کسب چهار سهمیه لیگ قهرمانان آسیا؛ پیشرفت واقعی یا نمره قبولی؟

Image caption استقلال تهران یکی نماینده‌های ایران در این فصل لیگ قهرمانان آسیا، تا مرحله نیمه نهایی این مسابقات پیشرفت ولی در نهایت با شکست مقابل اف سی سئول از دور این رقابت‌ها حذف شد

رییس سازمان لیگ فوتبال ایران روزهای خوبی را سپری می کند. اگرچه هنوز کنفدراسیون فوتبال آسیا نظر نهایی خود درباره امتیاز بندی لیگ کشورها و تعداد سهمیه های فصل آینده لیگ قهرمانان را اعلام نکرده اما مهدی تاج با استناد به اطلاعاتی که AFC به اعضای کمیته مسابقات از جمله علی کفاشیان رییس فدراسیون فوتبال ایران ارسال کرده، پیشاپیش از امتیاز بالای ایران و کسب چهار سهمیه کامل خبر داده و تلاش کرده نقش خود را نیز در این موفقیت برجسته کند:" آمدم و ۹۰۸ امتیاز گرفتم که حدود ۲۰۰ امتیاز بالاتر از پارسال بود. حالا یکی دیگر بیاید این امتیازها را به ۱۰۰۰ برساند."

خبرگزاری ایسنا در حالی این نقل قول را از مهدی تاج منتشر کرده که امتیاز ایران امسال (۹۰۸.۴۷) نسبت به سال قبل (۸۱۳.۵) حدود ۹۵ امتیاز اضافه شده است که با رقم اعلام شده رییس سازمان لیگ، ۱۰۵ امتیاز فاصله دارد.

بنابر اعلام کنفدراسیون فوتبال آسیا قرار است امتیازبندی و تعداد سهمیه کشورها روز پنجم آذر اعلام شود که به احتمال زیاد کسب چهار سهمیه توسط ایران قطعی است.

طبق گفته های مهدی تاج ایران در امتیازبندی کمیته مسابقات بعد از ژاپن بیشترین امتیاز را در آسیا به دست آورده و در غرب آسیا هم بالاتر از بقیه کشورها قرار گرفته است. رییس سازمان لیگ این اتفاق را یک موفقیت بزرگ قلمداد کرده و حتی گفته ایران می تواند با پیشرفت در بخش تجاری جایگاه ژاپن را هم بگیرد اما سوال مهم اینجاست که این امتیازبندی چقدر اهمیت دارد و آیا واقعیت فوتبال ایران همین طور است که مهدی تاج جلوه داده است؟

نحوه امتیاز بندی

ایران در سال ۲۰۰۹ که لیگ قهرمانان آسیا با مدل جدید برگزار شد این مسابقات را با چهار سهمیه آغاز کرد اما رفته رفته شرایطش بدتر شد و حتی به دو سهمیه مستقیم و دو سهمیه غیر مستقیم در سال ۲۰۱۲ و سه مستقیم و یک غیرمستقیم در سال ۲۰۱۳ هم رسید.

در زمان محمد بن همام، مسئولیت بخش مسابقات ای اف سی به عهده سوزوکی ژاپنی بود و در مجموع تفکر غالب در کنفدراسیون این بود که باشگاه‌های قاره باید از نظر زیرساختی و استاندارسازی پیشرفت کنند تا توسعه پایدار در فوتبال آسیا به وجود بیاید.

در لیگ قهرمانان اروپا چون اغلب باشگاه‌های این قاره حداقل‌های لازم را دارند، سهمیه کشورها را نتایج فنی آنها تعیین می کند اما تیم بن همام بر این عقیده بود که در آسیا باید به توسعه امکانات اهمیت بیشتر داد تا باشگاه‌ها از هر نظر پیشرفت کنند.

همین موضوع باعث می شد که کشورهایی مثل ایران که فوتبال شان در زمینه اداری، تجاری و امکانات با عقب ماندگی های نسبی مواجه است در امتیازبندی ها به مشکل بخورند اما فشارهای این دسته از کشورها به ویژه بعد از رفتن بن همام و سوزوکی باعث شد که امتیازات فنی و نمره استادیوم‌ها نسبت به گذشته تاثیر بیشتر داشته باشد.

در حقیقت طبق تصمیم کمیته مسابقات و کمیته اجرایی کنفدراسیون، نمره استانداردهای فنی از ۱۰۰ امتیاز در سال ۲۰۱۱ به ۲۰۰ امتیاز در سال های ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ رسید و بخش استادیوم ها هم از ۵۰ امتیاز در سال ۲۰۱۱ به ۱۴۰ امتیاز در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ رسید.

در بخش فنی عملکرد چهار ساله تیم ملی و باشگاه‌های هر کشور در مسابقات بین المللی را ارزیابی می کنند که ایران امسال به خاطر حضور نسبتا موفق باشگاه‌هایش در چهار سال اخیر لیگ قهرمانان و همچنین نتایج خوب تیم ملی به ویژه بعد از صعود به جام جهانی امتیازات خوبی گرفته است و توانسته نسبت به گذشته در این بخش صعود کند و از ۱۳۳/۵ امتیاز در سال ۲۰۱۲ به ۷/۱۶۹ امتیازدر سال ۲۰۱۳ برسد. به این ترتیب در بخش فنی ۳۶ امتیاز بیشتر از سال قبل کسب شده است.

