فوتبال؛ ۳۵ ساله‌­های ایرانی و ۱۷ ساله‌­های اروپایی

به روز شده:  16:26 گرينويچ - چهارشنبه 02 ژانويه 2013 - 13 دی 1391
سهراب بختیاری زاده

سهراب بختیاری‌­زاده بازیکن ۳۸ساله صبای قم، بعد از هاملت می‌ختاریان ۳۹ ساله مسن‌ترین بازیکن لیگ بر‌تر ایران است

عبدالله ویسی سرمربی پیکان پس از شکست سنگین مقابل صبا قم در هفته هجدهم لیگ برتر فوتبال ایران گفت: «ما به تیم صبا نباختیم، به سهراب بختیاری‌زاده باختیم و مدیریت عالی‌­اش در زمین. نمی‌دانم بگویم خوشحالم یا متاسفم که بازیکنان بالای ۳۵سال همچنان در لیگ ما جزو بهترین­‌ها هستند.»

سهراب بختیاری‌­زاده ۳۸ساله است. چنانچه سرمربی پیکان طعنه زد، او فقط یکی از بازیکنان بالای ۳۵ سال در فوتبال ایران است که از کلیدی‌ترین مهره‌­های تیم­‌هایشان هستند.

دور برگشت لیگ برتر در حالی آغاز شد که رضا عنایتی ۳۶ساله از اصلی­‌ترین سوژه­‌های نقل و انتقالات بود. عنایتی متقاضیان سرسختی از جمله باشگاه استقلال تهران داشت اما مس کرمان به هیچ قیمتی حاضر نشد او را از دست بدهد.

آبی­­‌های تهران اما به جای عنایتی، بازیکنی را جذب کردند که یک­ سال هم از او بزرگ­تر است! فرهاد مجیدی ۳۷ساله. در این تیم کیانوش رحمتی ۳۴ساله، حسن اشجاری ۳۳ساله، نکونام ۳۲ساله و امیرحسین صادقی ۳۱ساله نیز از بهترین‌­ها هستند. استقلال هنگامی که خریدهای نیم­‌فصل را انجام می‌­داد، عباس محمدرضایی ۳۰ساله را هم به خدمت گرفت.

اوضاع مشابهی در تیم پرسپولیس برقرار است. تیمی که با رد کردن دروازه‌­بان­‌های جوان داخلی، سنگرش را به نیلسون ۳۶ساله سپرد. بهترین بازیکن این تیم در نیم‌­فصل اول از نگاه هواداران، مهدی مهدوی­‌کیای ۳۵ساله بود. محبوب­‌ترین بازیکن این تیم نیز علی کریمی ۳۴ساله است که هر وقت دچار مصدومیت­ شده، هم تیم ملی متضرر کرده هم پرسپولیس.

در تیم راه‌­آهن که سرمربی‌­اش به جوانگرایی شهره است، فرشید کریمی ۳۶ساله دروازه­‌بانی می­‌کند. محمد محمدی دیگر دروازه‌­بان این تیم هم ۳۵ساله است. حسین پاشایی در ۳۳سالگی از بهترین بازیکنان راه‌­آهن است. پیروز قربانی و ایمان رزاقی راد ۳۴ساله هستند. فرزاد آشوبی ۳۲ساله است و علیرضا عباسفرد در ۳۱سالگی چنان می‌­درخشد که کارلوس کی­‌روش او را به تیم ملی هم دعوت می­‌کند و مقابل تاجیکستان(بازی­ دوستانه) و ازبکستان (بازی رسمی) به میدان می‌فرستد.

اوضاع تراکتورسازی به همین منوال است. مهدی ثابتی ۳۷ساله چنان درخششی دارد که هم عقیل اعتمادی از فوتبال هلند آمده را نیمکت­‌نشین می­‌کند و هم محسن فروزان سنگربان جوان مورد علاقه "دن گاسپارت" مربی دروازه‌­بان­‌های تیم‌­ملی را.

فرهاد مجیدی

فرهاد مجیدی ۳۶ ساله در نیم فصل دوم لیگ بر‌تر، دوباره به استقلال پیوست

در این تیم پرطرفدار تبریزی مرتضی اسدی ۳۳ساله از بهترین­‌هاست. مهدی کریمیان یک­سال از او کوچک­تر است. محمد نصرتی، قاسم دهنوی، جواد کاظمیان و سیدصالحی ۳۱ساله هستند و در این بین دهنوی که تا ۳۰سالگی­‌اش بازیکن گمنامی بود، با پیشرفت چشمگیر در دهه سوم زندگی­‌اش به تیم ملی دعوت می­‌شود.

