درس‌های استقلال از یک شکست آبرومندانه آسیایی

Image caption فرهاد مجیدی بارها در بازی دیروز در تله آفساید گیری مدافعان تیم کره‌ای گرفتار شد

استقلال در مجموع دو بازی رفت و برگشت نتیجه بازی را مقابل نماینده کره واگذار کرد ولی بازنده‌ای سربلند بود. استقلال برای حمله و گلزنی بیشتر به میدان رفته بود که اتفاقات این بازی، خود درسی بود برای بازی‌های آینده کادر فنی استقلال.

آبی پوشان استقلال با سیستم «۱-۳-۲-۴» بازی را شروع کردند. استقلال در زمان حمله گاهی با ارسال توپ‌های هوایی و بلند به پشت دیوار دفاعی اف سی سئول، فرهاد مجیدی را در موقعیت مناسب قرار می‌داد که این کار می‌توانست با عقب برُدن خط دفاعی تیم کره‌ای از نظم کار گروهی و حملات آنها کم کند، ولی تیم کره‌ای فکر اینجا را کرده بود و با استفاده از تله آفساید مانع به ثمر رسیدن حملات استقلال می‌شد.

در این شرایط شاهد بودیم فرهاد مجیدی، بازیکن باتجربه استقلال، پنج یا شش بار در موقعیت آفساید قرار گرفت. خط دفاعی کره با این ترفند، همچنان در یک‌سوم میانی مستقر شده بود و در حملات تیمش حمایتی موثر داشت.

به عقیده من راه‌کار مقابله با «تله آفساید» در سیستم «تک‌فوروارد» بسیار ساده است. برای مثال فرض کنید فاصله پژمان نوری یا هر بازیکن دیگری که در پشت مجیدی بازی می‌کند، با او پانزده متر باشد.

آن‌گاه به هنگام ارسال پاس عمقی، به جای این که مجیدی به عمق فرار کند، نوری به طرف عمق خط دفاعی حرکت کند و در مقابل، مجیدی از عمقِ خط حمله به طرف میانه زمین برگردد. در این حالت، دفاع تیم اف.سی.سئول شاید غافلگیر می‌شد و نمی‌توانست با کمک تله آفساید، از به وجود آمدن موقعیت‌های مناسب برای استقلال جلوگیری کند.

استفاده و اجرای این برنامه، هرچند که پیچیده نیست، اما نیاز به تمرین قبلی دارد و در این حرکت جمعی، محاسبه زمان حرکات و ضربات، ضروری است.

سرعت پایین حملات، ایراد بزرگ استقلال و فوتبال ایران

نکته مثبتی که در بازیسازی استقلال دیده می‌شد، این بود که مهدی رحمتی در شرایطی که همبازیانش، نزدیک او بودند، برخلاف گذشته از ارسال‌های بی‌هدف توپ خودداری می‌کرد و همین نکته کوچک به بازیسازی استقلال و حفظ توپ این تیم کمک زیادی کرد.

مشکل اما اینجا بود که رد و بدل کردن توپ در نزد بازیکنان استقلال و انتقال آن از دفاع به حمله، سرعت کافی نداشت و این از مشکلات بزرگ تیم استقلال و بسیاری از تیم‌های فوتبال ایران است.

بر خلاف استقلال، تیم مهمان با حفظ توپ و تسریع بازی، حملاتی موثر ترتیب داد. در سیستم بازی استقلال، نقش پژمان نوری که به عنوان تغذیه دهنده خط حمله در پشت مجیدی حرکت می‌کرد، کم‌رنگ بود.

شاید بتوان گفت تنها فردی که در جلوی مدافعین استقلال، کم‌اشتباه و خوب بازی ‌می‌کرد ساموئل، بازیکن خارجی استقلال بود. سرعتِ کم بازی استقلال، به خاطر کمبود حرکات بدون توپ دو نفری و گروهی حساب شده در تیم بود. بر عکس استقلال، اِف.سی.سئول، در زمان حمله ‌می‌توانست با حمایت حساب شده از همدیگر، به آسانی به پشت دیوار دفاعی استقلال برسد.

