، در مصاف با گئورگی ماکیشویلی از گرجستان به پیروزی رسید تا مدال طلای قاره ای را در مسابقات جوانان جهان نیز تکرار کرده باشد.

تقوی در این رقابتها چنان آماده و مسلط بود که حتی در نیمه نهایی مقابل زلیم خان از روسیه با نتیجه قاطع ۷-۰ به برتری رسید.

نخستین محک معتبر برون مرزی او در رده بزرگسالان، جام جهانی ۲۰۰۷ کراسنویارسک بود. در آن مسابقات نمایشی امیدوار کننده مقابل ماولت باتیروف قهرمان المپیک پکن ارائه کرد. مایک زادیک آمریکایی دارنده مدال نقره جهان را هم پشت سر گذاشت.

دو ماه بعد سختی های فراوانی متحمل شد تا در مسابقات قهرمانی ۲۰۰۷ بزرگسالان آسیا به سر وزن قانونی برسد. او در بیشکک به شینیا اوداتا از ژاپن باخت و به مدال برنز رسید.

دشواری ­های کاهش وزن

سه ماه بعد برای مسابقات ۲۰۰۷ جوانان جهان به میزبانی پکن، به رغم اصرار کارشناسان کشتی برای حضور تقوی در یک وزن بالاتر، محمود معزی پور سرمربی تیم ملی جوانان تاکید کرد که نمی شود از مدال طلای او در ۶۰ کیلو به سادگی گذشت.

تقوی نیز ۱۰ کیلوگرم از وزن بدنش را کاست. ابتدا آرتور آراکلیان از ارمنستان را برد و سپس لیوبومیر سیماک از اوکراین را مغلوب کرد.

اما خطر حذف شدن آنهم بدون شکست، او را تهدید می کرد! زیرا باید با برنده رقابت نمایندگان اسراییل و آفریقای جنوبی روبرو می شد. آن مسابقه حساس را رولاند هندریکس از رقیب اسراییلی اش برد.

جعفر اولیا سرپرست تیم ایران درباره آن مسابقه گفته بود: "برای تشویق کشتی گیر آفریقای جنوبی، مبلغی را به دلار به او پاداش دادم."

تقوی که از مهلکه حذف شدن گریخته بود، با پیروزی مقابل هندریکس از آفریقای جنوبی به نیمه نهایی رسید. ملی پوش وزن ۶۰ کیلوگرم ایران برای راهیابی به فینال، جبرئیل حسن اوف از آذربایجان را ۳-۱ مغلوب کرد.

تقوی و حسن اوف؛ بعداً دو مرتبه دیگر نیز با هم رویارو شدند که هر بار نیز تقوی پیروز بود. پس از پایان نخستین جدال تقوی و حسن اوف که در پکن به انجام رسید، برتری او مقابل نماینده بلغارستان در فینال، دومین قهرمانی اش در مسابقات جوانان جهان را رقم زد. این مدال طلا، مربیان تیم ملی بزرگسالان را نیز مصمم کرد که او را در همین وزن نگه دارند.

اما تقوی که در لیگ برتر نیز پنج بار در همین وزن به روی تشک رفته بود، دی ماه ۱۳۸۶ و علیرغم تمایل مربیان تیم ملی، گفت‌: در دو ماه ۳۰ کیلو کم کرده ام و دیگر خسته شده ام. در نهایت به این نتیجه رسیدم که برای همیشه به ۶۶ کیلو بروم.

حضور در المپیک پکن

در رقابت‌های گزینشی المپیک پکن که در سوئیس برگزار شد، مهدی تقوی در وزن جدید و با پیروزی ۵-۳ مقابل سرافیم بارزاکوف از بلغارستان قهرمان شد.

او توانست طلسم دهساله ناکامی‌های کشتی‌گیران ایرانی مقابل بارزاکوف را بشکند. بارزاکوف از سال ۱۹۹۸ تا رقابت های گزینشی در سوئیس، عباس حاج‌کناری، علیرضا دبیر، محمد طلایی، مسعود واحدی، علی اصغر بذری، مهدی سهرابی و سعید داداش پور را مغلوب کرده بود. آلبرت باتیروف از بلاروس نیز که قهرمان اروپا شده بود، در سوئیس مغلوب تقوی شد.

