جام جهانی ۲۰۲۲؛ تدوین منشور حمایت از حقوق کارگران در قطر

حق نشر عکس Getty
Image caption کارگران مهاجر در قطر در شرایط دشوار و سختی در پروژه‌های مرتبط با جام جهانی مشغول به کار هستند

مسئولان برگزاری جام جهانی ۲۰۲۲ قطر با تدوین "لایحه منشور کارگری" سعی در حمایت از حقوق کارگران مهاجر به این کشور را دارند. براساس گزارش‌ها نزدیک به ۲۰۰ نپالی سال گذشته بر اثر فشار بیش از اندازه کار، در پروژه‌های عمرانی قطر جان باختند.

کنفدراسیون بین‌المللی اتحادیه‌های کارگری گفته اگر قانون فعلی کار در قطر پابرجا بماند تا سال ۲۰۲۲ یعنی زمان برگزاری جام جهانی قطر بیش از ۴۰۰۰ از کارگران جان خود را از دست خواهند داد.

قطر تا روز ۱۲ فوریه امسال فرصت دارد تا درباره نحوه تغییرات قانون کار در این کشور گزارشی را به فدراسیون بین المللی فوتبال ارایه کند.

آیین نامه ۵۰ صفحه‌ای جدید کارگری قطر با مشارکت سازمان بین‌المللی کار تدوین شده است. علاوه بر مرگ ۱۸۵ نفر در سال گذشته بر اثر عدم وجود موارد ایمنی در محیط کار و فشار زیاد کاری بسیاری دیگر از کارگران هم بر اثر این شرایط مجروح شده‌اند.

علاوه بر شرایط محیط کار، بسیاری از کارگران از شرایط زندگی در قطر شکایت داشته‌اند. اتحادیه‌های کارگری و گروه‌های حقوق بشری از شیوه استخدام قطر در کارگران که به آن شیوه "کفیلی" گفته می‌شود به شدت انتقاد کردند.

در این شیوه، کارگر مهاجر در اختیار شرکتی است که با حمایت او به قطر آمده است، این کارگران برای خروج از کشور نیاز به تایید آن شرکت دارند در غیر این صورت برای آنها خروجی صادر نمی‌شود.

در آئین نامه جدید که " استاندارد رفاهی کارگران" نام گرفته، جزئیاتی درباره کارهایی که کمیته اجرایی جام جهانی قطر در صورت تصویب آن قصد دارد انجام دهد مطرح شده است.

این کمیته در صورت قانونی شدن این لایحه می‌تواند شرکت‌های طرف قرارداد خود را که در ساخت پروژ‌ه‌های اصلی جام جهانی قطر نقش دارند را ملزم به اجرای آن کند.

در این لایحه از به طور مشخص از جام جهانی ۲۰۲۲ قطر نام برده شده تا موارد زیر به صورت اجرایی در آید:

  • سلامت و ایمنی – تلاش و ترویج برای برقراری فرهنگ سلامت و ایمنی در سطح جهانی
  • شرایط استاندارد اشتغال- پیروی از درخواست‌های کمیته عالی در رابطه با استاندارد‌های استخدام و قوانین مرتبط قطر
  • برابری- با همه کارگران باید بدون توجه به جنس، دین، ملیت، قومیت و نژاد به صورت برابر و عادلانه رفتار شود.
  • شان و منزلت- باید شان و منزلت کارگران را در طول زمان استخدام حفظ و به آن احترام گذاشته شود.
  • کارغیرقانونی- ممنوعیت کار کودکان، کار اجباری و قاچاق انسان
  • شرایط کار و زندگی- ایجاد شرایط امن و سلامت کار و همچنین شرایط استاندارد زندگی
  • دستمزد- پرداخت به موقع حقوق کارگران
  • شکایات- هرگونه برخورد با کارگرانی که از کمیته عالی برگزاری جام جهانی قطر درخواست‌های قانونی درباره استانداردهای اشتغال و سایر قوانین قطر دارند، ممنوع است.
  • دسترسی به اطلاعات- فراهم آوردن دسترسی راحت به اطلاعات دقیق درباره استاندارد و حقوق کارگران که کمیته عالی آن را تدوین کرده و یا بر اساس قوانین مرتبط قطر
  • آموزش- برگزاری دوره‌های آموزشی لازم برای کارگران که شامل دوره‌های سلامت و امنیت می‌شود.

حسن الذوادی، مسوول برگزاری جام جهانی ۲۰۲۲ قطر پس از مطرح شدن این انتقادات علیه کشورش گفته بود قطر به موضوع مشکلات کارگران توجه دارد. او گفته بود: "جام جهانی روی خون بی‌گناهان ساخته نخواهد شد، این موضوع برای هیچکس قابل قبول نخواهد بود، ما این مشکل را در قطر ریشه کن خواهیم کرد."

تئو سوانزسیگه یکی از اعضای بلند پایه کمیته اجرایی فیفا قرار است آخرین تغییر و تحولات درباره برنامه قطر درمورد بهبود وضعیت کارگران را بررسی کند. پس از تصمیم ماه اکتبر مبنی بر تایید برگزاری جام جهانی ۲۰۲۲ در قطر، سپ بلاتر قول داد که مسئله حقوق کارگران در این کشور را در دیدار خود با امیر قطر مطرح کند.