استیون بیت آشور؛ متولد آمریکا، بازیکن ایران

حق نشر عکس Reuters

کارلوس کی‌روش ‌سرمربی تیم ملی فوتبال ایران از زمان شروع به کار همواره علاقه‌اش را برای جذب بازیکنان ایرانی تباری که در لیگ‌های معتبر خارجی بازی می‌کنند، نشان داده ، یکی از این بازیکنان استیون (مهرداد) بیت آشور است.

پدر او مسیحی ایرانی آشوری‌تبار و مادرش یک مسلمان ایرانی است. به همین مناسبت روزنامه «نیویورک تایمز» در مطلبی نسبتاً مفصل به این بازیکن پرداخته است. مطلب زیر ترجمه گزارش این روزنامه است که البته کمی خلاصه شده است:

در سال ۱۹۹۸ که جام جهانی فرانسه برگزار شد، استیون بیت‌ آشور ۱۱ سال داشت؛ جایی که آمریکا -کشوری که در آن به دنیا آمده- با ایران – محل تولد پدر و مادرش- مسابقه داد.

آن بازی که با پیروزی دو بر یک ایران تمام شد، به دلیل روابط سیاسی دو کشور جذابیت‌های زیادی داشت. خانواده بیت آشور نیز در سن خوزه دور هم جمع شدند تا بازی را از تلویزیون ببینند. بیت آشور در پاسخ به این سئوال که در آن مسابقه هوا‌دار کدام تیم بود، با خنده می‌گوید: «من طرفدار بازی خوب بودم.»

ولی دیدن جام جهانی از پای تلویزیون چیزی نبود که بیت آشور را قانع کند. قهرمان او رونالدوی برزیلی بود و استیون فارغ از مرزها، ملیت و سیاست جهانی رویای حضور در جام جهانی را می‌دید. حالا به نظر می‌رسد که این بازیکن ۲۷ ساله تا یک‌قدمی آرزویش رسیده است.

او با این که به اردوی تیم ملی آمریکا دعوت شد، اما با لباس این تیم مسابقه نداد، تا کماکان بخت حضور در تیم ملی دیگری را هم داشته باشد.

اکتبر گذشته بود که ایران به بیت آَشور شانس حضور در سمت راست خط دفاعی‌اش را داد و او نیز قبول کرد تا پرونده بازی با لباس آمریکا برای همیشه بسته شود.

بیت آشور به احتمال زیاد در ماه ژوئن که ایران در مرحله گروهی جام جهانی برزیل باید با تیم‌های نیجریه، آرژانتین و بوسنی بازی کند، به زمین خواهد رفت.

با توجه به این که در جام جهانی بعدی (روسیه ۲۰۱۸) بیت آشور ۳۱ ساله خواهد شد، این شاید تنها شانس او برای حضور در جام جهانی در اوج دوران حرفه‌ایش باشد. موقعیتی که این بازیکن باشگاه «ونکوور وایتکَپز» به هیچ عنوان حاضر به از دست دادنش نیست:

حق نشر عکس AP

«اگر به شما پیشنهاد حضور به همراه تیمی در جام جهانی را بدهند، می‌توانید جواب منفی بدهید؟ اگر شما رویای حضور در رقابت‌های جهانی را داشته باشید، هر کشوری باشد، فرقی نمی‌کند؛ بزرگ‌تر از جام جهانی هم هست؟ هیچی!»

اما گرفتن این تصمیم با توجه به تاریخچه دشمنی ایران و آمریکا چندان هم ساده به نظر نمی‌رسید. از گروگان گیری اعضای سفارت آمریکا در تهران پس از انقلاب سال ۵۷ گرفته تا قضیه انرژی هسته‌ای ایران در حال حاضر، دو کشور همواره باهم مشکل داشته‌اند و تصمیم بیت آشور نیز چندان به مذاق طرفداران آمریکایی‌اش در فضای مجازی خوش نیامده و دست‌کم یکی از آن‌ها او را متهم کرده که به خاطر بازی در جام جهانی: «روح‌اش را فروخته است.»

هرچند که به نظر نمی‌رسد در سطح اول فوتبال آمریکا، کسی مشکلی با این تصمیم داشته باشد. سانیل گولاتی، رئیس فدراسیون فوتبال آمریکا معتقد است، با توجه به جهانی شدن زندگی، بازیکنان حق دارند، تصمیم بگیرند تا در جایی که بیش‌تر به نفع‌شان است بازی کنند.

با این که ایران و ایالات متحده باهم روابط دیپلماتیک ندارند، اما داستان این دو کشور در زمینه ورزش متفاوت است. سپتامبر گذشته بود که این دو کشور در کنار هم «لابی» موفقی داشتند تا کشتی در بازی‌های المپیک باقی بماند.

مهارت‌های فوتبالی بیت آشور با کمک هر دو فرهنگ گسترش پیدا کرد: ساختار بازی‌اش در سیستم آمریکایی شکل گرفت و در کنار آن بازی با ایرانی‌های بزرگ‌تر از خودش در پارک و تعطیلات آخر هفته.

ادوارد بیت آشور، پدر استیون، در اوایل دهه ۱۹۶۰ و مدت‌ها قبل از انقلاب ایران به عنوان دانشجو به آمریکا آمد و قبل از این که مدرک مهندسی الکترونیک‌اش را بگیرد در سان‌فرانسیسکو فوتبال بازی می‌کرد.