در تیم گهر دورود فرید عابدی ۳۵ساله است. نبی­‌الله باقری­‌ها در ۳۳سالگی برای صنعت­‌نفت آبادان توپ می­‌زند. حتی در تیم جوان فجرسپاسی که امتیاز ویژه استفاده از بازیکنان مشمول سایر تیم­‌ها را داراست، مجتبی ترشیز ۳۴ساله به میدان می‌­رود.

فرهاد کاظمی سرمربی ذوب­آهن در هر تیمی که مربیگری کرده به بازیکنان جوان میدان داده. اما او نیز نمی‌­تواند چشم از ساق­های مهدی رجب زاده ۳۴ساله بردارد. فولاد خوزستان به رغم استعدادهای بومی که در آکادمی خودش پرورش داده و راهی بقیه تیم‌­های فوتبال ایران کرده، مهره­ای نداشته تا از مهدی امیرآبادی ۳۳ساله و غیر بومی صرف­‌نظر کند.

داماش گیلان که حسن رودباریان و مهدی کیانی ۳۴ساله را دارد، پرسر و صداترین خریدش در نیم‌­فصل علیرضا واحدی نیکبخت ۳۲ساله بود. نیکبخت که متقاضیان دیگری هم داشت درباره علل تمایل تیم‌­ها، به خبرآنلاین گفته: «چون هجده‌­ساله‌­ها افتضاح هستند!»

بازیگردان سایپا ابراهیم صادقی ۳۳ ساله است و همسن حسین کاظمی در مس کرمان. در تیم صبا قم غیر از سهراب ۳۸ساله، بهمن طهماسبی، محسن خلیلی و مرتضی کاشی از جمله بازیکنانی هستند که از مرز سی سالگی گذشته‌­اند. آماری کمابیش مشابه در تمام تیم‌­ها.

فرایند بازیکن‌­سازی در دسته‌های پایین­‌تر و گسیل آن­ها به لیگ­‌ برتر نیز امیدوار کننده نیست. لیگ­ برتر و لیگ دسته­ اول در به‌کارگیری بازیکنان مسن تفاوتی با هم ندارند. پرویز برومند که بیست­ ویک سال قبل در فوتبال ایران مطرح شد، در ۴۰سالگی برای پارسه بازی می­‌کند و پیشنهاد از لیگ­ برتر هم دارد!

محمد نوازی ۳۸ ساله در شهرداری اراک بازی می­‌کند. ابوالفضل قدمیان سرمربی این تیم در مصاحبه با فارس­‌نیوز با ابراز خوشحالی از جذب نوازی، بر استفاده از او در بازی­‌های حساس تاکید کرده.

مهدی واعظی در شهرداری تبریز و قبل از او نادر غبیشاوی در ماشین­ سازی هم از ۳۷ساله­‌های موفق فوتبال ایران هستند.

عباس آقایی ۳۵ساله در آهن­ بافق بازی می­‌کند و چنان تاثیر گذار است که ماشاالله تفکری مدیرعامل باشگاه به ایرنا گفته: «شایعاتی که مبنی بر جدایی این بازیکن مطرح شده کذب محض است. او از بازیکنان تاثیرگذار ماست و حاضر به از دست دادنش نیستیم.»

مهدی مهدوی کیا

مهدی مهدوی کیا ۳۵ ساله در نیم فصل اول، یکی از بازیکنان کلیدی پرسپولیس بود

علی سامره و فراز فاطمی در مس سرچشمه مانند امیرحسین یوسفی در سایپا شمال، دیگر ۳۵ ساله­‌های موثر در لیگ آزادگان هستند. تعداد ۳۴ساله­‌های مطرح نیز فراوان است. مهدی شیری در تیم صدرنشین گسترش، علی نظرمحمدی در نساجی، احمد تقوی و مجید نورمحمدی در ابومسلم.

به‌­رغم تجمع معنادار و نقش کلیدی بازیکنان مسن در باشگاه‌ها، منتقدان کارلوس کی­‌روش لزوم دگرگونی سریع در فهرست تیم­‌ملی را با اشاره به نوگرایی تاریخی زدراوکو رایکوف اهل یوگسلاوی در سال ۱۳۴۸شمسی و پرویز دهداری در زمستان ۱۳۶۴ یادآوری می­‌کنند.

