از انزلی تا آتلتیکو مادرید، پدران و پسران رویاساز

حق نشر عکس isna
Image caption سردار آزمون در آخرین بازی تیم ملی ایران مقابل کره‌جنوبی گل پیروزی ایران مقابل کره جنوبی را به ثمر رساند

شکوفایی استعدادهای ورزشی در رده سنی نوجوانان، بسته به پیچیدگی‌ها و ظرافت‌های متعددی است. حتی در کشورهای صاحب ورزش با شیوه‌های مدرن قهرمان‌پروری، همواره تعدادی از میوه‌ها به بار نمی‌نشینند و زودتر از درخت می‌افتند.

زندگی‌نامه ستارگان ورزش حاوی رویدادهای تصادفی بسیاری است که اگر رخ نمی‌داد، آنها لیونل مسی، ماریا شاراپووا یا لوئیز سوارز نمی‌شدند. این تازه حکایت ممالکی است که از ساز و کاری مشخص، جامع و نظام‌مند در کشف و پرورش آتیه‌دارهای ورزشی برخوردارند.

هدر رفتن بخشی از استعدادها به رغم پیش‌بینی کارشناسان و مربیان، در توسعه‌ یافته‌ترین کشورهای حوزه ورزش قهرمانی مانند آمریکا، چین، روسیه و آلمان نیز اجتناب ناپذیر است. غیر از مصدومیت‌ها، می‌توان به فقدان انگیزه و تغییر مسیر زندگی اشاره کرد.

ماجرا در ایران پر رنگ‌تر است. وقتی پیوندی هدفمند بین دستگاه ورزش با سازمان آموزش و پرورش نباشد، تعداد استعدادهایی که در نوجوانی شناسایی شده و «مطابق برآوردها» با تداوم پیشرفت در رده بزرگسالان نیز می‌درخشند، به مراتب کمتر از کشورهای حوزه خلیج فارس یا شرق آسیاست.

اغلب باشگاه‌های حرفه‌ای و پر طرفدار در ایران، وقت و هزینه‌ای صرف سازندگی متناسب با موازین علمی نمی‌کنند و خود مشتری محصولات سایر تیم‌ها هستند.

فساد، تبعیض یا دست کم ناکارآمدی در سیستم جذب بازیکن برخی تیم‌های پایه‌ای، تصمیم اشتباه در انتخاب تیم یا مربی توسط خود بازیکن، همچنین غرق شدن در ساحت حاشیه از عمده‌ترین عوامل توقف اوج‌گیری استعدادهای فوتبالی دانست.

در رشته‌های غیر فوتبالی، مشکلات مالی خانواده نیز بخشی از بستر معیوب استعدادیابی است. نوجوان مستعد در ژیمناستیک، شنا یا دوچرخه سواری و بسیاری دیگر از رشته‌ها، تا زمانی که قهرمان آسیا نشود، باید از جیب خانواده بخورد.

نوجوانان مستعد ورزشکار در ایران، هنگامی خوش اقبال هستند که در یک چرخه سالم و مدرن استعدادیابی قرار بگیرند. مانند آنچه برای فوتبال در سپاهان اصفهان و فولاد خوزستان رخ می‌دهد. یا کشتی آزاد در مازندران، کشتی فرنگی در اندیمشک، دوچرخه‌ سواری در تبریز.

بهره‌مندی از «حامی مجرب، متخصص و تمام وقت» نیز موهبتی است در ایران که توانسته جای خالی بسیاری از امکانات و الزامات ضروری در فرایند ظهور استعدادها را پر کند.

پدرانی که خود در دهه ۶۰ عضو عضو تیم‌های ملی رشته‌های مختلف بودند. سرد و گرم ورزش را چشیده‌اند. در بدترین روزهای ورزش ایران از حیث منابع مالی و توجه رسانه‌ها، مبارزه کرده‌اند. بلاهایی که بر سر قهرمان می‌آید را می‌شناسند.

بی بی سی فارسی به معرفی از تعدادی از پدران قهرمان در دهه ۶۰ می‌پردازد که بخشی از رویاهای تحقق نیافته‌شان را در وجود پسران خود جستجو می‌کنند. از قضا موفق هم بوده‌اند تا خود به تنهایی، شبکه‌ای کارآمد باشند در کشف، پرورش و معرفی استعدادهای ورزشی در ایران.

این پسرها که نمایندگان نخبگان جوان در رشته‌های ورزشی مختلف هستند، شاید بدون پشتیبانی پدر هم به تیم‌های ملی می‌رسیدند اما درک دقیق موقعیت کنونی‌شان فقط هنگامی میسر است که نقش چشمگیر پدران‌شان را هم ببینیم.

سعید عزت‌اللهی

تازه ۱۸ سالش شده. فوتبال را زیر نظر پدرش نادر عزت‌اللهی شروع کرد که از ستارگان ملوان در دهه ۶۰ بود. راه پدر را رفت و با لباس ملوان، پدیده لیگ برتر در سال ۱۳۹۲ شد. امسال عضو باشگاه آتلتیکو مادرید شد.

شاید تقلای خستگی ناپذیر نادر در تسهیل امکان انتقال پسرش به مادرید، ارزشی معادل نکات فنی داشته باشد که طی این سال‌ها به او آموخته.

نوشاد عالمیان

رحمت عالمیان از قهرمانان پینگ‌پنگ در دهه ۶۰ است. پسرش با قهرمانی در آسیای میانه به المپیک لندن راه یافت. ابتدا بازیکن چینی‌ تیم استرالیا را مغلوب کرد تا نخستین پیروزی پینگ‌پنگ ایران در تاریخ المپیک را رقم بزند. سپس رقیب هنگ کنگی را هم شکست داد.

نوشاد فاتح تورهای متعدد جهانی بوده و پر افتخارترین بازیکن در تاریخ پینگ پنگ ایران است.

محمدحسین محمدیان

عسگری محمدیان وقتی با نقره المپیک بارسلون برمی‌گشت به کیهان ورزشی گفت دلم برای پسرم که تازه متولد شده‌، خیلی تنگ شده. ۲۲ سال گذشته و حالا آن پسر است که به مسابقات کشتی می‌رود و دلش برای پدرش تنگ می‌شود.

محمدحسین امسال در حالی برنز بزرگسالان جهان را گرفت که حتی عضویت‌اش در تیم ملی هم شگفتی قلمداد می‌شد. در وزنی با حضور احسان لشگری از ستارگان ورزش ایران در المپیک، به تیم ملی رسید و در همان نخستین حضورش مدال جهانی گرفت.

سردار آزمون

متولد ۱۳۷۳ در گنبد کاووس و عضو باشگاه روبین کازان روسیه. فرزند خلیل آزمون عضو تیم ملی والیبال در قهرمانی ۱۹۸۷ آسیا، پدری که با استفاده از روابطی که در روسیه داشت، پسر مستعدش را مقابل نردبان ترقی قرار داد.

پارسال فرانکو بالدینی مدیر فنی تاتنهام در مصاحبه با روزنامه دیلی میرر گفت: مطمئنم می‌توانیم آزمون را برای حضور در تاتنهام وسوسه کنیم. او در تیم ما، خیلی زودتر و ساده‌تر از آرسنال به ترکیب اصلی اضافه می‌شود.

آزمون حتی یک بازی هم در لیگ برتر ایران انجام نداده. او در مصاحبه با برنامه ۹۰ گفت که هنگام حضور در سپاهان، مسئولین باشگاه کرایه خانه‌اش را نمی‌پرداختند.