شطرنج‌باز انگلیسی، شب عید در تهران

به روز شده:  17:33 گرينويچ - چهارشنبه 06 مارس 2013 - 16 اسفند 1391

نایجل شورت در سال ۱۹۹۳ مقابل گری کاسپاروف روس شکست خورد و نتوانست قهرمان جهان شود.

نایجل شورت استاد بزرگ بریتانیایی شطرنج برای برگزاری بازی دوجانبه راهی تهران ‌می‌شود تا همراه با احسان قائم‌مقامی، یکی از مهم‌ترین رویدادهای ورزشی ایران پیش از پایان سال ۱۳۹۱ را رقم بزند.

سال ۱۳۸۷ هم مسابقه قائم‌مقامی برترین شطرنج باز ایران با آناتولی کارپوف قهرمان پیشین جهان در بیست دور برگزار شد. آن مصاف از حیث بازتاب رسانه‌ای، مهم‌ترین مسابقات شطرنجی است که تاکنون در ایران برگزار شده. جدال خبرسازی که حتی پخش زنده تلویزیونی هم داشت.

ماجرای نایجل شورت و ایرانیان اما کاملاً با قضیه آن شطرنج‌باز سرشناس اهل روسیه متفاوت است. شهرت شورت در دنیای ورزش فقط محدود به میز شطرنج و مهره‌های دو رنگ آن نمی‌شود. از طرفی او ده‌سال قبل هم به تهران آمد و بعداً نیز در دو نوبت مجزا، سرمربی تیم ملی ایران شد.

سال ۱۳۸۱ وقتی از طریق آتن وارد فرودگاه مهرآباد شد تا با همین احسان قائم مقامی که ۲۰ ساله بود بازی کند، گفت: «یکی از اهداف اصلی‌ام در برگزاری این مسابقه، شکل‌گیری روابط سیاسی و اجتماعی ایران و انگلیس است که امیدوارم این مسابقه‌ تاثیر مثبتی در بهبود روابط دو کشور داشته باشد.»

احسان و نایجل شش مرتبه بازی کردند و اعجوبه بریتانیایی، ۴-۲ حریف ایرانی و جایزه‌ پنج هزار دلاری را برد.

او در مراسم اختتامیه که علی کفاشیان معاون وقت دفتر امور مشترک فدراسیون‌های سازمان تربیت بدنی برگزار کرده بود، گفت: «ایران پتانسیل این را دارد که حرف اول شطرنج جهان را بزند. البته از پتانسیل تا تحقق، به ابزارها و اقدامات فراوانی نیاز است.»

بیان این اظهارات از زبان نایجل شورت، نمی‌توانست صرفاً به مثابه تعارف یا قدرانی از یک میزبانی خوب از سوی کشوری شرقی و میهمان‌نواز باشد. زیرا نایجل شورت، برجسته‌ترین شطرنج‌نویس جهان هم هست.

یادداشت‌هایش در رسانه‌هایی چون ساندی‌تایمز، دیلی تلگراف، دیلی میل و اسپکتیتور چاپ شده و شطرنج‌بازها و شطرنج‌دوست‌ها، سال‌هاست سلسله تحلیل‌ها و آنالیزهای او در وادی خانه‌های سیاه و سفید را دنبال می‌کنند.

نایجل شورت در این عرصه چنان حرفه‌ای است که حتی در سال ۲۰۰۵، وقتی تقریباً هیچ مهره‌ای را روی میز شطرنج جا به جا نکرد، یگانه درآمدش برای امرار معاش از طریق نویسندگی بود و تفسیر حرکت مهره‌ها.

توانایی تاویل و تسلط بر نگارش باعث شده نایجل شورت، جایگاهی متمایز از قهرمانان هم‌رده‌اش در دنیای این رشته ورزشی داشته باشد.

مسابقه احسان قائم مقامی از ایران و آنتولی کارپوف از روسیه

فقط ۱۸ ساله بود که از ساندی تایمز با او تماس گرفتند تا به خاطر بیماری پیتر کلارک، مطالب ستون شطرنج این روزنامه را تامین کند. درحالی‌که بسیاری حتی خواندن رسانه‌ها را نیز پس از این سن آغاز می‌کنند!