کارلوس کی‌­روش در بازی دوستانه ایران با موریتانی ۱۰بازیکن را برای اولین بار به میدان فرستاد که پیش از او فقط در دوران رایکوف و دهداری سابقه داشت. گرچه داستان بازی‌های رسمی برای سرمربی پرتغالی تیم­‌ملی ایران متفاوت است.

در جریان بازی­‌های غرب آسیا به میزبانی کویت، فرصت به جوانان پشت­خط تیم‌­ملی رسید اما کشف تازه‌­ای صورت نگرفت و پدیده­‌ای متولد نشد. زیرا بازیکنان موفقی مثل شجاع خلیل­زاده و یعقوب کریمی قبل از بازی­های غرب آسیا نیز سابقه بازی در تیم­‌ملی را داشتند.

برای استعدادیابی در ایران همچنان روش­‌های سنتی اعمال می­‌شود. در اغلب مدارس فوتبال ایران هنوز تعداد روپایی و توانایی دریبلیگ، ملاک کشف بازیکنان آینده‌­دار است. روند پرورش و ارتقای سطح فنی­‌شان نیز مانند نحوه کشف­شان.

اکثر نوجوانان مستعد فوتبال ایران وقتی به رده بزرگسالان می­‌رسند نه تسلط­‌شان بر رموز و فنون فوتبال حرفه­‌ای که صرفاً حجم عضلانی­شان افزایش یافته که آن­‌هم به تبع افزایش سن است.

کارخانه­‌های بازیکن‌­سازی در فوتبال جهان

الکس چمبرلین

الکس اکسلید چمبرلین ۱۹ ساله یکی از بازیکنان اصلی آرسنال است

میدان‌ ­دادن به بازیکنان هفده و هجده‌­ساله امری کاملاً مرسوم در لیگ­‌های اروپایی است. باشگاه­‌های اروپایی ضمن برخورداری از ساختارهای علمی و متد نوین در عرصه سازندگی، در امتداد رشد و پرورش استعدادها کاملاً صبور هستند. تاکه‌­فوسا کوبو یازده ساله از رده سنی نونهالان با انعقاد قرارداد رسمی در اختیار بارسلوناست و با فراگیری آکادمیک موازین فوتبال حرفه‌­ای، شاید مانند جرارد دلوفو در هفده‌­سالگی برای تیم اصلی بارسا بازی کند.

کسی متعجب نمی­‌شود وقتی سلتیک با گلزنی تونی وات ۱۸ساله (بازیکنی بسیار ارزان و گمنام) بارسلونا را شکست می­‌دهد. نوری شاهین از شانزده سالگی و با رضایت­نامه کتبی پدر و مادرش برای دورتموند بازی کرد. آلن هالیلوویچ شانزده‌­ساله در دینامو زاگرب متقاضیان سمجی در باشگاه­‌های بزرگ اروپا دارد. ویل هیوز از شانزده سالگی برای تیم بزرگسالان دربی­کانتی به میدان رفته و در هفده‌­سالگی عضو تیم امید انگلستان شده.

منچستر یونایتد آنخلو هنریکز را در هفده‌­سالگی از یونیورسیداد شیلی جذب کرد و نیک پاول هجده‌­ساله را نیز در ترکیب خود دارد. این بازیکنان در متن مسابقه عصبی نمی‌شوند. با سوت اشتباه داور یا توهین بازیکن حریف از کوره در نمی‌­روند. به‌­طور کلی، مجموعه اشباهاتی که برای بازیکنان زیر ۲۵ سال فوتبال ایران ذیل عنوان "کم­‌تجربگی" دسته‌بندی می­‌شود، از آن­ها سر نمی­‌زند. هجده‌­ساله‌­­اند اما مجرب، سن برای آن­ها فقط عدد است.

نیک پاول

از نیک پاول ۱۸ ساله بعنوان یکی از ستاره‌های آینده منچستر یونایتد نام برده می‌شود

ایکر مونیان در ۱۹سالگی بیش از صدبازی رسمی برای آتلتیک بیلبائو انجام داده و به تیم­‌ملی اسپانیا هم رسیده. همین وضعیت را آلکس چمبرلین در آرسنال و تیم­‌ملی انگلستان دارد. یا جولیان دراکسلر که در نوزده سالگی بیش از ۶۰بازی رسمی برای شالکه انجام داده و عضو تیم‌­ملی آلمان هم هست.

