ویمبلدون ۲۰۱۶؛ نسل بعدی قهرمانان کجا هستند؟

جوکوویچ و فدرر حق نشر عکس Getty
Image caption جوکوویچ و فدرر در مجموع بیست و نه جام گرانداسلم برده‌اند

نگاهی به رده‌بندی جهانی بازیکنان حرفه‌ای تنیس، چه مرد و چه زن، واقعیتی را آشکار می‌کند که خبر زیاد خوبی برای علاقه‌مندان تنیس نیست.

در قسمت مردان لایه اول رده‌بندی جهانی ۲۷۰۰ بازیکن را در بر می‌گیرد که از میان آنان سه بازیکن، یعنی راجر فدرر، رافائل نادال و نوواک جوکوویچ، مجموعاً صاحب ۴۳ جام گرانداسلم هستند.

این سه قهرمان با فاصله زمانی کوتاهی از هم توانسته‌اند گرانداسلم خود را کامل کنند، یعنی برنده هر چهار جام شوند در حالی که قبل از آنان آندره آغاسی سال‌ها پس از راد لیور موفق به انجام این مهم شده بود.

از همه اینها گذشته، این بازیکنان اضافه بر تور حرفه‌ای ها، در مسابقات ملی یعنی جام دیویس و المپیک هم پیروز بوده‌اند. هر سه کشورهای خود را در جام دیویس قهرمان کرده‌اند، نادال سه بار و آن دوی دیگر هرکدام یک بار.

در المپیک هم هر سه بازیکن مدال گرفته‌اند. نادال طلای انفرادی ۲۰۰۸ پکن، فدرر طلای دوبل ۲۰۰۸ پکن و نقره انفرادی ۲۰۱۲ لندن و جوکوویچ برنز انفرادی ۲۰۰۸ پکن.

حالا اگر این سه بزرگ را کنار بگذاریم، ۲۶۹۷ بازیکن فعال دیگر مجموعاً فقط در ۶ گرانداسلم پیروز شده‌اند: اندی ماری و استانیسلاو واورینکا هرکدام دو بار و خوان مارتین دل پوترو و مارین چیلیچ هر کدام یک بار. چند موفقیت در جام دیویس و طلای انفرادی المپیک لندن برای ماری از دیگر دستاوردهای این گروه ۲۶۹۷ نفری است.

در قسمت زنان هم وضع کم و بیش به همین منوال است. خواهران ویلیامز، وینس و سرینا، سال‌ها تنیس زنان را در سلطه خود داشته‌اند. آنها مجموعاً در انفرادی و دوبل بیش از چهل جام گراند اسلم به دست آورده‌اند و هرکدام یک بار قهرمان انفرادی و با هم سه بار قهرمان دوبل المپیک شده‌اند.

در حالی که دیگر زنان رده‌بندی جهانی روی هم نتوانسته‌اند به گرد پای این دو خواهر برسند و ماریا شاراپووا تنها بازیکنی که ۵ بار قهرمان گرانداسلم شده و در عین حال توانسته بود در هر چهار گراند اسلم به پیروزی برسد و در المپیک لندن هم مدال نقره بگیرد، اخیراً به جرم استفاده از داروهای غیرقانونی به مدت دو سال از تنیس حرفه‌ای محروم شده است.

Image caption خواهران ویلیامز سال‌ها تنیس حرفه‌ای زنان را در قبضه داشتند

اما مسئله تنها مهارت این بازیکنان زن و مرد در تنیس نیست. جاذبه شخصیتی این بازیکنان که در هر مورد فقط ویژه همان بازیکن است باعث محبوبیت فوق‌العاده آنان شده است. صفحه‌های فدرر و نادال در شبکه‌های اجتماعی از جمله فیسبوک شاهد این مدعاست.

نتیجه محبوبیت این شش بازیکن یعنی خواهران ویلیامز، فدرر، نادال، شاراپووا و جوکوویچ، افزایش سریع شمار علاقه‌مندان تنیس و تماشاگران مسابقات این ورزش چه در ورزشگاه‌ها و چه از طریق تلویزیون بوده که خود باعث تقویت و ثروتمندتر شدن تنیس در جهان است.

بازیکنانی که شخصیت جذاب دارند در هر ورزشی باعث پیشبرد آن ورزش می‌شوند. در تنیس هم همواره اینچنین بوده. از جیمی کانرز و به یون بورگ و جان مک انرو تا بوریس بکر و آندره آغاسی و پیت سمپراس هر یک به سهم خود بر تعداد علاقه‌مندان تنیس افزودند. با کنار رفتن آنان مدت کوتاهی تنیس دچار خمودگی شد تا سروکله فدرر و نادال پیدا شد.

در میان زنان هم با کناره‌گیری بازیکنان محبوبی چون استفی گراف و مونیکا سلش و آرانها سانچز ویکاریو اگر ویلیامزها و شاراپووا ظهور نمی‌کردند معلوم نبود چه بر سر تنیس زنان می‌آمد.

