قرعه کشی جام ملتهای آسیا؛ ساز جدایی کی روش،بدشانسی میزبان، خوش شانسی هواداران

حق نشر عکس AP
Image caption تیم ملی ایران، با امارات، قطر و بحرین در گروه سوم جام ملت‌های آسیا در استرالیا همگروه است

مراسم قرعه کشی جام ملتهای آسیا ۲۰۱۵، چهارشنبه شب ششم فروردین در حالی برگزار شد که اتفاقات بیرون از سالن تئاتر ساختمان اپرا هاوس سیدنی، برای ایرانی ها مهم تر از اتفاقاتی بود که در سالن افتاد.

دقایقی پیش از شروع مراسم، کارلوس کی روش سرمربی تیم ملی ایران در حال صحبت با ژوروان ویرا سرمربی برزیلی تیم ملی کویت وارد سالن شد. زبان هر دوی آنها پرتغالی است و احتمالا درباره اینکه ممکن است با چه تیمهایی همگروه شوند، صحبت می کردند. لحظاتی بعد وقتی ویرا روی صندلی اش نشست و کی روش هم صندلی اش را پیدا کرد، از او پرسیدم چه تیمی را ترجیح می دهد که جواب داد:"مهم نیست. برای من فرقی نمی کند". پرسیدم نگران کره جنوبی که در سید ۲ قرار دارد، نیستید که گفت:"این را از مربی آنها بپرسید. من نگران هیچ چیز نیستم".

دقایقی بعد قرعه کشی آغاز شد و تیم ایران در گروه C در کنار امارات، قطر و بحرین قرار گرفت. وقتی مراسم به پایان رسید و ۱۳ مربی حاضر در سالن به میکسدزون آمدند تا نظر خود را درباره قرعه تیم‌های شان بگویند، همه انتظار داشتند کی روش هم صحبتهایش را روی جام ملت‌ها متمرکز کند اما او گلایه سر داد و ساز جدایی زد.

سرمربی تیم ملی در آغاز صحبت‌هایش به گروه ایران اشاره کرد و گفت:"من می گویم گروه قوی ای است چون تیم‌ها به هم نزدیک هستند و هم امتیاز می گیرند و هم امتیاز از دست می دهند. با این حال نباید برای شما فرقی داشته باشد که با چه تیم هایی همگروه هستید بلکه باید تلاش کنید همه حریفان تان را ببرید. البته ایران به خاطر تجربه ای که از جام جهانی به دست می آورد می‌تواند در سطح بالاتری ظاهر شود و برای گرفتن مدال مبارزه کند."

تا اینجا همه چیز عادی بود اما وقتی با این سوال مواجه شد که شما چقدر برای قهرمانی ایران شانس قائلید او سناریوی جدایی را کلید زد:" این را باید از مربی جدید و فدراسیون فوتبال سوال کنید. همه چیز بستگی به کادر فنی جدید و تدارکات فدراسیون دارد." از او سوال کردم شما الان اینجا هستید و در مراسم قرعه کشی جام ملتها شرکت کرده اید، چرا از جدایی حرف می زنید که در پاسخ گفت:" من الان سرمربی تیم ملی ایران هستم و مسئولم که در اینجا باشم. اما قرارداد من در آخر جولای تمام می شود و دیگر سرمربی تیم ملی ایران نیستم." دوباره سوال کردم یعنی امکان ادامه همکاری وجود ندارد که گفت:"تا الان نه. از این به بعدش را هم باید از فدراسیون فوتبال سوال کنید."

با توجه به شایعاتی که درباره اختلاف نظر مالی بین کی روش و فدراسیون فوتبال مطرح شده، در نگاه بدبینانه باید گفت که او دارد از موضع برتر، فدراسیون و وزارت ورزش ایران را برای قبول خواسته هایش تحت فشار می گذارد.خیلی ها عقیده دارند امضای قرارداد با نلو وینگادای پرتغالی برای تیم امید ایران، نشانه ادامه همکاری کی روش با فدراسیون فوتبال است. وینگادا دوست نزدیک کی روش است و با توصیه او سرمربی تیم امید شد تا هماهنگی بین تیم ملی و تیم امید بیشتر شود.

شاید اگر کی روش قصد جدایی داشت، وینگادا هم به ایران نمی آمد به همین دلیل این عده معتقدند کارلوس کی روش همان طور که قبلا هم برای مواردی خاص اتفاق افتاده، با هماهنگی فدراسیون ساز جدایی سر داده تا دولت و وزارت ورزش مبلغ درخواستی و خواسته های او را برآورده کنند.

حق نشر عکس AFP
Image caption کارلوس کی‌روش در قرعه کشی جام ملت‌ها اعلام کرد که پس از جام جهانی سرمربی تیم ملی ایران نخواهد بود

مرور اتفاقات دو دهه اخیر فوتبال ایران نشان می دهد که این فرضیات را نباید نادیده گرفت اما گلایه هایی که کی روش با رسانه های مختلف خارجی در میان گذاشت، از چیز دیگری حکایت می کرد؛ اینکه او به هیچ وجه از شرایط موجود در ایران راضی نیست و اگر پیشنهاد مناسبی دریافت کند، برای رفتن تردید نخواهد کرد.

آنجا که اصلا درباره شانس قهرمانی ایران حرف نزد و بارها کره و ژاپن را برتر از ایران نامید و حتی رنکینگ فعلی فیفا را زیر سوال برد:" الان رنکینگ فیفا منصفانه نیست چون کره و ژاپن در آسیا از همه بهتر هستند. این یک واقعیت است."