برای المپیک اما نابسامانی در تمرینات تیم ملی، از تقوی جوان و کم تجربه گرفته تا یزدانی و ابراهیمی مدعی و معصومی با تجربه، همه را متضرر کرد و غیر از مراد محمدی که برنز گرفت، بقیه آزادکارها مثل همه فرنگی کارهای اعزامی، یکی پس از دیگری از دور رقابت ها حذف شدند.

تقوی که حریف کانادایی را برده و به رمضان شاهین از ترکیه باخته بود، در اولین مبارزه خود در مرحله شانس مجدد به گاندری گارزون از کوبا هم باخت و از گردونه مسابقات بیرون افتاد.

حق نشر عکس Ali kaveh

او با وجود پیروزی ۴-۱ در تایم اول، مسابقه را واگذار کرد. تقوی در تایم سوم در حالی که می خواست حریف را خاک ‌کند، به بیرون از تشک رفت و امتیاز پیروزی را به رقیبش اعطا کرد. ضعف فنی در به ثمر نشاندن زیرگیری از پای مخالف، نکته ای بود که مانع از خاک کردن گارزون می شد.

طلای جهانی در دانمارک

سال ۲۰۰۹ مهدی تقوی کارنامه ای رویایی از خود به جا گذاشت. در جام جهانی تهران همه رقبایش از جمله جبرئیل حسن­اوف از آذربایجان را شکست داد و در رده بندی مجازی صاحب عنوان نخست شد.

در قهرمانی آسیا به میزبانی پاتایا، کشتی‌گیران پاکستان، ترکمنستان و کره شمالی را شکست داد و راهی دیدار فینال شد. تقوی در آغاز دیدار فینال با کول انداز برق آسای تاتسوهیروی ژاپنی غافلگیر شد اما در ادامه توانست برتری خود را به او دیکته کند.

او سپس به جام زیلکوفسکی در لهستان اعزام شد و همه حریفانش را از پیش رو برداشت. تقوی در فینال به دلیل حاضر نشدن رمضان شاهین قهرمان المپیک پکن از ترکیه، صاحب مدال طلا شد.

اوج درخشش تقوی در مسابقات جهانی ۲۰۰۹ هرنینگ دانمارک بود. در وزن ۶۶ کیلوگرم مهدی تقوی ابتدا شالوا آباجیف از گرجستان را مغلوب کرد. در مسابقه دوم موفق شد آندری استانیچ نایب قهرمان المپیک از اوکراین را ۲-۰ شکست دهد.

تقوی سپس به مصاف لئونید اسپریدونف قهرمان سال ۲۰۰۶ آسیا از قزاقستان رفت. تایم اول را با کلینچ به سود خود پایان داد و در تایم دوم در حالی که کلینچ به سود اسپریدونف افتاده بود، ملی پوش ایران پایش را از دست حریف خارج کرد تا این تایم را هم ۱-۰ برنده شود و به نیمه نهایی صعود کند.

محمد ایلکام از ترکیه را در نیمه نهایی شکست داد و در فینال هم از سد رسول ژوکائف از روسیه گذشت تا روی سکوی نخست جهان بایستد.

سال بعد در مسابقات جهانی ۲۰۱۰ مسکو مدافع عنوان قهرمانی بود. در کشتی با اختیار نوروزاوف از ازبکستان ۵-۱ پیروز شد. سپس مثل پارسال با استانیچ اوکراینی روبرو شد.

در وقت اول و درست در ثانیه آخر توانست او را خاک کند. در تایم دوم، تقوی بار دیگر حریف اوکراینی را در خاک نشاند و در ادامه با اجرای زیبای پیچ کمر، کار را تمام کرد.

در کشتی بعدی اما تقوی چپ گارد، برای دومین بار و باز هم به خاطر ضعف تکنیکی در زیرگیری از پای راست، مغلوب گاندری گارزون کوبایی شد تا پرونده اش در این رقابتها بسته شود.

در فینال ۶۶ کیلوگرم بازی های آسیایی گوانگجو هم باز معضل قدیمی زیرگیری از پای راست، مانع از قهرمانی او شد و نتوانست از سد تاتسوهیرو از ژاپن عبور کند.

تقوی در حالی به این میدان آمد که بند کفش‌هایش را چسب نزده بود و این مسئله، تاخیری در شروع مسابقه ایجاد کرد تا تمرکز تقوی را نیز به هم بریزد.