اما اکنون مجدداً دورانی فرا رسیده که زنگ‌های خطر برای تنیس جهانی به صدا در آمده است. فدرر ۳۵ ساله شده و با اینکه همچنان نفر سوم رده‌بندی جهانی است از ویمبلدون ۲۰۱۲ تاکنون برنده هیچ گرانداسلمی نبوده است. اکثریت قریب به‌اتفاق هم‌دوره‌ای‌های فدرر بازنشسته شده‌اند و این که او همچنان در رده‌های بالای تنیس جهان مبارزه می‌کند نشان‌دهنده فیزیک فوق‌العاده و قدرت اراده اوست و هنوز هم احتمالش -اگرچه نه خیلی زیاد- وجود دارد که یک بار دیگر در یک گرانداسلم یا المپیک قهرمان شود.

رافائل نادال ۳۰ ساله هم به سبب موقعیت خاص فیزیکی که دارد به ازای هر یک ماه بازی در تور نیاز به دو ماه معالجه و درمان دارد! آسیب‌دیدگی‌های بدنی او به‌قدری زیاد است که هیچگاه او از نظر فیزیکی صد در صد آماده نیست. اما درخشش امسال او در موناکو و بارسلون و دو دور اول رولان گاروس تا قبل از آسیب دیدن مچ دستش نشان داد که سلطان تنیس روی خاک رس هنوز در زمین خاکی حرف‌هایی برای گفتن دارد، البته اگر بتواند سلامت خود را حفظ کند.

حق نشر عکس Getty
Image caption نادال به دلیل مصدومیت ویمبلدون امسال را از دست داد

از زنان هم اگر بخواهیم بگوییم شاراپووا که تکلیفش فعلاً برای دو سال روشن است. وینس ویلیامز ۳۶ ساله هم که زمان خداحافظی‌اش رسیده چند سالی است که به سبب بیماری درخشش نداشته است. خواهرش سرینا هم با این که در ۳۴ سالگی نفر اول رده بندی جهانی است در سیر نزولی قرار دارد و اگر بتواند رکورد بیشترین تعداد جام‌های گرانداسلم در میان زنان را که متعلق به استفی گراف است بشکند، دیگر چیزی برای ثابت کردن در تنیس ندارد.

پس فقط نوواک جوکوییچ باقی می‌ماند که فعلاً نفر اول رده‌بندی جهانی است و به نظر می‌آید که تنیس مردان جهان را در سلطه خود دارد. اما او هم ۲۹ سال دارد و یک یا دو سال بیشتر از دوران در صدر بودنش باقی نمانده است.

خیلی از کارشناسان تنیس جهان معتقدند که یکی از پربارترین و جالب‌ترین دوران‌های تنیس مردان جهان همین چند سال اخیر است که سه ابربازیکن یعنی فدرر و نادال و جوکوویچ همزمان در تور حضور داشتند. از سال ۲۰۰۳ که فدرر برای اولین بار قهرمان ویمبلدون شد تا ۲۰۰۵ که نادال اولین رولاند گاروس را برد تا ۲۰۰۸ که جوکوویچ صاحب اولین جام آزاد استرالیای خود شد تا به امروز یعنی ۱۳ سال این سه بازیکن تنیس مردان را رونق داند و باعث شدند که میلیون‌ها نفر از این ورزش لذت ببرند؛ همان کاری که وینس و سرینا ویلیامز برای تنیس زنان کردند.

سؤالی که اینجا پیش می‌آید این است که با خروج این بازیکنان از صحنه چه کسانی جای آنان را خواهند گرفت. آیا اندی ماری می‌تواند فدرر شود؟ آیا واورینکا جاذبه نادال را دارد؟ آیا آزارنکا جانشین خلفی برای سریناست؟ آیا در میان صد نفر اول رده بندی جهانی فعلی کسی می‌تواند جای خالی جوکوویچ را پر کند؟

حق نشر عکس AFP
Image caption شاراپووا فعلا تا دو سال از تنیس حرفه‌ای محروم است

البته ممکن است بعضی‌ها بر این عقیده باشند که بهتر است تنیس در سلطه دو یا سه بازیکن نباشد تا تعداد بیشتری بتوانند صاحب افتخار شوند. اما این حرف زمانی درست از آب در می‌آید که به اندازه کافی بازیکنان باجاذبه در صحنه باشند تا هر مسابقه تنیس دیدنی و با کیفیت باشد. اما بین مردان که اصلاً اینطور نیست و ظاهراً در بین زنان وضع از این هم بدتر است.

هر ورزشی برای پیشرفت و کسب محبوبیت نیاز به ابرستاره دارد. تنیس هم در این میان استثنا نیست. نگاهی به رده بندی بازیکنان حرفه‌ای نشان می‌دهد که با رفتن ابرستارگان فعلی چه در قسمت مردان و چه در قسمت زنان کسی نیست که بتواند جای آنان را در همان سطحی که آنها درخشیده‌اند بگیرد.

این خبر خوبی برای علاقه‌مندان تنیس نیست مگر آنکه در آینده بسیار نزدیک مک انرو، آغاسی، فدرر یا نادال جدیدی در بین مردان و استفی گراف و سرینا ویلیامز جدیدی در بین زنان ظهور کنند و منجی یکی از پرطرفدارترین ورزش‌های جهان شوند.