توپ و پول؛ سهم بازیکنان در تجارت جهانی فوتبال

حق نشر عکس Thinkstock

طبق آمار سیستم انطباق نقل و انتقالات فیفا طی دو سال گذشته، دستمزد بازیکنان بیشتر مبالغ جابجا شده در انتقالات جهانی را به خودش اختصاص داده. این سیستم تخمین می‌زند که از سال ٢٠١٣ حدود ٥٧ درصد پول نقل و انتقالات به جیب ستاره‌ها سرازیر شده‌است.

هزینه نقل و انتقال ۴۱ درصد از این مبلغ و حق دلالی مدیر برنامه‌ها هم ۲ درصد باقی مانده را تشکیل داده است. در این میان هشتاد درصد پولی که در سراسر دنیا برای دستمزد بازیکنان اختصاص داده می ‌شود، توسط باشگاه‌های فوتبال اروپایی خرج می‌شود. آمار و ارقام جدید به نقل و انتقالات جهانی از یک کشور به کشوری دیگر اشاره دارد و شامل انتقال‌های "داخلی" در لیگ یک کشور نیست.

اگر بخواهیم با عدد و رقم بحث کنیم، در دو سال گذشته ۲/۱۶ میلیاد دلار از مجموع پولی که در انتقالات بین‌المللی جابجا می‌شود، صرف دستمزد بازیکنان شده؛ ۱۲ میلیارد دلار از آن برای هزینه انتقال‌ها خرج شده و ۷۰۰ میلیون هم به مدیربرنامه‌ها داده شده. "مارک گدار"، مدیرعامل سیستم انطباق نقل و انتقالات فیفا در این باره گفت:" در رسانه‌ها بیشتر از هزینه‌های بالای انتقال بازیکنان حرف زده می‌شود، ولی این هزینه‌ها تنها ۱۳ درصد از کل پولی که در جهان صرف نقل وانتقالات می‌شود را تشکیل می‌دهند و دستمزدها در مقابل بخشی از کل قراردادها هستند".

حق نشر عکس AP
Image caption انتقال مارسیال از موناکو به منچستر یونایتد یکی از گرانترین خریدهای امسال بود

انگلیسی‌ها دو برابر خرج می‌کنند

سود رو به افزایش قراردادهای تلویزیونی باشگاه‌های درجه یک انگلیسی را قادر ساخته تا شمار زیادی از ستاره‌های جهانی خارجی را به فوتبال این کشور بیاورند.

بزرگ‌ترین خرید‌های این تابستان شامل قرارداد منچستر‌سیتی با کوین دی‌بروین است که با ۵۳ میلیون پوند راهی این تیم شد و نیکولاس اوتامندی که خریدش از والنسیا برای این باشگاه ۳۲ میلیون پوند خرج برداشت.

منچستریونایتد، رقیب همشهری سیتی، آنتونی مارسیال را با ۳۶ میلیون پوند از موناکو خرید و ممفیس دپای را با ۲۵ میلیون پوند از آیندهوون آورد.

تحقیقات فیفا روی مبلغ هزینه شده برای نقل و انتقلات جهانی در فصل نقل و انتقالات تابستانی نشان می‌دهد که باشگاه‌های انگلیسی در مجموع ۹۹۸ میلیون دلار خرج کرده‌اند؛ بیش از دو برابر هر کشور دیگری.

بر اساس تحقیقات فیفا باشگاه‌های فرانسوی این تابستان ۲۷۰ میلیون دلار یعنی ۶۵ درصد بیشتر از تابستان گذشته برای آوردن بازیکنان جدید هزینه کرده‌اند. باشگاه‌های اسپانیایی هم که به شکل سنتی خانه بازیکنان بزرگ به خصوص ستاره‌های آمریکای جنوبی به حساب می‌آیند، با ۲۳ درصد افزایش نسبت به سال قبل، ۴۹۵ میلیون دلار در بازار نقل و انتقالات اخیر خرج کرده‌اند. این ۳ کشور به علاوه آلمان و ایتالیا، پنج لیگ معتبر اروپا را تشکیل می‌دهند.

خونی تازه در رگ‌های ایتالیا

درآمد این ۵ لیگ معتبر اروپایی در بازار نقل و انتقالات تابسانی امسال ۱۳۴۰ میلیون دلار بوده که نسبت به زمان مشابه پارسال ۴ درصد افزایش داشته است. در بازار نقل و انتقالات تابستاتی امسال نیز این کشورها در مجموع ۲۳۹۶ میلیون دلار خرج کرده‌اند و این یعنی افزایشی ۲ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است. دلیل این افزایش هم بالا رفتن مبالغ هزینه شده در دو لیگ ایتالیا و فرانسه بوده است.