«تاکتیک ترمیمی»، راهی برای بستن روزنه مرکز خط دفاعی

استقلال در زمان دفاع، در مرکز خط دفاعی‌اش آسیب پذیر است. شاهد بودیم که آشفتگی مدافعان میانی این تیم، موجب اشتباهات بزرگ و ایجاد موقعیت برای حریف می‌شد.

این نقطه ضعف می‌تواند در مسابقات لیگ هم مشکل‌ساز باشد. برای رفع این مهم، استقلال باید توازن خود را در زمان حمله و دفاع پیدا کند و به فکر ترمیم عمق خط دفاعی خود با استفاده از یک روش تازه باشد.

«تاکتیک ترمیمی» خط دفاع استقلال می‌تواند ترکیبی از دفاع منطقه‌ای باشد. با بازبینی به گل اول تیم کره‌ای و نقطه‌ای که بازیکن کره ای به دروازه استقلال شوت می‌زند، می‌بینیم نبود پرس، یارگیری و دفع توپ و عدم توجه به دفاع منطقه‌ای، موجبات گل را برای حریف فراهم کرده.

گل دوم تیم مهمان نیز به گونه‌ای، کار دفاعی استقلال را زیر سوال می‌برد. سؤال این بود که چگونه مهاجم حریف در فضای خالی پشت مدافعان، صاحب توپ شد!؟ موقعیتی که نهایتاً عمران‌زاده ناگزیر به ارتکاب خطا برای توقف مهاجم کره ای می‌شود.

بازیکنان کره‌ای؛ مسلط به بازی با دوپا

بازیکنان اف.سی.سئول در زمان مالکیت توپ، به خصوص با پاسهای اولیه و ساده در کناره‌ها و میانه زمین و حرکات منظم بدون توپ، خودی نشان می‌دادند. کره‌ای‌ها با ایجاد مثلث‌های حرکتی به یک شناخت منطقه‌ای، برای حفظ توپ رسیده بودند.

توجه داشته باشیم بازیکنان خط میانی و فورواردهای تیم کره‌ای با هر دو پا دریبل می‌زدند که این موجب شده بود در کناره‌ها موفق باشند.

این خود نشانه کار پایه‌ای و علمی در فوتبال کره جنوبی است. این تفاوت را ما در قدرت تمام‌کنندگی تیم کره‌ای مشاهده کردیم. در حالی‌که بازیکنان تیم استقلال چندین موقعیت گل خود را براحتی از دست دادند.

شاید این برتری تکنیکی و فنی بازیکنان کره‌ای به دلیل استفاده از امکانات و تجهیزات مدرن در تمرینات روزانه این تیم باشد که ظاهراً تیم‌های فوتبال ما از آن محروم بوده‌اند.

نکته دیگر که می‌تواند در آینده مورد توجه قرار گیرد، تغییر آهنگ بازی در شرایط مختلف است که می‌تواند نقشی روانی در زمانهای حساس برای تیم داشته باشد.

به عقیده من، مشکل بازی استقلال در این مصاف بین‌المللی مشکل کل فوتبال ماست. با توجه به اینکه برخی کارشناسان باور دارند که حضور مربیان خوب خارجی، به خودی خود می‌تواند این مشکل را حل کند، برعکس معتقدم برای فوتبال احساسی و غیر حرفه‌ای ما، فعلاً بیشتر از حضور مربیان حرفه‌ای خارجی، فراهم کردن شرایط زیر بنایی فوتبال واجب‌تر است.

فوتبال و حتی ورزش ایران نیاز به یک دگرگونی بنیادی دارد و توجه شایسته باید به ورزش مدارس، مثل کشورهای پیشرفته در ورزش، راهگشای اصلی مسائل ما دراین زمینه‌ها خواهد بود.