ادوارد بیت آشور حتی الان که دوران بازنشستگی‌اش را می‌گذراند، تمام بازی‌های پسرش را می‌بیند و نکات انتقادی‌اش را با ایمیل برای او می‌فرستد.

تونی، برادر ۲۹ ساله استیون در مورد واکنش پدرش پس از بازی ونکوور با شیواز گفت:«او این بازی را سه یا چهار بار در کامپیوترش نگاه کرد. او بزرگ‌ترین منتقد استیون است.»

فوتبال ایران و آمریکا در ۲۱ ژوئن ۱۹۹۸ در لیون فرانسه بهم نزدیک شدند. قبل از مسابقه بازیکنان ایرانی و آمریکایی در حالی که دست در گردن هم انداخته بودند، عکس یادگاری گرفتند.

آن‌ها قبل از بازی باهم دست دادند و هدایایی را رد و بدل کردند و بعد از بازی هم پیراهن‌هایشان را باهم عوض کردند. جلال طالبی سرمربی وقت تیم ملی ایران که ساکن آمریکا است، قبل از آن بازی گفت:«ما این‌جا آمدیم تا به همه نشان دهیم که مردم دو کشور باهم مشکلی ندارند.»

اوایل کار به نظر می‌رسید که بیت آَشور شانس حضور در جام جهانی به همراه هیچ کدام از دو کشور را ندارد. او که فوتبال را از حیاط پشتی خانه‌شان در سن خوزه شروع کرد، هیچ سابقه‌ای در تیم‌های پایه آمریکا یا ایران ندارد.

تا قبل از جام جهانی ۲۰۱۰ هیچ خبری از او نبود و با راه یافتن « Earthquakes» در سال ۲۰۱۱ به لیگ برتر فوتبال آمریکا (M.L.S) بود که نام بیت آَشور هم بر سر زبان‌ها افتاد.

حق نشر عکس re

یورگن کلینزمن قبل از بازی دوستانه با مکزیک او را به اردوی تیم ملی آمریکا دعوت کرد، اما او در این مسابقه که اولین پیروزی آمریکا در ورزشگاه آزتک بود به میدان نرفت.

این بازیکن یک بار دیگر در ژانویه ۲۰۱۳ هم دعوت شد، اما پس از آن که براد ایونز و جف گوردون به گزینه‌های اول و دوم یورگن کلینزمن برای قرار گرفتن در سمت راست خط دفاعی آمریکا تبدیل شدند، بیت آشور فهمید که شانسی برای حضور در این تیم ندارد.

در همین زمان توجه کارلوس کی‌روش، سرمربی تیم ملی ایران به بیت آشور جلب شد. این مربی پرتغالی به دنبال بازیکنانی می‌گشت که اصلیت ایرانی داشته باشند و در تیم‌های خارج از این کشور و در لیگ‌های معتبر بازی کنند.

ایران به بیت آَشور پیشنهاد کرد تا در آخرین بازی این تیم در رقابت‌های انتخابی قهرمانی آسیا ۲۰۱۵ حضور پیدا کند و او هم جواب مثبت داد.

البته بیت آَشور می‌گوید که هنوز شانس بازی در ترکیب آمریکا را داشت، اما وقتی ماه‌ها گذشت و خبری از کلینزمن نشد، او تصمیم‌اش را گرفت:« وقت‌اش بود که شروع به بازی کنم و باید تصمیم می‌گرفتم.»

او ساعت ۴ صبح در حالی به تهران رسید که مادرش به همراه گروهی از خبرنگاران در فرودگاه انتظارش را می‌کشیدند. بیت آشور با استقبال خوب تماشاگران ایرانی نیز روبرو شد.

در حالی که بیت آشور در ورزشگاه آزادی مشغول گرم کردن بود، تماشاگران ایرانی به انگلیسی فریاد می‌زدند:« Beitashour, welcome to Iran» و قبل از این که وارد زمین شود به فارسی داد می‌زدند:«بیت آَشور رو بیار تو!»

با این که ایران اغلب به عنوان کشوری «پرخاش‌جو» تصویر می‌شود، ولی بیت آشور که تا به حال چهار بازی برای تیم ملی ایران انجام داده، نظر دیگری دارد: «همه جا برخوردها عالی است. آن‌ها عاشق تیم ملی‌شان هستند و فقط می‌خواهند برنده شوند.»

البته فرهنگ اسلامی ایران تاثیر قابل توجهی روی ورزش دارد. در حالی که ایران اکتبر گذشته توانست تایلند را دو بر یک شکست دهد، پری بیت آشور، مجبور بود تا بازی پسرش را از تلویزیون تماشا کند، زیرا زنان در ایران اجازه حضور در ورزشگاه‌های فوتبال را ندارند.

با این حال با راه یافتن به جام جهانی و همچنین انتخاب حسن روحانی میانه‌رو به عنوان رئیس جمهور، به نظر می‌رسد که انزوای بین‌المللی ایران تا حدی کاهش یافته است.

احتمال رویارویی ایران و آمریکا در جام جهانی خیلی پایین است و این دو تیم زودتر از مرحله یک‌چهارم نهایی بهم نمی‌خورند. اما به احتمال زیاد رویای بیت آشور برای حضور در جام جهانی محقق می‌شود و او احتمالاً در مرحله گروهی باید جلوی لیونل مسی، که به اعتقاد بسیاری، بهترین بازیکن جهان است، بازی کند.