فقط نمره قبولی

در اینکه فوتبال ایران مثل سایر کشورها بر اثر گذشت زمان به نسبت گذشته خود پیشرفت داشته تردیدی نیست.

البته طبق نموداری که رییس سازمان لیگ در تلویزیون ارائه کرد تقریبا همه کشورهای مطرح قاره آسیا به غیر از ازبکستان شرایط بهتری نسبت به دو سال قبل کسب کرده اند و فقط ایران نبوده که پیشرفت کرده است.

به هر حال فشارهایی که کنفدراسیون فوتبال آسیا در این چند سال آورده باعث شده بخشی از اشکالات برطرف شود و ایران حداقل های لازم را به دست آورد. در واقع موفقیتی که مهدی تاج از آن صحبت کرده بیشتر رسیدن به نمره قبولی بوده تا رسیدن به استانداردهای بین المللی.

به طور مثال در بخش ورزشگاه‌ها که امسال ایران نمره زیادی کسب کرده، فقط ایراداتی که وجود داشته به صورت حداقلی برطرف شده تا ورزشگاه‌های معرفی شده درجه A بگیرند. یعنی اگر ورزشگاهی نورش تا سال قبل کمتر از حداقل استاندارد (۱۲۰۰ لوکس) بوده، بیشتر شده یا مثلا راه ورودی خبرنگاران و شخصیت ها جدا شده است.

آنهایی که در شهرهای مختلف ایران، مسابقات لیگ و جام حذفی را از نزدیک تماشا کرده اند به خوبی می دانند که ورزشگاه‌های ایران کیفیت بالایی ندارند و فقط با برطرف کردن و فقط بعضی از اشکالات برطرف شده اند تا نمره قبولی را بگیرند.

از طرفی دیگر ایران به دلیل اینکه لیگ‌اش تیم های بیشتری دارد، تعداد این ورزشگاه‌ها را که شرایط حداقلی برگزاری مسابقات را دارند به عدد ۱۲ رسانده اما کشوری مثل کره جنوبی که رییس سازمان لیگ از آن اسم برده، تعداد ورزشگاه‌هایی که معرفی کرده ۷ عدد بوده است.

ولی واقعیت قضیه این است که هیچ کدام از این ۱۲ ورزشگاه ایران کیفیت ورزشگاه‌های کره جنوبی را ندارند چه اگر غیر از این بود بازی‌های تیم ملی در ورزشگاهی غیر از آزادی هم برگزار می‌شد یا ایران در میزبانی تورنمنت های معتبر بین المللی هم پای کره جنوبی و بقیه رقیبان‌اش پیش می رفت.

ورزشگاههای ایران نه تنها با ورزشگاههای کره جنوبی قابل مقایسه نیستند بلکه نسبت به بسیاری از ورزشگاههای کشورهایی مثل قطر، امارات، عربستان و حتی ازبکستان نیز کیفیت پایین‌تری دارند.

به طور حتم نتیجه رقابت ایران بر سر میزبانی جام ملتهای آسیا ۲۰۱۹ با عربستان، امارات و عمان تا حدود زیادی این واقعیت را به تصویر خواهد کشید و اگر هم ایران توانست رقبای خود را مغلوب کند آن وقت تصاویر تلویزیونی جام ملتهای ۲۰۱۹ و میزان رضایت مسئولین کنفدراسیون و تماشاگران، می تواند تفاوت استادیومهای ایران با قطر ۲۰۱۱ و استرالیای ۲۰۱۵ را نشان دهد.

جایگاه واقعی؟

اگرچه رییس سازمان لیگ مدعی شده ایران حتی می تواند جایگاه ژاپن را کسب کند اما واقعیت فوتبال کشور چیز دیگری را می گوید.

نکته مهم تر این است که در پاره ای موارد تصمیم گیری کنفدراسیون برمبنای اظهارات خود کشورهاست و کنفدراسیون هم به اسناد و گفته های کشورها اعتماد می کند و تصمیم می گیرد.

به عنوان مثال ایران اعلام کرده که ۱۵ باشگاه‌اش مجوز حرفه ای دارند و طبیعتا این تعداد در کشورهای دیگر کمتر است اما جالب اینجاست که این مجوزها و صحت و سقم مدارک باشگاه‌ها را فدراسیون فوتبال تایید کرده نه یک ناظر بی طرف.

نکته مهم تر اینکه اگر ایران در رده بندی کلی جایگاه دوم را در آسیا کسب کرده و در غرب آسیا هم اول شده به این معنا نیست که در تمام آیتم ها اول یا دوم است بلکه کشورهای دیگری هم هستند که در سایر آیتم ها وضعیت بهتری دارند و در بعضی از آیتم‌ها نیز ترجیح داده اند که اطلاعات واقعی و همراه با سخت گیری را به کنفدراسیون ارائه کنند.

به هر حال برای اینکه در بلند مدت موفق شد و توسعه پایدار را تضمین کرد لازم است گاهی از موفقیت های کوتاه مدت و آنی صرف نظر کرد که فوتبال ایران ثابت کرده زیاد به این موضوع علاقه ندارد.