۲۰ ثانیه به پایان تایم اول، کشتی‌گیر ژاپنی با زیرگیری امتیاز گرفت و ۱-۰ برنده شد. در شروع وقت دوم تقوی بود که یونمیتسو را در خاک نشاند اما در ادامه خودش هم خاک شد. سپس روی زیرگیری تقوی، باز هم یونیمیتسو به پشتش رفت و یک امتیاز دیگر گرفت تا پیروزی را نصیب خود کند؛ انتقام شکست پاتایا را هم بگیرد.

طلای دوم در استانبول

در مسابقات جهانی ۲۰۱۱ استانبول، ابتدا دژان میتروف از مقدونیه را شکست داد. در کشتی دوم اینوکنتی‌یف از قرقیزستان را پشت سر گذاشت. داوران به دلیل ضربات خطای کشتی‌گیر قرقیز، یک امتیاز به ملی پوش ایران دادند تا وقت اول با همین امتیاز به سود تقوی به پایان برسد.

در تایم دوم و در ثانیه های پایانی اینوکنتی‌یف توانست تقوی را به پل بزند. در وقت سوم، تقوی موفق شد حریفش را در خاک بنشاند و برنده مسابقه شود. تقوی در دور بعد برنده رمضان شاهین را مغلوب کرد، یعنی علی شعبانووا از بلاروس.

نماینده ایران در ادامه موفق شد آدام باتیروف از روسیه را در سه تایم شکست دهد و ضمن راه یابی به نیمه نهایی، سهمیه المپیک را هم بگیرد.

در شروع این مسابقه هر دو کشتی‌گیر محتاط بودند تا کلینچ تعیین کننده باشد. گوی به سود باتیروف بیرون آمد و با خاک کردن تقوی، وقت اول را یک بر صفر برد.

در وقت دوم تقوی موفق شد باتیروف را در خاک بنشاند. در تایم سوم، باز هم این تقوی بود که با زیر گیری در ۱۳ ثانیه مانده به پایان مسابقه، حریفش را خاک کند و با این برد، انتقام شکست در جام جهانی ۲۰۱۰ مسکو را هم از باتیروف بگیرد.

در شب پایانی رقابت‌های کشتی آزاد قهرمانی جهان در استانبول، مهدی تقوی در فینال ۶۶ کیلوگرم رویاروی تاتسوهیرو یونیمیتسو از ژاپن به برتری چهار بر صفر رسید و ضمن گرفتن انتقام شکست بازی های آسیایی، برای دومین بار روی سکوی نخست جهان ایستاد.

مدال طلای آسیا در سال ۲۰۱۲ و سپس حضور در جام جهانی ۲۰۱۲ به میزبانی باکو، او را مهیای حضور در المپیک لندن کرده است. خصوصاً که در اردوی تیم ملی با کمک رسول خادم، توانسته نقص فنی در زیرگیری از پای راست را هم برطرف کند.

گرچه او مثل سایر هم تیمی هایش اعتراضاتی هم دارد و می گوید: " کشتی‌گیران از نظر مالی در شرایط خوبی قرار ندارند و فکر می کنند که باز هم بعد از المپیک در صورت کسب مدال، جوایز آن‌ها داده نخواهد شد، این باعث می شود قطعاً از نظر روحی مشکل پیدا می‌کنند و نتوانند نتیجه‌ خوبی بگیرند."

مهدی تقوی در توضیح این مسئله می گوید: "یک کارگر می‌داند که سر ماه حقوقش را دریافت خواهد کرد، اما کشتی‌گیر باید ۹ ماه در اردوی تیم ملی تمرینات پر فشار را تحمل کند و امیدوار باشد به کسب مدال طلای جهانی تا شاید مبلغی حدود ۳۰ یا ۴۰ میلیون تومان به او بدهند که تازه همین وعده هم در دو سال اخیر به تحقق نرسیده!"

تقوی در ادامه می گوید: کشتی‌گیران چه گناهی کرده‌اند که کشتی‌گیر شده‌اند؟ ما در شرایطی در اردوها حضور داریم که مدت‌ها باید از خانواده دور باشیم و این خود تاثیر منفی بر روحیه ما می‌گذارد. در استانبول خودم شاهد بودم که یکی از کشتی‌گیران ترکیه که به مدال طلا رسیده بود، همان شب مبلغی معادل ۵۰۰ میلیون تومان پاداش دریافت کرد، اما در ایران یک کشتی‌گیر اگر طلای جهان هم بگیرد، باز هم به اندازه یک بسکتبالیست درجه سه پول نمی‌گیرد.