رویارویی نایجل شورت با احسان قائم‌مقامی که اولین استاد بزرگ شطرنج ایران است، در ۱۶ بازی شامل چهار مسابقه کلاسیک، چهار دیدار سریع و هشت نبرد برق‌آسا خواهد بود. این جدال از هجدهم تا بیست و دوم اسفند در آمفی تئاتر حقوق دانشگاه بهشتی تهران برگزار خواهد شد.

نایب قهرمانی جهان و مربیگری در ایران

نایجل دیوید شورت ۴۷ ساله در فینال خبرساز مسابقات جهانی سال ۱۹۹۳ مقابل گری کاسپاروف از کسب عنوان قهرمانی جهان بازماند. جالب آن‌که سیزده سال قبل از آن هم در فینال جوانان جهان به کاسپاروف باخته بود.

اما اگر حالا کاسپاروف وارد وادی سیاست شده، نایجل شورت همچنان دست به مهره است و ماه گذشته عنوان نخست یکی از معتبرترین مسابقات آزاد شطرنج دنیا در جبل الطارق را نصیب خود کرد.

غیر از برد و باخت هایش مقابل کاسپاروف، کارپوف، آناند و سایر نخبگان بلند آوازه شطرنج، سال‌ها تیم ملی بریتانیا را در المپیادهای شطرنج، مسابقات جهانی و قهرمانی اروپا هدایت کرده.

بارها قهرمان بریتانیا و کشورهای مشترک‌المنافع شده، از سکوی نخست قهرمانی اروپا بالا رفته، در المپیادهای شطرنج، طلای انفرادی سال ۱۹۸۶ در امارات و در سال‌های بعد هم سه نقره و یک برنز تیمی گرفته. او سال ۱۹۸۹ در مسابقات قهرمانی جهان مدال برنز انفرادی را روی میز شماره یک کسب کرد.

نایجل شورت تاکنون در تورنمنت‌های بیش از ۳۰ کشور به مقام اول رسیده و نشان‌ عضویت در امپراتوری بریتانیا را نیز از ملکه دریافت کرده.

او در بازی های آسیایی دوحه سرمربی تیم ملی شطرنج ایران شد که این تیم در رشته مختلط، پس از بازیکنان قدرتمند هندوستان و چین که جایگاه جهانی دارند روی سکوی سوم ایستاد. احسان قائم‌مقامی که حالا مقابل استاد خواهد نشست، الشن مرادی و آتوسا پورکاشیان اعضای آن تیم بودند.

موفقیت نایجل شورت باعث شد او سال بعد هم در ماکائو و بازی‌های آسیایی داخل سالن، سمت سرمربیگری ایران را احراز کند و کارنامه‌ای حتی وزین‌تر از دوحه به‌جا بگذارد که شامل یک نقره و دو برنز بود.

احسان قائم‌مقامی، الشن مرادی، همایون توفیقی، شادی پریدر، آتوسا پورکاشیان، شایسته قادرپور و میترا حجازی‌ پور، شاگردان او در سال ۲۰۰۷ بودند.

مهمان ورزش ایران در روزهای پایان سال ۱۳۹۱، کسی است که در ده سالگی با پیروزی بر ویکتور کورچنوی در یک مسابقه همزمان توانست استعداد چشمگیر خود در شطرنج را نمایان کند. او همچنین قبل از ۱۲ سالگی به مرحله نهایی مسابقات ملی بریتانیا رسید تا رکورد تازه‌ای در این کشور به جا بگذارد.

دو سال بعد به اتفاق جان نان و رابرت بلین قهرمان بریتانیا شد و در تورنمنت هاستینگز، قبل از این‌که به سن بلوغ برسد، درجه استاد بین‌المللی را کسب کرد که در آن زمان جوان‌ترین استاد بین‌المللی تاریخ محسوب می‌شد و حدنصاب بابی فیشر افسانه‌ای از آمریکا را هم پس از دو دهه فرو ریخت.

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.