او می خواست از حرفهایش این طور نتیجه بگیرد:" فوتبال در دی ان ای ایرانی‌ها وجود دارد. مردم هم انتظارشان از تیم ملی بالاست و تیمی که به جام ملت‌ها می آید مسئولیتش این است که برای قهرمانی بازی کند. اما شما وقتی می توانید پیشرفت کنید که برنامه ریزی خوب و تدارکات مناسب داشته باشید. سه سال قبل که من به ایران آمدم هیچ کس فکر نمی کرد که به اینجا برسیم اما الان تیم دوم ما کویت را می برد. ما اگر صبر داشته باشیم همه چیز خوب می شود ولی اینها کافی نیست. وقتی برنامه ریزی و تدارکات خوب نداشته باشید نمی توانید به آنچه می خواهید برسید."

کی روش که با روی باز بیشترین مصاحبه را با دوربین های تلویزیونی و خبرگزاری های خارجی انجام داد و آخرین مربی ای بود که برای صرف شام به رستوران رفت، بالاخره حرف دلش را زد:" وقتی کمپ هایتان یکی یکی لغو می شود چطور می خواهید پیشرفت کنید؟ ما الان در تیم مان یک بازیکن هم نداریم که سابقه بازی در لیگ قهرمانان اروپا را داشته باشد اما سه حریف مان در جام جهانی، بازیکنان زیادی با تجربه بازی در لیگ قهرمانان اروپا دارند. ما مجبوریم این فاصله را با اردوهای خوب و تمرینات بابرنامه کم کنیم ولی برای این کار مشکلات زیادی داریم. ما برای جام جهانی به آماده سازی ویژه نیاز داریم اما همه چیز آن طور که می خواهیم پیش نمی رود."

این حرف‌ها نشان می داد که او از وضعیت موجود در فوتبال ایران راضی نیست و نمی توان روی ماندنش در تیم ملی، بعد از مسابقات جام جهانی حساب کرد. حالا اینکه فدراسیون فوتبال و وزارت ورزش چقدر این تهدیدها را جدی بگیرند و چه راه حلی برای نگه داشتن او پیدا کنند معلوم نیست.

بدشانسی میزبان

در گمانه زنی های قبل از قرعه کشی، مدام این بحث مطرح بود که چه تیمی ممکن است به کره جنوبی بخورد. امسال سیدبندی مسابقات بر اساس آخرین رنکینگ اعلام شده فیفا در ۱۳ مارس، انجام شده بود و در اصل می بایست کره جنوبی در سید یک باشد اما چون استرالیا میزبان جام است علیرغم حضور در رتبه ششم آسیا، در سید یک قرار گرفت و کره به سید ۲ رفت.

روزنامه های استرالیا پیش از قرعه کشی نوشته بودند که بدترین قرعه می تواند همگروهی با کره جنوبی و عراق که در سید ۳ است، باشد تا اینکه به کره جنوبی خوردند. البته با توجه به اینکه دو تیم دیگر این گروه عمان و کویت هستند، شانس صعود کره و استرالیا خیلی زیاد است اما اولا تضمینی برای صدرنشینی میزبان نیست و از طرفی هر دو تیم مدعی گروه B یعنی ازبکستان و عربستان، حریفان قدرتمندی هستند و هر کدامشان به استرالیا بخورند برای این تیم دردسر ساز می شوند.

در مورد ایران هم باید گفت بعد از چند دوره بدشانسی و برخورد با کره جنوبی در یک چهارم نهایی، این بار اگر در گروهش اول شود، با توجه به شانس بالای ژاپن برای اول شدن در گروهش، دیگر در یک چهارم به قدرتهای اول آسیا برخورد نمی کند و شانس صعودش به نیمه نهایی بعد از دو دوره ناکامی، زیاد خواهد بود.

مدل جدید جام ملتها؛ خوبیها و بدیها

جام ملتهای آسیا ۲۰۱۵ قرار است برای اولین بار به سبک جام جهانی برگزار شود. پیش از این بازی‌های هر گروه در یک شهر به صورت متمرکز برگزار می شد اما این بار بازی‌ها به صورت چرخشی در شهرهای مختلف برگزار خواهد شد. در این مدل، سفرهای بیشتری به تیم‌ها تحمیل می شود و نه تنها باعث خستگی بیشتر بازیکنان و مربیان می شود بلکه بار مالی زیادی برای کنفدراسیون فوتبال آسیا دربر دارد.

اما در طرف مقابل برگزاری به این روش باعث می شود که هم کشور میزبان بتواند اغلب تیم ها را به شهرهای مختلف بکشاند و چون تعدادی از تماشاگران هم با تیم کشورشان مسافرت می کنند، از نظر توریستی منفعت ببرد و نقاط مختلف کشورش را بشناساند و هم اینکه فرصت خوبی برای مردم هر شهر به وجود می آید که بیشتر تیم ها را از نزدیک ببینند.

برگزاری با این روش، فرصت خوبی برای ملیت های مختلف ساکن در هر شهر به وجود می آورد که بدون مسافرت، حداقل یک بازی کشورشان را ببینند و آن را تشویق کنند. به عنوان مثال از آنجایی که ایرانی‌های زیادی در استرالیا زندگی می کنند دیگر نیازی نیست برای تماشای بازی‌های تیم ملی در یک شهر خاص، کلی پول و وقت هزینه کنند و سفرهای طولانی را انجام دهند.

طبق قرعه کشی انجام شده، ایرانی های مقیم ملبورن، سیدنی و بریزبن این شانس را دارند که یک بازی تیم ملی را از نزدیک ببینند و ایرانی‌های دو شهر دیگر یعنی کانبرا و نیوکسل نیز ممکن است در مرحله بعد این شانس را پیدا کنند در صورتیکه با مدل قبلی، تنوع شهرها خیلی کم می شد و در کشور پهناوری مثل استرالیا، سفرهای طولانی مدتی را به هواداران تیم‌ها تحمیل می کرد.