زانوی پلنگ جویبار، طلسم آمریکایی ها را ۶۰ ساله کرد

رضا یزدانی حق نشر عکس Getty
Image caption رضا یزدانی با مصدومیت در کشتی نیمه نهایی از راه یافتن به دیدار پایانی 96 کیلوگرم باز ماند.

با رسیدن جک وارنر به فینال ۹۶ کیلوگرم کشتی آزاد المپیک لندن، ایرانی ها کسب مدال طلا در این رشته پرطرفدار را تقریباً مسجل می دانستند. زیرا رضا یزدانی در فینالی زودهنگام، مقابل عبدالسلام گادیسوف ستاره روسیه به برتری رسیده بود.

پس هم طلا در دسترس بود و هم فرصتی مطلوب برای قطع کردن نوار ناکامی مقابل رقبای آمریکایی در فینال المپیک ها.

شکست صادق گودرزی در فینال ۷۴ کیلوگرم المپیک لندن مقابل جردن باروز، سومین ناکامی متوالی کشتی آزاد ایران در فینال المپیک ها مقابل نمایندگان آمریکا بود.

رضا یزدانی ملقب به پلنگ جویبار که در سایت رسمی المپیک ۲۰۱۲ نیز منعکس شده، می خواست این طلسم کهنه را بشکند اما پس از رسیدن جک وارنر به فینال ۹۶ کیلو، کشتی گیر مازندرانی در نبرد نیمه نهایی مقابل والری آندریتسف اوکراینی مصدوم شد و از راهیابی به فینال بازماند.

نوار شکست های ایران در فینال های ایرانی-آمریکایی اگر در المپیک بعدی هم قطع شود، امتدادی ۶۰ ساله خواهد داشت. در فینال های یاد شده، آخرین بار غلامرضا تختی بود که در المپیک ۱۹۵۶ مبلورن، موفق شد حریف آمریکایی اش را ببرد و ایران را به مدال طلا برساند.

عبدالله مجتبوی – بیل اسمیت

در المپیک ۱۹۵۲ هلسینکی، جدول رقابت ها به صورت دوره ای بود و مسابقه فینال به معنای امروزینش نبود. عبدالله مجتبوی در ۷۳ کیلوگرم با غلبه بر پر برلین حریف سرشناس سوئدی، مطابق مقررات آن زمان فقط یک مساوی نیاز داشت تا قهرمان المپیک شود. اما بی آن که امتیازی بگیرد به بیل اسمیت باخت تا با همین شکست سوم شود.

ویلیام توماس اسمیت ملقب به بیل اسمیت با یک باخت به پربرلین، قهرمان شد و برای همیشه از دنیای قهرمانی خداحافظی کرد. پربرلین هم با یک شکست مقابل مجتبوی، دوم شد.

تختی – پیتر بلر

تختی که بوریس کولایف از شوروی را شکست داده بود، برای تبدیل نقره المپیک قبلی به مدال طلا، مقابل پیتر بلر آمریکایی قرار گرفت. او خود در یادداشت هایش، بلر را دارای «قدی رشید، بدنی ورزیده و خیلی قشنگـ» توصیف کرده که اندامی مشابه پرورش اندام کارها داشت.

تختی در آغاز آن جدال تاریخی و در همان نخستین اقدامش برای زیرگیری، پیشانیش به زانوی بلر خورد و دور چشم هایش ورم کرد. در عکس های به جا مانده از سکوی قهرمانی نیز سیاهی دور چشم تختی مشهود است.

در ادامه، بلر که هم نیرومند بود و هم تکنیکی، با اجرای فن تندر توانست تختی را به خطر بیاندازد. اما نماینده ایران با ۹ امتیازی که گرفت قهرمان شد و نمایندگان آمریکا و شوروی در دو سمت چپ و راست او قرار گرفتند.

عسگری محمدیان – جان اسمیت

عسگری محمدیان که در فینال المپیک ۱۹۸۸ سئول به سرگئی بلوگلازوف از نخبگان تاریخ کشتی باخته بود، در المپیک ۱۹۹۲ بارسلون هم مقابل یکی دیگر از فوق ستاره های تاریخ کشتی قرار گرفت.

جان اسمیت افسانه‌ای که شگرد و سبک زیرگیری های منحصر به فردش را کسی نتوانسته تقلید کند، با نتیجه ۶-۰ بر محمدیان غلبه کرد تا با شش مدال طلای جهان و المپیک از دنیای قهرمانی خداحافظی کند. عسگری هم دومین مدال نقره المپیکش را به گردن آویخت.

عباس جدیدی – کورت آنگل

فینال ۱۰۰ کیلوگرم المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا از پرحاشیه ترین فینال های کشتی آزاد در تاریخ المپیک هاست. رقابتی پر ابهام بین کورت آنگل از آمریکا. قهرمان سال ۱۹۹۵ جهان با عباس جدیدی که سال قبل بدون برخورد با آنگل، روی سکوی سوم دنیا ایستاده بود.

آدوخ هاسکو داور مغولی در جریان این مسابقه، در چند مورد به زیان کشتی گیر دوبنده آبی یعنی نماینده ایران سوت زد که نقد داوری آن دیدار، پیش از این در معرفی مدال آوران ایرانی در تاریخ المپیک ها در وب سایت بی بی سی فارسی منتشر شده است.

عجیب ترین صحنه مسابقه در ۶:۳۶ دقیقه رخ داد. جدیدی زیرگیری کرد و آنگل روی منطقه زون پا درهوا شد. سه یا حداقل یک امتیاز، پاداش اجرای فن بود. اما داور فقط نقطه وسط تشک را نشان داد.

ده ثانیه بعد جدیدی فن "یه پاروکار" را اجرا کرد و آنگل روی نشیمنگاه قرار گرفت و بلافاصله برگشت که طبق مقررات یک امتیاز دارد. اما البته باز هم امتیازی به جدیدی داده نشد.

سرانجام نیز حتی بدون در نظر گرفتن ابهامات، نتیجه ۱-۱ بود و اخطارها ۲-۲. داوران با یکدیگر مشورت کردند و سپس داور مغولی به وسط تشک بازگشت و آنگل را برنده اعلام کرد.

صادق گودرزی – جردن باروز

گودرزی در فینال مسابقات جهانی ۲۰۱۱ استانبول و پس از آن هم در جام جهانی ۲۰۱۲ باکو به باروز باخته بود.

ظهور کشتی گیر نیرومند آمریکایی، ادامه ای است بر چهره شدن نخبگان پرتعداد اوزان میانی و نیم­سنگین در آمریکا که از دهه ۷۰ میلادی به بعد می توان به نمونه هایی مانند دان گیبل، دیوید لی کمپ، کنی ماندی، کوین جکسون و براندون اسلی اشاره کرد.

گودرزی در فینال لندن، سیمای یک کشتی گیر جنگنده را نداشت. باروز در تایم اول زیرگیری کرد و یک امتیاز گرفت. در تایم دوم نیز گودرزی که حمله به صخره نیرومند پیش روی خود را بی فایده می دید، به آب و آتش نزد. مجدداً خاک شد و جدال برای نشان زرین را باخت.