استفان ال­شراوی در ۱۹سالگی چنان در میلان چنان درخشید که به تیم­‌ملی ایتالیا هم رسید. ام­بایه نیانگ ۱۸ساله هم مثل او از سرمایه‌­های این تیم است. درخت تناور سازندگی در آث­‌میلان، میوه­‌های کال بسیاری مثل هاشم مستور ۱۴ساله هم دارد.

رحیم استرلینگ در هفده‌­سالگی برای لیورپول و تیم ملی انگلستان بازی می­‌کند، مثل دنیس پرلائه در اندرلشت. راس برکلی از همین سن برای اورتون بازی کرده و برای این­که روی نیمکت ننشیند و بیشتر میدان ببیند به شفیلدونزدی قرض داده شده. سرژه گنابری در آرسنال، تونی ویلنا در فاینورد و ژان­ماری دونگو در بارسا از دیگر هفده‌­ساله­‌های کارکشته فوتبال اروپا هستند.

ماتیو کواچیچ(دینامو زاگرب) مثل لوکاس اوکامپوس(موناکو) و صمد یشیل(لیورپول) هجده‌­ساله­‌هایی هستند که تابستان آینده، جذب آن­ها فقط برای متمول­ترین تیم­‌های اروپایی امکان­‌پذیر خواهد بود. لوکاس پیازون با همین سن برای چلسی پنالتی می­‌زند. دیود آلابا نیز در این سن بود که به بایرن­‌مونیخ پیوست. یورگن لوکادیا در آیندهوون هم هنوز دوسال تا بیست­‌ سالگی فاصله دارد.

شمار ستاره‌­های نوزده‌­ساله­‌های­ فوتبال اروپا چنان چشمگیر است که نمی­‌شود اسم همه‌­شان را آورد. پا به ­توپ­‌های چابکی چون رافائل واران (رئال­‌مادرید) روملو لوکاکو (وست بروم) آلکانترا (بارسلونا) و پل پوگبا در یوونتوس. آن­ها ناگهان چهره­ نشده‌­اند. مثلاً کانر ویکام ۱۹ ساله در ساندرلند، او سابقه ۹۰ بازی رسمی در سطح اول فوتبال بریتانیا را دارد.

ایکر مونیان

ایکر مونیان در ۱۹سالگی بیش از صدبازی رسمی برای آتلتیکو بیلبائو انجام داده است

لازار مارکوویچ هجده‌­ساله از باشگاه پارتیزان به تیم‌­ملی صربستان رسیده. ویکتور فیشر، کریستین اریکسن و جودی لوکوکی از همین سن به تیم­ اصلی آژاکس راه یافته‌­اند. مثل رودریگو ماچادو در بنفیکا یا لوکاس دین در لیل.

اما از تیم­‌ملی جوانان ایران که در رقابت­های ۲۰۱۲ آسیا دو گل به ژاپن زد و شش گل به کویت، فقط علیرضا جهانبخش است که در لیگ برتر بازیکن ثابت تیمش شده.

از ۲۲ نوجوان اعزامی به جام­‌جهانی ۲۰۰۹ نیجریه فقط پیام صادقیان(ذوب­‌آهن) میلاد غریبی و کاوه رضایی(سایپا) در لیگ­ برتر از بازیکنان کلیدی تیم­شان هستند. ایران در آن بازی‌ها با دو پیروزی صدرنشین گروه خودش شد. اما از تیم ژاپن که بدون کسب پیروزی در گروه خودش آخر شد، هفت بازیکن در لیگ­ حرفه‌­ای ژاپن مهره اصلی تیم­‌های خود هستند.

تازه این آمار بدون احتساب سه بازیکن ژاپنی­ است که از همان تیم راهی اروپا شده‌­اند. تاکاشی اوسامی پس از هجده بازی برای بایرن­‌ مونیخ به هوفن­هایم پیوست. یوشیدا تاکاگی در اوترخت هلند بازی می­‌کند. ریو میاچی نیز با قرارداد یک­ میلیون و دویست­ هزار پوندی برای ویگان اتلتیک توپ می‌زند.

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.