حق نشر عکس EPL
Image caption بزرگ‌ترین خرید‌ این تابستان قرارداد منچستر‌سیتی با کوین دی‌بروین بود

جانلوکا ویالی، ستاره سابق سمپدوریا، یوونتوس و چلسی معتقد است عوامل مختلفی در بالا رفتن هزینه‌ها، آن هم در ایتالیایی که اقتصاد فوتبالش در مقایسه با انگلستان و آلمان به شدت بی‌رونق است، دخالت داشته است. او در کنفرانس "Soccerex Football" که در منچستر برگزار شد به بی‌بی‌سی گفت: "لیگ ایتالیا قراردادهای تلویزیونی بهتری نسبت به قبل بسته و به همین دلیل پول بیشتری دارد. اما به نظرم مهمترین دلیل این بوده که باشگاه‌های فوتبال ایتالیا فهمیده‌اند که اگر می خواهند از غافله عقب نمانند باید روی خرید بازیکنان سرمایه گذاری کنند".

تحقیقات فیفا همچنین به یافته‌های دیگری در مورد پنج لیگ معتبر اروپا دست‌ پیدا کرده:

- میانگین هزینه انتقال بین‌المللی نسبت به سال ۲۰۱۴ افزایشی ۴ درصدی داشته و از ۵/۵ میلیون به ۷/۵ میلیون دلار رسیده.

- حق دلالی مدیر برنامه‌ها با افزایشی ۸ درصدی نسبت به سال قبل به ۱۵۸ میلیون دلار رسیده.

- میانگین سن بازیکنانی که ۵ لیگ بزرگ اروپایی رویشان دست گذاشته‌اند با کاهشی یک ماهه نسبت به سال گذشته ۲۳ سال و ۹ ماه بوده است.

دستمزدها در آسیا

Image caption چلسی برای انتقال پدرو بیست و یک میلیون پوند خرج کرد

سازمان انطباق نقل و انتقالات فیفا از به روز‌ترین تکنولوژی‌های الکترونیکی استفاده می‌کند تا فرآیندهای نقل و انتقالات جهانی هم شکلی شفاف‌تر به خودشان بگیرند و از نظر قانونی هم قابل‌قبول‌تر شوند.

آقای گدار می‌گوید این سیستم علاوه بر این به فیفا کمک کرده تا به درک بهتری از اندازه صنعت نقل و انتقالا جهانی برسد و راه‌های هر‌چه بهتر مدیریت کردن آن را بیابد. این سیستم برای جدیدترین تحقیقاتش از اطلاعاتی که ۶۵۰۰ باشگاه در اختیارش گذاشته‌‌اند، بهره گرفته. طبق این تحقیقات بعد از باشگاه‌های اروپایی، کشورهای آسیایی بیشترین مبلغ را برای دستمزد بازیکنان هزینه می‌کنند.

افزایش فروش

"پرایم تایم اسپورت" شرکت مشاوره تجاری و بازایابی ورزشی اسپانیایی با نگاهی متفاوت به بازار نقل و انتقالات اروپا، گزارشی در رابطه با مبالغ هزینه شده برای خرید بازیکنان در بازار تابستانی امسال منتشر کرده است.

استیو کالسادا، مدیر کل اجرایی این شرکت در کنفرانس "Soccerex Football" گفت که همه باشگاه‌ها، حتی کله گنده‌های اروپایی حالا دست به فروش بازیکنانش زده‌اند. به گفته او پیش از این فقط یک سری باشگاه خاص مثلا پورتو یا ساوتهمپتون که کارشان پرورش بازیکنان بومی برای فروش به باشگاه‌های بزرگ‌تر قاره بود، این کار را می‌کردند:" فروش بازیکنان حالا در همه جا به کاری عادی تبدیل شده است."

به عقیده او این اتفاق تا حدی نتیجه قوانین بازی جوانمردانه مالی‌ای بوده که یوفا تصویب کرده و طبق آن حتی باشگاه‌های بزرگ هم نمی‌توانند بیش تر از درآمدشان، خرج خرید بازیکن کنند.

ارتباط فرانسوی

حق نشر عکس AFP
Image caption پاری سن ژرمن نیز به صف ولخرجان اروپایی پیوسته است

آقای کالسادا در ادامه گفت: "باشگاه های بزرگ باید درآمد داشته باشند تا بتوانند آن را خرج خرید بازیکنان جدید کنند. باشگاه‌های بزرگ حالا در فهرست بزرگ‌ترین فروشنده‌ها هم برای خودشان جا باز‌کرده‌اند. همه تیم‌ها به فروش بهترین بازیکنانشان عادت کرده‌اند".

به گفته او تیم موناکو در لیگ فرانسه با حدود ۱۶۰ میلیون یورو، بیشترین درآمد را از فروش بازیکنانش در بازار نقل و انتقالات تابستانی امسال داشته. انتقال مارسیال به منچستر‌یونایتد از جمله فروش‌های پر‌درآمد این باشگاه بوده است.

کالسادا همچنین گفت که بر اساس نتایج تیم تحقیق‌اش، سرمایه گذاری‌های سنگین روی بازیکنان همیشه به معنای دستیابی به موفقیت‌های فوری در باشگاه‌های خریدار نبوده است.